TP.HCM ứng dụng công nghệ hiện đại để kiểm soát ô nhiễm không khí
UBND TP.HCM vừa chính thức phê duyệt kế hoạch hành động về kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030, với tầm nhìn đến năm 2045. Kế hoạch này nhằm mục tiêu kiểm soát, phòng ngừa ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hướng tới phát triển đô thị xanh, bền vững.
Mục tiêu cụ thể và giải pháp đột phá
Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố đặt mục tiêu giảm nồng độ bụi PM2.5 trung bình qua từng năm, với tỷ lệ ngày có chất lượng không khí từ mức trung bình trở lên đạt 75-80%. Đồng thời, 95% người dân sẽ được tiếp cận thông tin chất lượng không khí qua nền tảng số. Thành phố cam kết kiểm soát 100% các nguồn phát thải lớn như xi măng, nhiệt điện, luyện thép, lò hơi, và toàn bộ phương tiện giao thông sẽ được quản lý khí thải theo lộ trình tiêu chuẩn quốc gia.
Đến năm 2030, TP.HCM phấn đấu đạt 100% phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch, đồng thời khuyến khích chuyển đổi xe cá nhân và vận tải sang năng lượng xanh. Thành phố cũng sẽ tăng cường vệ sinh công cộng, xử lý bụi, rác tồn đọng, phát triển hệ thống cây xanh đô thị đa tầng, và kiểm soát chặt chẽ công trường xây dựng cùng chất thải xây dựng.
Ứng dụng drone, vệ tinh trong giám sát đốt rác
Một trong những điểm nhấn quan trọng của kế hoạch là việc TP.HCM sẽ kiểm soát chặt các hoạt động đốt rác ngoài trời bằng công nghệ giám sát hiện đại như camera, vệ tinh, và drone. Các hoạt động đốt rác, đốt phụ phẩm nông nghiệp không đúng quy định sẽ bị chấm dứt, với phụ phẩm hữu cơ được tái sử dụng. Công tác thanh tra, kiểm tra được tăng cường để đảm bảo xử lý nghiêm các vi phạm về xả thải và gây ô nhiễm không khí.
Thành phố cũng sẽ thiết lập và triển khai các vùng phát thải thấp (LEZ), tiến tới hạn chế phương tiện giao thông không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải. Sở Xây dựng TP.HCM được giao chủ trì thực hiện quy hoạch và điều tiết các tuyến đường chuyên dụng cho xe trọng tải lớn, xe chở vật liệu xây dựng, và điều tiết giao thông khu vực địa bàn cấp phường vào giờ cao điểm.
Đầu tư vào công nghệ và hạ tầng xanh
Kế hoạch mới của TP.HCM hướng đến “xanh hóa” công trình xây dựng, với mục tiêu ít nhất 500 công trình xanh vào năm 2030, đồng thời thí điểm hệ thống lọc không khí trong các tòa nhà. Hạ tầng quan trắc, dự báo và cảnh báo chất lượng không khí sẽ được đầu tư hiện đại, ứng dụng AI, IoT, Big Data để phân tích, dự báo và cảnh báo ô nhiễm.
Khi chỉ số AQI ở mức nguy hại kéo dài, thành phố sẽ triển khai truyền thông khẩn cấp để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Bên cạnh đó, TP.HCM sẽ đẩy mạnh hợp tác quốc tế, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ xử lý khí thải và tái chế phụ phẩm.
Ưu tiên tài chính và chính sách hỗ trợ
Thành phố ưu tiên nguồn lực tài chính, phát triển công viên và cây xanh, đồng thời xây dựng và hoàn thiện kế hoạch quản lý chất lượng không khí đồng bộ, tích hợp dữ liệu quốc gia. Sở Xây dựng TP.HCM cũng có trách nhiệm xây dựng chính sách ưu đãi, xã hội hóa cho người dân và doanh nghiệp trong chuyển đổi xe gắn máy cũ sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường.
Thành phố áp dụng chính sách ưu đãi, hỗ trợ miễn giảm phí cho học sinh, sinh viên sử dụng giao thông công cộng, và phát triển hệ thống dịch vụ xe đạp công cộng. Đầu tháng 4 trước đó, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã đề xuất chủ trương miễn vé xe buýt, nhằm giúp giảm chi phí đi lại, thúc đẩy sử dụng giao thông công cộng để hạn chế ùn tắc, ô nhiễm.
Tầm nhìn đến năm 2045, chất lượng không khí của TP.HCM được duy trì ở mức trung bình - tốt (AQI dưới 100), với sự tập trung vào giảm phát thải từ giao thông, công nghiệp, xây dựng và sinh hoạt.
