Thành phố Mexico, thủ đô của Mexico, đang chìm dần với tốc độ đáng báo động đến mức có thể quan sát được từ không gian. Theo CNN, hình ảnh từ hệ thống radar mạnh nhất của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho thấy tốc độ sụt lún vượt quá 0,5 inch (tương đương 1,27 cm) mỗi tháng, biến nơi đây thành một trong những thủ đô lún nhanh nhất trên Trái Đất.
Nguyên nhân gây sụt lún
Thành phố rộng lớn này, một trong những đô thị đông dân nhất thế giới, tọa lạc trên một hồ nước trên cao và nằm phía trên một tầng chứa nước ngầm cổ xưa. Tầng nước ngầm này cung cấp khoảng 60% lượng nước uống cho 22 triệu cư dân. Qua nhiều năm, việc khai thác quá mức tầng chứa nước đã khiến lớp đất phía trên bị sụt lún. Tình trạng này không chỉ gây ra hiện tượng lún đất mà còn làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nước mãn tính, khiến thành phố đối mặt với nguy cơ cạn kiệt nguồn nước sinh hoạt.
Sự phát triển đô thị không ngừng càng làm gia tăng tốc độ lún. Các công trình hạ tầng mới tạo thêm trọng lượng lên lớp đất sét giàu khoáng chất, vốn dễ bị nén chặt khi mất nước.
Hệ thống radar NISAR ghi nhận chi tiết
Hiện tượng sụt lún ở thành phố Mexico lần đầu được ghi nhận từ những năm 1920. Người dân đã phải chịu đựng những hậu quả như đường sá nứt nẻ, các tòa nhà nghiêng ngả và hệ thống đường sắt hư hại. Hình ảnh mới từ vệ tinh NISAR, một dự án hợp tác giữa NASA và Tổ chức Nghiên cứu Không gian Ấn Độ (ISRO), cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề một cách chi tiết đáng kinh ngạc.
NISAR được thiết kế để lập bản đồ các quá trình phức tạp nhất của hành tinh, có khả năng theo dõi những chuyển động nhỏ như sụt lún đất. Theo NASA, đây là một trong những hệ thống radar mạnh nhất từng được phóng vào không gian. Từ tháng 10 năm 2025 đến tháng 1 năm 2026, trong mùa khô ở thành phố Mexico, NISAR đã ghi nhận sự dịch chuyển của mặt đất. Kết quả cho thấy một số khu vực đang lún với tốc độ khoảng 0,8 inch mỗi tháng, tương đương hơn 9,5 inch mỗi năm. Các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bao gồm sân bay quốc tế Benito Juarez, sân bay chính của thành phố.
Tác động đến các công trình biểu tượng
Một công trình biểu tượng cho thấy rõ tác động của sụt lún là Tượng đài Thiên thần Độc lập. Cao khoảng 38 mét, được xây dựng vào năm 1910 để kỷ niệm 100 năm ngày độc lập của Mexico, tượng đài đã phải thêm 14 bậc thang vào chân đế vì nền đất bên dưới bị lún.
David Bekaert, quản lý dự án tại Viện Nghiên cứu Công nghệ Flemish và thành viên nhóm khoa học NISAR, cho biết: "Thành phố Mexico nổi tiếng là điểm nóng về hiện tượng sụt lún đất, và những hình ảnh như thế này chỉ là bước khởi đầu đối với NISAR. Chúng ta sẽ chứng kiến sự gia tăng các phát hiện mới từ khắp nơi trên thế giới." Vệ tinh này cũng có khả năng theo dõi các quá trình tự nhiên khác như sự trượt lở của sông băng, sự phát triển của cây trồng, cũng như các thảm họa tự nhiên như núi lửa phun trào.
