San lấp trái phép 1.800 m² đất cây lâu năm tại TP.HCM: Chủ đất ở nước ngoài, xử lý bế tắc?
Ngày 12 tháng 2, đại diện UBND phường Long Phước (thuộc TP.Thủ Đức cũ, TP.HCM) xác nhận đã gửi thư mời chủ sử dụng khu đất gần 1.800 m² bị san lấp trái phép lên làm việc. Tuy nhiên, chủ đất hiện đang ở nước ngoài, khiến quá trình xử lý vụ việc gặp nhiều trở ngại.
Hiện trường đáng báo động
Khu đất trồng cây lâu năm với diện tích gần 1.800 m² trên đường số 9 Nguyễn Xiển đã bị đổ vật liệu xây dựng như đất đá, bê tông vụn, nhựa đường và cao su. Các vật liệu này được vận chuyển từ khu vực thi công nâng cấp đường Lò Lu, do Công ty cổ phần Xây dựng Nghĩa Phước làm nhà thầu. Kiểm tra hiện trường cho thấy mặt bằng được nâng nền cao khoảng 0,3 đến 0,4 mét so với xung quanh, với dấu vết máy móc ủi thẳng tắp, hoàn toàn không còn bóng dáng cây xanh.
Tổ công tác của phường Long Phước đã lập biên bản ghi nhận hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, người tổ chức san lấp khai rằng chỉ thu gom "vài xe" xà bần từ nhiều nơi, và cho rằng chưa đủ căn cứ để xử lý. Điều này khiến dư luận băn khoăn về khối lượng thực tế và thời gian vận chuyển, với câu hỏi liệu vài xe có thể tạo nên hiện trạng nghiêm trọng như vậy hay không.
Pháp lý phức tạp và trách nhiệm chồng chéo
Luật sư Đặng Thị Thúy Huyền, Giám đốc Công ty luật TNHH HPL và cộng sự, nhận định hành vi này không chỉ vi phạm hành chính mà còn có dấu hiệu hủy hoại đất và sử dụng đất sai mục đích. Theo đó, người vi phạm có thể đối mặt với mức phạt hàng trăm triệu đồng và buộc khôi phục hiện trạng ban đầu. Ngoài ra, việc đổ thải xây dựng trái phép còn vi phạm quy định về bảo vệ môi trường, với nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây ô nhiễm nghiêm trọng.
Luật sư Huyền nhấn mạnh rằng, theo điều 58 luật Xử lý vi phạm hành chính và các nghị định hướng dẫn, biên bản vi phạm có thể được lập vắng mặt người vi phạm. Việc chủ đất ở nước ngoài không phải là lý do để trì hoãn xử lý, và chủ đất vẫn phải chịu trách nhiệm chính về hành vi xảy ra trên đất của mình, kể cả khi không trực tiếp thực hiện.
Trách nhiệm quản lý địa bàn bị đặt dấu hỏi
Dư luận quan tâm đến trách nhiệm của UBND phường Long Phước trong việc quản lý hiện trạng sử dụng đất. Với khu đất rộng gần 1.800 m² bị san lấp công khai bằng xe ben và máy móc, việc chỉ phát hiện sau khi báo chí phản ánh đặt ra câu hỏi về tính chủ động trong giám sát địa bàn. Công tác kiểm tra định kỳ và vai trò của lực lượng địa chính, trật tự đô thị cần được làm rõ.
Trong bối cảnh TP.HCM đang tăng cường chấn chỉnh tình trạng đổ thải trái phép, vụ việc này có nguy cơ tạo tiền lệ xấu nếu không được xử lý dứt điểm. Các câu hỏi về trách nhiệm của nhà thầu thi công đường Lò Lu trong quản lý chất thải, cũng như việc kiểm soát nguồn phát sinh xà bần, vẫn chưa có lời giải đáp thỏa đáng.
Hiện tại, UBND phường Long Phước vẫn đang chờ phản hồi từ chủ đất ở nước ngoài, trong khi hiện trạng khu đất tiếp tục là điểm nóng về môi trường và pháp lý. Sự chậm trễ trong xử lý không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái địa phương mà còn làm giảm niềm tin của người dân vào hiệu quả thực thi pháp luật.
