Dưới những tán đước xã Ngọc Hiển, cuộc sống của người dân đã gắn bó mật thiết với rừng từ bao đời nay. Họ nhận khoán bảo vệ rừng, kết hợp nuôi tôm dưới tán cây, góp phần giữ vững từng tấc đất ven biển trước sự khắc nghiệt của sóng gió. Trong suốt nhiều năm, giá trị của những cánh rừng ngập mặn thường chỉ được đánh giá qua diện tích che phủ hoặc khả năng chắn sóng, giữ đất. Nhưng khi thế giới bắt đầu định giá carbon và các dịch vụ hệ sinh thái, giá trị thực sự của rừng ngập mặn đã được nhìn nhận một cách toàn diện hơn.
Tiềm năng carbon xanh khổng lồ
Với diện tích 102.000 ha rừng ngập mặn, tỉnh Cà Mau đang sở hữu một kho báu carbon xanh vô giá. Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu Sinh thái và Môi trường rừng (thuộc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam), hệ sinh thái đặc biệt này có khả năng hấp thụ và làm sạch hơn 30 triệu tấn CO2 mỗi năm. Tính toán của WWF Việt Nam cho thấy, với mức giá giao dịch tín chỉ carbon trên thị trường thế giới từ 5 đến 10 USD/tín chỉ (mỗi tín chỉ tương đương 1 tấn CO2 được xác minh), tiềm năng này có thể mang về cho Cà Mau ít nhất 150 triệu USD mỗi năm.
Dự án phục hồi rừng và phát triển sinh kế
Ngày 26/5/2026, tỉnh Cà Mau đã chính thức khởi động dự án "Hỗ trợ phục hồi rừng ngập mặn, tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu của hệ sinh thái và cộng đồng tại tỉnh Cà Mau". Mục tiêu của dự án là phục hồi 1.500 ha rừng ngập mặn tại 6 xã ven biển, đồng thời gắn sinh kế của người dân với việc bảo vệ và khai thác bền vững hệ sinh thái rừng. Không chỉ dừng lại ở hấp thụ carbon, rừng ngập mặn còn tạo nền tảng cho nhiều mô hình kinh tế sinh thái đang phát triển mạnh mẽ tại Cà Mau, như nuôi tôm dưới tán rừng, du lịch trải nghiệm và các chương trình chứng nhận sản phẩm thủy sản bền vững. Nhờ đó, việc bảo vệ và phục hồi rừng không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn nâng cao giá trị kinh tế trên cùng một diện tích đất.
Thách thức và giải pháp
Mặc dù tiềm năng là rất lớn, nhưng để biến tiềm năng thành hiện thực, hệ sinh thái rừng ngập mặn cần được duy trì và phục hồi lâu dài. Ông Phan Minh Chí, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, cho biết hệ sinh thái rừng ngập mặn của tỉnh đang đối mặt với nguy cơ suy thoái do giảm nguồn phù sa, khai thác tài nguyên thiếu bền vững và áp lực phát triển kinh tế. Theo thống kê, giai đoạn 2011-2025, sạt lở bờ biển đã làm mất khoảng 6.250 ha đất và rừng phòng hộ. Nếu không có những bước đi tích cực, không chỉ sinh kế của người dân bị ảnh hưởng mà việc tận dụng kho báu carbon xanh cũng trở nên xa vời.
Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng quan tâm đến yếu tố phát thải và phát triển bền vững, lợi thế từ hệ sinh thái rừng ngập mặn có thể trở thành một nguồn lực cạnh tranh mới cho địa phương. Việc bảo vệ rừng không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để Cà Mau phát triển bền vững, hướng tới một tương lai xanh và thịnh vượng.
