Phụ nữ Cư M'gar biến rác thành sinh kế, mở ra cánh cửa hy vọng mới
Nằm cách trung tâm tỉnh Đắk Lắk không xa, xã Cư M’gar vốn là một địa bàn đặc thù với nhiều thách thức về môi trường. Được sáp nhập từ ba xã Ea Kpam, Cư M’gar và Ea H’đing, nơi đây có sự đa dạng văn hóa cao khi 50% dân cư là đồng bào dân tộc thiểu số, quy tụ 17 dân tộc anh em cùng sinh sống. Sự đa dạng này đồng thời cũng mang đến những vấn đề nan giải trong công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt là việc nâng cao ý thức phân loại rác thải sinh hoạt của người dân.
Hành trình thay đổi từ 'cái gì cũng quy là rác'
Chị Trần Thị Thu Thủy, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn An Phú, xã Cư M’gar, chia sẻ: "Trước khi Unilever Việt Nam và Hội Liên hiệp Phụ nữ về hỗ trợ, mặc dù chúng tôi đã thành lập các tổ thu gom và xử lý rác thải định kỳ nhưng mọi thứ vẫn được tiến hành thủ công, việc phân loại gần như là không có. Cái gì cũng quy là rác hết. Rác hữu cơ, rác độc hại cứ thế tống chung ra môi trường." Khó khăn không chỉ nằm ở thói quen mà còn ở tâm lý e dè của nhiều chị em phụ nữ khi tham gia các hoạt động thu gom và phân loại rác.
Tuy nhiên, sự hỗ trợ thiết thực từ Unilever Việt Nam và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã mang đến một bước ngoặt. Với kinh phí xây dựng "Ngôi nhà phân loại rác" cùng các buổi tập huấn truyền thông, nhận thức của chị em dần được thay đổi. Chị Thủy hào hứng dẫn phóng viên thăm mô hình này, nơi rác thải được phân loại tỉ mỉ: rác hữu cơ được ủ vi sinh thành phân bón xanh, còn vỏ lon, bìa carton được gom góp để tái chế, tạo nguồn quỹ cộng đồng.
Từ rác thải đến nguồn sinh kế bền vững
Để đạt được sự chuyển biến này, Hội Phụ nữ xã đã tổ chức hàng trăm buổi tuyên truyền cho hàng chục nghìn lượt hội viên, với sự hỗ trợ về kinh phí, tập huấn và truyền thông từ Unilever Việt Nam. Những tờ rơi, tài liệu truyền thông len lỏi vào từng nếp nhà; tiếng loa truyền thanh rộn rã mỗi sớm mai; và các bài chia sẻ trên mạng xã hội đã dần đánh thức ý thức bảo vệ môi trường.
Một sáng kiến đáng chú ý là việc chị em "canh" các buổi tiệc cưới, tiệc tân gia để thu gom rác. Chị Thủy giải thích: "Chúng tôi liên hệ trực tiếp với gia chủ để tới thu gom rác thải sau bữa tiệc. Chị em ở đây hào hứng lắm! Vì mình vừa giúp đảm bảo vệ sinh xóm làng, vừa phân loại rác tại nguồn, lại vừa có thể đem bán để tạo nguồn quỹ cho các công việc cộng đồng." Thói quen và tư duy mới về bảo vệ môi trường từ đó hình thành một cách tự nhiên.
Nhân rộng mô hình và lan tỏa giá trị cộng đồng
Từ một mô hình điểm ban đầu, chỉ sau nửa năm triển khai, trên địa bàn xã Cư M’gar đã nhân rộng lên 6 mô hình với tổng kinh phí thu được hơn 30 triệu đồng. Kết quả ấn tượng này đi kèm với 26 tuyến đường tự quản sạch bóng, 35 con đường hoa rực rỡ và 26 mô hình "Gia đình xanh - sạch - đẹp", góp phần làm bừng sáng diện mạo địa phương.
Đáng quý hơn, nguồn kinh phí từ việc bán rác tái chế còn được sử dụng cho chương trình "Mẹ đỡ đầu", trở thành điểm tựa ấm áp cho phụ nữ nghèo và trẻ mồ côi. Tại Cư M’gar, rác đã không còn là gánh nặng mà trở thành nguồn sinh kế bền vững, trao quyền cho phụ nữ để họ tự mở ra cánh cửa hy vọng.
Phụ nữ làm chủ cuộc đời và hướng tới tương lai
Giá trị lớn nhất của hành trình này nằm ở sự tự tin đang âm thầm lan tỏa. Khi đôi bàn tay lam lũ nay có thể tạo ra thu nhập, tiếng nói và vị thế của người phụ nữ trong gia đình và cộng đồng được nâng cao rõ rệt. Chị Thủy chia sẻ từ một buổi truyền thông ẩm thực của nhãn hàng Knorr: "Lúc đó chúng tôi mới thấy mình tự tin hơn hẳn. Chúng tôi hiểu rằng phụ nữ không chỉ làm chủ gian bếp mà còn làm chủ kinh tế để làm chủ cuộc sống và cuộc đời của mình."
Ngày nay, phụ nữ Cư M’gar không còn bó hẹp trong chuyện rác thải hay nương rẫy; họ khao khát học hỏi tri thức mới về ẩm thực, được hướng nghiệp và ấp ủ những ước mơ khởi nghiệp. Những buổi tập huấn của Unilever Việt Nam đã trao kỹ năng và mở ra cơ hội mới, như bà Lê Thị Hồng Nhi, Phó Tổng Giám đốc Truyền thông, Đối ngoại và Phát triển bền vững của Unilever Việt Nam, khẳng định: "Khi phụ nữ tin vào chính mình và dám tiến xa hơn, cánh cửa cơ hội sẽ mở ra. Đó không chỉ là thành công của một cá nhân, mà là sự cộng hưởng sức mạnh để cả một cộng đồng phụ nữ cùng nhau phát triển."
Câu chuyện của phụ nữ Cư M’gar là một phần trong hành trình thay đổi cuộc đời của hơn 100.000 phụ nữ Việt thông qua hợp tác giữa Unilever Việt Nam và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, như được công bố tại Hội nghị Đánh giá thực hiện thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2022-2025 diễn ra ngày 23/03 tại Hà Nội. Từ thành công này, hai bên cam kết tiếp tục nhân rộng mô hình sinh kế bền vững trong giai đoạn 2026-2027, viết tiếp hành trình "Brighten everyday life for all - Để mỗi ngày thêm tươi sáng" cho phụ nữ trên khắp Việt Nam.
