Đà Nẵng tiên phong mô hình kinh tế tuần hoàn từ phân loại rác tại nguồn
Trong bối cảnh áp lực rác thải đô thị ngày càng gia tăng, mô hình “Bình hoa an sinh xã hội” do các hội viên phụ nữ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng thực hiện đã trở thành điểm sáng trong việc phân loại rác tại nguồn, góp phần hướng đến nền kinh tế tuần hoàn. Mô hình không chỉ bảo vệ môi trường mà còn gây quỹ từ thiện, thay đổi hành vi của nhiều người dân.
Thay đổi nếp sống từ mô hình nhỏ
Bà Lê Thu, sống tại phường Thanh Khê, chia sẻ: “Mô hình bình hoa an sinh xã hội đã giúp tôi có thói quen phân loại rác tại nguồn, thay vì bỏ chung với rác sinh hoạt như trước đây. Nhờ đó, người thu gom rác đỡ công phân loại và có thêm kinh phí hỗ trợ người khó khăn”. Những vỏ lon, chai nhựa được bà bỏ vào lồng tập kết riêng, thể hiện sự thay đổi tích cực trong ý thức bảo vệ môi trường.
Nhân rộng các phong trào bảo vệ môi trường
Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố môi trường” đã tạo nền tảng cho nhiều phong trào, mô hình sáng kiến như: Chợ dân sinh giảm rác thải nhựa; Đổi rác lấy quà; Thu gom rác thải nhựa gây quỹ an sinh,… Những hoạt động này đã được nhân rộng trong các cơ quan, tổ chức đoàn thể và quần chúng, tạo điều kiện thuận lợi để thành phố hướng đến kinh tế tuần hoàn và đô thị sinh thái.
Doanh nghiệp chủ động tiếp cận kinh tế tuần hoàn
Tại hội thảo quốc tế “Quản lý chất thải tích hợp và bền vững”, nhiều doanh nghiệp Đà Nẵng đã thể hiện sự chủ động trong việc thay đổi tư duy từ “kết thúc vòng đời” của vật liệu sang giảm khai thác nguyên liệu, kéo dài vòng đời sản phẩm. Ông Nguyễn Văn Đoàn, Trưởng phòng An toàn lao động, Công ty cổ phần Cao-su Đà Nẵng (DRC), cho biết: “Năm 2025, DRC đã tận dụng 109.428 kg mành phế quay lại dây chuyền sản xuất, và thực hiện trách nhiệm EPR cho 2.022.611 kg sản phẩm và bao bì. Chất thải trong sản xuất là tài nguyên quý giá, kinh tế tuần hoàn giúp giảm tác động môi trường và mở ra năng lực cạnh tranh toàn cầu”.
Áp lực và giải pháp cho tương lai
Công tác vệ sinh môi trường, thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại Đà Nẵng đang đối mặt với nhiều áp lực. Tỷ lệ tái chế và xử lý kết hợp thu hồi năng lượng còn thấp, phương pháp chính vẫn là chôn lấp. Theo Chi cục Bảo vệ môi trường, tổng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt dự báo phát sinh đến năm 2030 khoảng 3.600 tấn/ngày. Các chuyên gia cho rằng cách tiếp cận truyền thống (thu gom và chôn lấp) không còn phù hợp.
Cần chiến lược tổng thể
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Cao Trường Sơn, Trưởng Nhóm nghiên cứu tinh hoa Quản lý môi trường và Phát triển bền vững, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhận định Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã chuyển từ xử lý sang phòng ngừa chủ động, gắn với chuyển đổi từ kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn. Ông Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh Miền Trung - Tây Nguyên, nhấn mạnh việc công nhận rác thải là tài nguyên sẽ tạo cơ sở cho tái sử dụng, tái chế. Đà Nẵng cần chuyển mạnh sang mô hình quản lý rác thải tích hợp dựa trên kinh tế tuần hoàn với sự tham gia của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Hồ Quang Bửu khẳng định: “Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh và yêu cầu tăng trưởng xanh, quản lý chất thải tích hợp, tuần hoàn và bền vững không chỉ là yêu cầu môi trường mà còn là yêu cầu phát triển kinh tế. Mục tiêu xây dựng 'Thành phố môi trường' luôn là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của Đà Nẵng”.
