Đồng Tháp tăng cường kiểm soát tàu cá, hướng tới gỡ 'thẻ vàng' IUU
Tỉnh Đồng Tháp hiện quản lý 1.507 tàu cá với tổng công suất máy đạt 405.974 CV. Trong số này, có 1.166 tàu chuyên đánh bắt nguồn lợi thủy sản và 341 tàu hậu cần phục vụ hoạt động này. Tổng số lao động trực tiếp tham gia nghề cá ước tính khoảng 9.590 người. Đáng chú ý, 100% tàu cá trên địa bàn đã được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và đưa vào vận hành đầy đủ.
Nâng cao năng lực khai thác xa bờ và tuân thủ quy định
Khoảng 60% số tàu cá có công suất lớn, đủ khả năng vươn ra các ngư trường xa như Côn Đảo, Trường Sa, và DK1. Trong khi đó, đội tàu sử dụng lưới kéo, đóng đáy, và câu tay chủ yếu hoạt động tại các khu vực như Ba Động, Vũng Tàu, và Nam Côn Sơn. Bà Nguyễn Thị Bạch Tho, ngụ phường Mỹ Phong, tỉnh Đồng Tháp, sở hữu 5 tàu đánh bắt thủy sản ở vùng biển Côn Sơn, chia sẻ: "Trước đây, tín hiệu từ thiết bị giám sát hành trình thường xuyên bị gián đoạn. Tuy nhiên, kể từ sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, gia đình tôi đã nâng cấp và chuyển mạng, giúp hệ thống hoạt động ổn định hơn." Bà Tho cũng nhấn mạnh rằng, nhờ công tác tuyên truyền thường xuyên của các cơ quan chức năng về thủ tục xuất nhập bến, ranh giới biển, và quy định chống khai thác IUU, ngư dân luôn tuân thủ nghiêm ngặt, không vi phạm vùng biển nước ngoài.
Ông Nguyễn Minh Trung, ngụ khu phố Đôi Ma 2, xã Gia Thuận, vừa cập cảng Vàm Láng sau hơn 2 tháng đánh bắt trên biển, cho biết: "Với 15 năm kinh nghiệm đánh bắt xa bờ, tôi và nhiều ngư dân khác luôn ý thức chấp hành pháp luật. Thiết bị giám sát hành trình phải được bật liên tục từ khi rời bến cho đến lúc về cảng. Nếu có sự cố mất tín hiệu, chúng tôi phải báo ngay cho cơ quan chức năng hoặc chủ phương tiện để khắc phục kịp thời."
Đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý toàn diện
Theo lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Gia Thuận, địa phương đang tập trung thực hiện chỉ đạo của tỉnh Đồng Tháp nhằm góp phần gỡ "thẻ vàng" IUU, hướng tới phát triển bền vững ngành thủy sản. Ủy ban nhân dân xã đã chỉ đạo Phòng Kinh tế phối hợp với các ngành chức năng, Đồn Biên phòng Kiểng Phước, và Bộ đội Biên phòng tỉnh để tăng cường tuyên truyền, đảm bảo ngư dân nắm vững và tuân thủ quy định pháp luật về khai thác hải sản.
Hiện nay, tỉnh Đồng Tháp đã hoàn thiện cơ sở dữ liệu nghề cá, kết nối đồng bộ các hệ thống như VNFishbase, giám sát hành trình (VMS), và VNeID. 100% tàu cá được cập nhật đầy đủ thông tin vào hệ thống dữ liệu tàu cá quốc gia, và khoảng 99,7% tàu cá đã được định danh, gắn với dữ liệu dân cư để quản lý xuyên suốt từ chủ tàu đến thuyền viên. Tất cả tàu cá hoạt động đều được cấp phép, đăng kiểm, đánh dấu nhận diện, và lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, đảm bảo kết nối 24/24 giờ khi trên biển.
Đối với các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, tỉnh lập danh sách riêng, quản lý bằng tọa độ neo đậu, hình ảnh, và dữ liệu cập nhật thường xuyên, nhằm ngăn ngừa nguy cơ vi phạm IUU ngay từ đầu. Tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong kiểm soát tàu cá ra vào cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Hệ thống truy xuất điện tử thủy sản Việt Nam (eCDT) được triển khai đồng bộ, đảm bảo 100% tàu cá xuất nhập bến được cập nhật. Tại các cảng cá, toàn bộ sản lượng đều được số hóa và cập nhật lên hệ thống dữ liệu quản lý, với việc xác nhận nguồn gốc thủy sản xuất khẩu thực hiện hoàn toàn trên nền tảng điện tử, đáp ứng yêu cầu minh bạch của thị trường quốc tế.
Kết quả tích cực và định hướng tương lai
Ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, cho biết từ năm 2024 đến nay, tỉnh không ghi nhận tàu cá nào vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài. Công tác xử lý vi phạm được tăng cường với 160 vụ bị xử phạt, tổng số tiền hơn 6,5 tỷ đồng, góp phần nâng cao tính răn đe và ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân.
Việc đẩy mạnh chuyển đổi số không chỉ giúp Đồng Tháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động khai thác thủy sản, mà còn đóng góp quan trọng vào nỗ lực chung của cả nước trong cuộc chiến chống khai thác IUU. Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục hoàn thiện các nền tảng số, tăng cường kết nối liên thông dữ liệu, và siết chặt giám sát đối với tàu cá có nguy cơ cao. Đồng thời, tỉnh sẽ triển khai hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động ngư dân tuân thủ quy định, quản lý chặt chẽ đội tàu khai thác, và đảm bảo 100% tàu cá hoạt động được đăng ký, đăng kiểm, cấp phép, lắp đặt thiết bị VMS với tín hiệu liên tục.
Ngoài ra, địa phương cam kết thực hiện nghiêm công tác xác nhận, chứng nhận, và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, cập nhật đầy đủ thông tin sản lượng bốc dỡ qua cảng, và triển khai khai báo 100% trên hệ thống eCDT. Tỉnh Đồng Tháp cũng tập trung xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm như ngắt kết nối, tháo gỡ thiết bị VMS, và khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, nhằm bảo vệ bền vững nguồn lợi thủy sản và uy tín quốc tế.
