Câu lạc bộ Yêu biển tổ chức đêm gala kể chuyện, cá heo bất ngờ trở về
Làng chài ven biển, nơi những hàng dương thân thương vẫn thắp xanh từng con đường, cũng là nơi những người vợ lặng lẽ ngóng chồng ngoài khơi xa. Nhiều thanh niên trong làng đã rời bỏ quê hương để tìm kiếm cơ hội mới ở các thành phố lớn, nhưng tôi lại chọn ở lại, làm việc cho một công ty gần nhà với công việc thoải mái, dành thời gian chăm sóc cha mẹ và tham gia Câu lạc bộ Yêu biển. Mong ước của tôi là góp phần làm biển xanh và lành hơn, khôi phục lại những ngày tháng tươi đẹp đã qua.
Những ký ức đau thương và sự mất mát
Cha tôi thường thở dài khi nhắc về quá khứ: “Giá trước đây, làng có nhiều đứa có hiếu. Nhiều kẻ chẳng lành lặn vì phạm vào bụng biển”. Những lời đó như xoáy sâu vào lòng tôi, gợi nhớ về Hội cá biển – một sự kiện vui đến xốn xang vào độ cuối xuân đầu hạ. Ngày ấy, cá voi, cá heo từ khắp nơi tụ về, nhảy múa trên sóng như làm xiếc, chào đón người thân và khoe thân thể cường tráng. Dân làng vỗ tay cổ vũ, cả đàn cá hào hứng bơi lượn, tạo thành những dải lụa trên biển.
Nhưng niềm vui ấy đã tắt từ gần hai mươi năm trước. Giờ đây, nhiều cá Ông nằm im lìm trong những nấm mồ lạnh toát tại nghĩa địa cá. Trên mỗi bia mộ, một mặt ghi ngày tháng năm cá được tìm thấy, mặt sau là tên con tàu phát hiện và chịu trách nhiệm chôn cất. Theo phong tục, người đầu tiên phát hiện Ông lụy được coi là con trai cả của Ông.
Sự mất mát này có nguyên nhân từ những thanh niên cứng đầu trong làng và xã bên, đã thả mìn, kíp nổ xuống biển để khai thác tận diệt cá nhỏ. Hậu quả là những cá heo bị thương nặng, xứt mẻ đầu, dạt vào bờ sau những cuộc đánh hội đồng tàn bạo. Làng phải đưa hơn mười cá Ông về nghĩa địa an táng. Tai ương cũng ập xuống chính con người: anh trai tôi, Điền, đã bỏ mạng vì vô tình làm quả mìn tự chế nổ trên tàu. Ba người đi cùng, một người không trở về, hai người còn lại mãi mãi tàn phế.
Nỗ lực hồi sinh và đêm gala đặc biệt
Mỗi chủ nhật, sau khi làm sạch biển và dọn cỏ rác trong nghĩa địa cá Ông, các thành viên Câu lạc bộ Yêu biển chúng tôi lại xôn xao đùa trên mép sóng. Chúng tôi thiết tha mong sóng yên biển lặng, mưa thuận gió hòa, biển lại nhiều cá tôm để ngư dân khỏi phải đi xa. Thế hệ cha, chú đã bị thời gian bó lại, chỉ còn đăm đăm ngóng chờ những con tàu bình an trở về.
Để tạo làn gió mới, chúng tôi tổ chức cuộc thi kể chuyện vào đêm gala ngay tại khu cát phẳng ven biển. Chương trình để mỗi ngư dân tự kể câu chuyện của mình với biển, gắn bó với sóng nước, hay được cá Ông cứu giúp. Người dân hớn hở tham gia, mỗi người góp một chân một tay cho đêm gala tròn trịa. Mấy mạnh thường quân hào phóng tài trợ nhưng xin giấu tên, khen ngợi chương trình ý nghĩa.
Anh Kha, Thọ, Hùng – những người với thân thể chẳng còn nguyên vẹn – cũng lăng xăng tham gia bày biện, trang trí sân khấu, như muốn chuộc tội. Anh Thủy, Chủ nhiệm Câu lạc bộ, ăn mặc bảnh bao hơn bao giờ hết, dẫn chương trình dõng dạc và tuyên bố lý do cho một đêm thời tiết đẹp tuyệt.
Những câu chuyện đầy cảm xúc và sự thức tỉnh
Sau hai tiết mục văn nghệ vui nhộn, phần thi kể chuyện bắt đầu dưới ánh trăng sáng vằng vặc. Ban giám khảo là các bô lão có uy tín, trong đó có cha tôi. Nhiều người kể về việc mình đã bao lần cùng đám thanh niên hám của, thả thuốc nổ xuống biển, làm biển quặn đau. Có người thú nhận đã khai thác tận diệt bằng lưới giã cào suốt nhiều năm.
Anh Hải, với giọng to và ấm, kể câu chuyện cứu hơn ba mươi người trên con tàu đắm nhờ đàn cá heo chặn ngang mũi tàu để cảnh báo nguy hiểm. Ông Thạch, với khuôn mặt lưỡi cày, sống sót kỳ diệu sau hai tư giờ lênh đênh trên biển, khiến nhiều người rơi nước mắt. Cụ Dỗi, dáng lom khom, đầu bạc xơ xác, nhưng giọng nói như một nhà hùng biện, tha thiết kể về những lần chôn cất cá Ông và niềm tự hào khi dẫn thuyền ra “hội ý” với các ngài.
Tôi đại diện Câu lạc bộ kể một câu chuyện để hưởng ứng. Đứng trên sân khấu, chân tay tôi mềm nhũn, tôi quỳ thụp, mắt hướng trùng khơi, giọng run rẩy: “Thưa mọi người, chúng ta đang ăn năn. Tôi nghĩ thế. Chúng ta ai cũng nợ biển khơi. Nhưng có lẽ… tôi nợ nhiều hơn”. Tôi thừa nhận mình đã không kịp thời can ngăn những người chuẩn bị thuốc nổ, đồng lõa gây ra cái chết cho anh Điền và làm anh Kha cụt tay.
Sự trở về bất ngờ của cá heo và thông điệp hy vọng
Trong không gian lặng phắc, anh Kha đứng như trời trồng, giơ tay xin thi bổ sung. Nhưng trước khi anh kịp lên sân khấu, ai đó chạy vào thốt lên: “Mọi người ơi, cá heo. Cá heo về kìa”. Ánh đèn cao áp được điều chỉnh hướng ra mặt nước, và đàn cá heo nô đùa trên sóng hiện ra trước mắt mọi người. Nhiều người tin rằng cá thiêng đã nghe thấu lòng dân, nên dẫn gọi các ngài về tụ hội.
Anh Kha đứng cạnh tôi, nói: “Chú em hạnh phúc vì còn được nói ra cái tội của mình”. Tôi nắm lấy bàn tay còn lại của anh, động viên: “Em biết, anh đã nhiều lần quỳ trước các ngài xin tha thứ. Anh được quyền thanh thản. Nhưng hãy tin một điều, chẳng ai trong chúng ta có thể trả hết nợ biển khơi”.
Đêm muộn, cá heo nhảy vọt lên như vẫy chào trước khi lẫn vào sóng nước. Đám đông tản ra về, nhưng đêm nay, nhiều người sẽ không ngủ, vì hy vọng sáng ra, cá sẽ về làm hội, mang lại sự hồi sinh cho biển cả và cộng đồng ngư dân.
