Lâm Đồng quyết liệt chống khai thác IUU, hướng tới gỡ 'thẻ vàng' của EC
Trong bối cảnh cả nước đang nỗ lực triển khai các giải pháp để gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC) đối với thủy sản Việt Nam, tỉnh Lâm Đồng đã thể hiện quyết tâm cao, thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp, bám sát các khuyến nghị của EC trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Quản lý chặt chẽ đội tàu cá và nâng cao ý thức ngư dân
Một trong những nội dung trọng tâm được địa phương chú trọng là quản lý đội tàu cá, siết chặt kỷ cương và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết toàn tỉnh hiện có 8.205 tàu cá đang hoạt động. Để quản lý hiệu quả, tỉnh đã rà soát toàn bộ đội tàu và cập nhật đầy đủ thông tin vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase). Tính đến ngày 20/3, 100% tàu của Lâm Đồng đã được cập nhật vào hệ thống này.
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh, hiện 90% tàu cá Lâm Đồng được cấp giấy phép khai thác còn hạn. Đối với các tàu chưa đủ điều kiện do thiếu thủ tục, địa phương và lực lượng chức năng quản lý chặt chẽ, lập danh sách theo dõi hàng tuần, bố trí neo đậu tập trung và kiểm soát không cho xuất bến. Đặc biệt, đối với tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên, tỷ lệ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đã đạt hơn 99%, giúp theo dõi liên tục vị trí và phát hiện kịp thời các vi phạm.
Tăng cường tuyên truyền và thực thi pháp luật
Công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng, với nhiều hình thức đa dạng như sinh hoạt đoàn thể, họp dân, phát thanh, và tổ chức các "phiên tòa giả định" về vi phạm khai thác IUU tại các địa phương như Liên Hương, La Gi, Tân Hải và Phan Thiết. Lực lượng Công an xã Tân Hải đã vận động và tổ chức cho 100% chủ tàu ký cam kết không xâm phạm vùng biển nước ngoài, đồng thời duy trì các mô hình tự quản như "Tổ tàu thuyền an toàn" và "Tổ ngư dân tự quản chống IUU".
Ông Trần Thanh Quế, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Tân Hải, nhấn mạnh: "Tất cả chỉ đạo của Trung ương và tỉnh đều được cụ thể hóa bằng văn bản và giao trách nhiệm cho các tổ chức, đoàn thể. Cả hệ thống chính trị được huy động tham gia tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân."
Xử lý nghiêm vi phạm và khắc phục hạn chế
Tỉnh Lâm Đồng xác định thực thi pháp luật là khâu then chốt, ưu tiên xử phạt hành chính đối với hành vi khai thác IUU để đảm bảo tính răn đe. Từ năm 2024 đến nay, hàng trăm vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản đã được xử lý với tổng số tiền phạt lên tới hàng tỷ đồng. Riêng từ đầu năm 2026, toàn tỉnh đã phát hiện và xử lý hơn 40 vụ vi phạm với hơn 454 triệu đồng. 100% các trường hợp vi phạm liên quan đến mất kết nối VMS hoặc vượt ranh giới trong giai đoạn 2024-2025 đã được xử lý dứt điểm.
Tuy nhiên, Ban chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh cũng thừa nhận một số hạn chế, như hạ tầng cảng cá còn thiếu, tỷ lệ sản lượng thủy sản kiểm soát bốc dỡ qua cảng còn thấp, và số lượng tàu cá thực hiện qua Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử vẫn còn hạn chế. Trong thời gian tới, Lâm Đồng tiếp tục tập trung quản lý chặt chẽ tàu cá, tăng cường giám sát bằng camera, kiểm tra sản lượng, và đối chiếu nhật ký khai thác với dữ liệu VMS.
Hướng tới phát triển bền vững ngành thủy sản
Để hỗ trợ ngư dân, tỉnh đẩy nhanh triển khai các chính sách như hỗ trợ cước phí thuê bao dịch vụ vệ tinh giám sát hành trình, chuyển đổi nghề, và giảm áp lực khai thác. Dựa trên các đề án đã phê duyệt, như Đề án phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển đến năm 2030 và dự án chuyển đổi nghề gắn với ứng dụng công nghệ số, Lâm Đồng hướng tới tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững.
Với quyết tâm cao, tỉnh Lâm Đồng coi chống khai thác IUU là nhiệm vụ quan trọng, hàng đầu, vừa mang tính cấp bách vừa thường xuyên, lâu dài, nhằm góp phần cùng cả nước sớm gỡ "thẻ vàng" của EC và xây dựng nghề cá có trách nhiệm, phát triển bền vững trong hội nhập quốc tế.
