Lâm Đồng lên tiếng về dự án nhiệt điện - nhôm tại Vĩnh Hảo, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm cao
Ngày 27 tháng 3, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đã chính thức có văn bản phản hồi Sở Công thương về vị trí đề xuất đặt tổ hợp nhà máy nhiệt điện than - điện phân nhôm tại xã Vĩnh Hảo, trước đây thuộc huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận. Đây là bước đi quan trọng trong quá trình thẩm định dự án công nghiệp quy mô lớn, với nhiều vấn đề môi trường và xã hội cần được giải quyết.
Dự án chồng lấn nhiều quy hoạch và diện tích đất hiện có
Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, đơn vị này đã nhận được đề nghị cho ý kiến về dự án tổ hợp nhà máy nhiệt điện than - điện phân nhôm do Liên danh Công ty TNHH luyện kim Trần Hồng Quân và Công ty cổ phần đầu tư và phát triển hạ tầng Hoàng Thành đề xuất. Vị trí được chọn là khu vực đồng muối xã Vĩnh Hảo, một địa bàn có đặc thù phức tạp về quy hoạch sử dụng đất.
Qua quá trình rà soát kỹ lưỡng, khu đất dự kiến thực hiện dự án điện phân nhôm thuộc nhiều loại quy hoạch khác nhau, bao gồm: đất làm muối; đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp; đất thương mại, dịch vụ; đất chưa sử dụng; đất khu vui chơi, giải trí công cộng; đất công trình giao thông; đất nông nghiệp khác; đất ở nông thôn; và đất có mặt nước dạng sông, ngòi, kênh, rạch, suối. Điều này cho thấy sự đa dạng và phức tạp trong việc quản lý đất đai tại khu vực.
Đáng chú ý hơn, ranh giới khu đất dự kiến đặt dự án điện phân nhôm còn chồng lấn lên diện tích đất của Công ty cổ phần muối Vĩnh Hảo, đơn vị đã được cơ quan có thẩm quyền cho thuê và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sự chồng chéo này có thể dẫn đến những tranh chấp pháp lý và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất hiện tại.
Nguy cơ ô nhiễm môi trường ở mức cao và tác động đến cộng đồng
Dự án điện phân nhôm được đề xuất với quy mô khoảng 603 ha tại xã Vĩnh Hảo, huyện Tuy Phong cũ, bao gồm tổng công suất 2.000 MW và 2 dây chuyền luyện nhôm đạt khoảng 1,2 triệu tấn mỗi năm. Khu vực này tiếp giáp với các khu nuôi trồng thủy sản, đất năng lượng điện mặt trời, quốc lộ 1 và Biển Đông, làm gia tăng mối lo ngại về tác động môi trường.
Với quy mô và tính chất sản xuất, dự án được xếp vào loại hình có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, do liên quan đến sản xuất kim loại quy mô lớn và nhiệt điện than công suất từ 600 MW trở lên. Theo quy định, dự án thuộc nhóm 1 với diện tích từ 300 ha trở lên, bắt buộc phải thực hiện đánh giá sơ bộ tác động môi trường ngay từ giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi, theo luật Bảo vệ môi trường.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cũng nhấn mạnh đến sự tác động của dự án đối với cuộc sống người dân. Dự án nằm gần khu dân cư Cửa Sứt, nơi vẫn còn nhiều hộ dân sinh sống, giữa khu nuôi tôm công nghiệp Núi Tàu và đồng muối công nghiệp Vĩnh Hảo. Đặc biệt, phía biển của dự án tiếp giáp vùng phục hồi sinh thái Phước Thể, thuộc Khu bảo tồn biển Hòn Cau, một khu vực nhạy cảm về môi trường.
Yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường và an toàn cộng đồng
Để hạn chế ảnh hưởng tiêu cực, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đề xuất rằng nếu dự án được cấp thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, liên danh nhà đầu tư phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của luật Tài nguyên nước năm 2023 và các văn bản liên quan. Trọng tâm là bảo vệ chất lượng nguồn nước, phòng chống suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm, cũng như kiểm soát ô nhiễm nước biển.
Ngoài ra, cơ quan này cũng yêu cầu xây dựng phương án di dời các hộ dân ở khu vực lân cận để tránh xung đột tương tự như Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân trước đây. Đồng thời, cần đảm bảo khoảng cách an toàn về môi trường giữa các dự án và hạn chế tác động đến khu phục hồi sinh thái Phước Thể.
Hiện tại, tại khu vực đồng muối xã Vĩnh Hảo có hai nhà đầu tư cùng đề xuất xây dựng tổ hợp nhà máy nhiệt điện than - điện phân nhôm, với tổng mức đầu tư khoảng 5 tỉ USD, bao gồm liên danh Công ty TNHH luyện kim Trần Hồng Quân và Công ty cổ phần đầu tư và phát triển hạ tầng Hoàng Thành, cùng Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam.
Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Lâm Đồng, Sở Công thương đang chủ trì lấy ý kiến các sở, ngành liên quan và UBND xã Vĩnh Hảo để tổng hợp, trước khi tham mưu UBND tỉnh xem xét chấp thuận hoặc không chấp thuận dự án điện phân nhôm này. Quá trình này đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường bền vững.
