Đà Nẵng: Khai thác vàng trái phép ở xã Thạnh Bình - Hệ lụy môi trường và thách thức quản lý
Từ con đường bê-tông nông thôn ở thôn 5, sau khoảng 15 phút đi bộ men theo con đường đất gồ ghề, chúng tôi đã tiếp cận được địa điểm khai thác vàng trái phép ở khu vực Hố Nước thuộc địa phận thôn 5, xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng. Hiện trường vào sáng 15/4 hiện ra như một đại công trường khai thác vàng trái phép với đầy đủ máy móc, thiết bị cơ giới được các đối tượng đưa vào tận nơi nhằm phục vụ mục đích đào, đãi vàng.
Quy mô lớn và công khai
Khi chúng tôi xuất hiện, các đối tượng liền bỏ chạy vào sâu trong núi, để lại hiện trường với tiếng máy nổ đang hoạt động vang dội cả một góc rừng rộng lớn. Trong một khoảnh đất rộng, những miệng hầm vàng được khoét vào sườn núi sâu vài chục mét, dọc lối vào sâu bên trong được chống đỡ bằng các thanh gỗ tạm bợ, dễ sụp đổ khi có mưa lớn.
Trước mỗi miệng hầm vàng là hệ thống dây điện, ống dẫn nước, bao tải, lều bạt… được treo ngang nhiên, công khai. Hơn nữa, hệ thống ròng rọc, xe rùa cũng được lắp đặt kiên cố nhằm thuận lợi đưa quặng lên mặt đất. Cạnh đó, các đối tượng còn huy động xe múc công suất lớn vào hiện trường để đào hầm, múc đất và làm các hố ủ hóa chất, ngâm quặng phục vụ việc khai thác vàng trái phép.
Hệ lụy nghiêm trọng
Ngoài ra, nằm cách các miệng hầm không xa là một lán trại lều bạt kiên cố gồm cán võng, bếp ăn… được dựng lên cho các đối tượng nghỉ ngơi, sinh hoạt sau khi đào đãi vàng. Tất cả được dựng lên như một đại công trường công khai, cho thấy mức độ, quy mô, tính chất rất nghiêm trọng và diễn ra trong thời gian dài.
Khai thác vàng trái phép sẽ để lại nhiều hệ lụy về môi trường, nguy cơ sạt lở và an ninh trật tự tại địa phương. Các hố sâu được đào xới và hóa chất sử dụng có thể gây ô nhiễm đất và nguồn nước, ảnh hưởng lâu dài đến hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.
Thách thức trong quản lý
Trao đổi về vấn đề này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thạnh Bình Dương Đức Lin thừa nhận tình trạng khai thác vàng trái phép trên địa bàn xã Thạnh Bình diễn ra từ rất lâu. Từ sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã đã nhiều lần tổ chức truy quét, đẩy đuổi nhưng tình trạng vẫn liên tục tiếp diễn.
Ông Lin cho biết: "Đảng ủy xã Thạnh Bình cũng đã ban hành nghị quyết chuyên đề đối với công tác quản lý khoáng sản, tuyên truyền trong nhân dân, phối hợp trong công tác truy quét, hạn chế người dân tham gia khai thác vàng trái phép. Tuy nhiên, đối tượng khai thác thuộc các nhóm nhỏ lẻ nên khi lực lượng chức năng đến thì đối tượng bỏ chạy vào núi, khi chúng tôi về thì các đối tượng quay lại tiếp tục khai thác".
Điều này cho thấy công tác quản lý địa bàn, quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn có một lỗ hổng và dư luận đang đặt dấu hỏi đối với công tác quản lý của chính quyền địa phương. Việc chưa giải quyết triệt để tình trạng này có thể làm gia tăng rủi ro về an ninh và môi trường, đòi hỏi các biện pháp mạnh mẽ hơn từ các cấp có thẩm quyền.
