Hơn 50% rạn san hô toàn cầu bị tẩy trắng nghiêm trọng: Nghiên cứu mới cảnh báo
Một nghiên cứu quốc tế vừa công bố trên tạp chí Nature Communications đã tiết lộ những con số đáng báo động về tình trạng tẩy trắng san hô trên toàn cầu. Phân tích dữ liệu từ hơn 15.000 cuộc khảo sát các rạn san hô từ năm 2014 đến 2017, kết hợp với phép đo căng thẳng nhiệt từ vệ tinh, cho thấy 51% rạn san hô toàn cầu phải hứng chịu tình trạng tẩy trắng ở mức trung bình trở lên. Đáng chú ý, 15% trong số đó ghi nhận mức độ chết hàng loạt đáng kể trong giai đoạn ba năm này, được gọi là "Sự kiện tẩy trắng toàn cầu lần thứ ba".
Sự kiện tẩy trắng nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận
Nhà khoa học Sean Connolly tại Viện Nghiên cứu Nhiệt đới Smithsonian ở Panama, một trong những tác giả của nghiên cứu, nhấn mạnh: "Đây là sự kiện tẩy trắng san hô nghiêm trọng và lan rộng nhất từng được ghi nhận. Tuy nhiên, các rạn san hô hiện đang đối mặt với sự kiện tẩy trắng lần thứ tư còn nghiêm trọng hơn, bắt đầu từ đầu năm 2023". Nghiên cứu chỉ ra rằng giai đoạn 2014-2017 là lần đầu tiên ghi nhận sự kiện tẩy trắng san hô toàn cầu kéo dài hơn một năm, trong khi hai sự kiện trước đó vào năm 1998 và 2010 chỉ kéo dài một năm.
Nguyên nhân và hậu quả của hiện tượng tẩy trắng san hô
San hô là loài động vật biển không xương sống, tồn tại dưới dạng các thể polyp nhỏ giống hải quỳ. Chúng có mối quan hệ cộng sinh với tảo, nơi tảo cung cấp năng lượng từ quang hợp cho san hô, còn san hô cung cấp nơi trú ẩn. Khi nhiệt độ đại dương quá cao, san hô sẽ đẩy tảo ra ngoài và chuyển sang màu trắng, một hiện tượng gọi là "tẩy trắng". Điều này khiến chúng dễ mắc bệnh và có nguy cơ chết dần vì thiếu chất dinh dưỡng, trừ khi nhiệt độ đại dương trở lại mức có thể chịu đựng được.
Nghiên cứu cảnh báo: "Tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu đối với các rạn san hô đang tăng tốc, và gần như chắc chắn rằng sự nóng lên liên tục sẽ gây ra suy thoái trên diện rộng, không thể đảo ngược, đối với các hệ sinh thái thiết yếu này". Tình trạng đại dương tăng nhiệt độ đang làm tăng tần suất, phạm vi và mức độ nghiêm trọng của hiện tượng tẩy trắng và chết san hô nhiệt đới.
Lo ngại về khả năng phục hồi và tương lai của các rạn san hô
Giáo sư Scott Heron tại Đại học James Cook ở Australia bày tỏ quan ngại rằng các rạn san hô đang không có đủ thời gian để phục hồi đúng cách trước khi sự kiện tẩy trắng tiếp theo xảy ra. Các nhà khoa học toàn cầu cho rằng hầu hết các rạn san hô sẽ chết nếu nhiệt độ toàn cầu tăng 1,5 độ C so với mức trước thời kỳ công nghiệp.
Đáng chú ý, Cơ quan giám sát khí hậu châu Âu Copernicus nhận định năm 2024 có thể là năm dương lịch đầu tiên có nền nhiệt trung bình cao hơn 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp (từ năm 1850-1900), khi nhân loại bắt đầu sử dụng lượng lớn nhiên liệu hóa thạch. Điều này làm dấy lên lo ngại về tương lai của các hệ sinh thái san hô, vốn đóng vai trò quan trọng trong đa dạng sinh học và bảo vệ bờ biển.
Nghiên cứu này không chỉ cung cấp bằng chứng khoa học mạnh mẽ về tác động của biến đổi khí hậu lên san hô, mà còn nhấn mạnh sự cần thiết của các hành động khẩn cấp để giảm thiểu nhiệt độ toàn cầu và bảo vệ các rạn san hô trước nguy cơ tuyệt chủng hàng loạt.
