Hội thảo tại Hà Nội thảo luận chiến lược phát triển thị trường carbon tại Việt Nam
Ngày 6/4, tại Hà Nội, Viện Tư vấn Phát triển (CODE) đã tổ chức hội thảo chuyên đề với chủ đề “Chuỗi cung ứng tín chỉ carbon, giá trị gia tăng và chiến lược đồng quản trị lưu vực đầu nguồn”. Sự kiện thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực carbon rừng nhiệt đới, nhằm thúc đẩy phát triển thị trường carbon tại Việt Nam.
Diễn giả và nội dung chính của hội thảo
Tham dự và trình bày tại hội thảo có Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ và Viện trưởng Viện CODE. Cùng với đó là các chuyên gia quốc tế như Giáo sư Bảo Huy, tác giả công thức tính Carbon rừng nhiệt đới; Giáo sư Goelthenboth từ Đại học Hohenheim, Đức; Tiến sĩ John Quayler, Nhà sáng lập Quỹ Rừng mưa Indonesia; và Tiến sĩ Yingshan Lau, nghiên cứu viên dự án quản trị khí hậu. Ngoài ra, còn có đại diện từ các trường đại học Hà Nội và Hợp tác xã lâm nghiệp từ các tỉnh Kon Tum, Hà Tĩnh, Quảng Bình.
Trong phát biểu khai mạc, Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa nhấn mạnh rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn quyết định trong phát triển thị trường carbon, được thúc đẩy bởi cam kết Net Zero 2050 và việc thiết lập các khung pháp lý trong nước. Ông cho biết sự chuyển đổi này đánh dấu sự dịch chuyển từ các sáng kiến thí điểm manh mún sang nhu cầu về một hệ thống đồng bộ, có khả năng liên kết giảm thiểu biến đổi khí hậu với các ưu tiên phát triển quốc gia.
Vai trò của hệ sinh thái rừng và thách thức hiện tại
Theo Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, hệ sinh thái rừng, đặc biệt ở vùng cao và lưu vực đầu nguồn, đóng vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi này. Những khu vực này duy trì các chức năng hấp thụ carbon, đa dạng sinh học, điều tiết nguồn nước và sinh kế. Ông chỉ ra rằng giá trị carbon nên được hình thành ở cấp độ cảnh quan thay vì chỉ dựa vào các can thiệp đơn lẻ.
Tuy nhiên, ông cũng nêu bật các thách thức: “Các cơ chế liên quan đến carbon hiện nay ở Việt Nam đang phát triển song song nhưng thiếu liên kết. Khung chính sách, hệ thống kỹ thuật và công cụ thị trường đang được phát triển ở các lĩnh vực và cấp độ khác nhau, song vẫn thiếu sự phối hợp hiệu quả.” Điều này dẫn đến sự thiếu nhất quán trong triển khai, vai trò không rõ ràng và phân bổ giá trị không đồng đều.
Các tham luận và đóng góp từ hội thảo
Tại hội thảo, các chuyên gia đã trình bày nhiều tham luận quan trọng, bao gồm:
- Chuỗi cung ứng tín chỉ carbon và chiến lược đồng quản trị trong bối cảnh Việt Nam.
- Tính an toàn kinh tế tự chủ trong tình trạng khánh kiệt cảnh quan.
- Kinh tế tuần hoàn và tín chỉ carbon ở Australia.
- Kiến nghị hoàn thiện khung pháp lý về quyền tài sản và cấu trúc thị trường.
- Đo lường, báo cáo và thẩm định tín chỉ carbon có sự tham gia của chủ rừng.
- Đồng quản trị rừng dựa vào cộng đồng và xây dựng cơ sở dữ liệu carbon.
Bà Nguyễn Xuân Thảo, chuyên gia tài chính carbon, đã trình bày tham luận về việc hoàn thiện khung pháp lý cho tín chỉ carbon. Các thảo luận này giúp tăng cường hiểu biết lý luận và thực tiễn về hệ thống carbon rừng tại Việt Nam, đặc biệt là rừng nhiệt đới và rừng ngập mặn.
Kết quả và định hướng tương lai
Hội thảo đã phân tích giá trị gia tăng trong hệ thống carbon và vai trò của đồng quản trị tại các lưu vực. Trọng tâm được đặt vào các mô hình đồng quản trị nhằm liên kết quản lý carbon với quá trình sinh thái và thể chế ở cấp độ cảnh quan, qua đó tăng cường tích hợp hệ thống.
Ngoài ra, hội thảo nhấn mạnh việc cân bằng giữa độ tin cậy, tính khả thi và hiệu quả chi phí trong các phương pháp đo đạc-báo cáo-thẩm định. Một dự án thí điểm đã được khởi xướng, tập trung vào mô hình đồng quản trị lưu vực với sự tham gia của 525 chủ rừng từ tám cộng đồng, quản lý khoảng 9.700 ha rừng tại xã Cao Quảng, tỉnh Quảng Bình.
Quan trọng hơn, hội thảo góp phần củng cố mối liên kết giữa khung chính sách, thực tiễn triển khai và sự tham gia của cộng đồng. Thông qua việc kết nối các diễn biến pháp lý với mô hình thực nghiệm, hội thảo hỗ trợ thiết kế hệ thống chuỗi cung ứng tín chỉ carbon thống nhất, có khả năng mở rộng và bao trùm, từ đó nâng cao vị thế của Việt Nam trong thị trường carbon toàn cầu.
