Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội vừa trình báo cáo lên Hội đồng Nhân dân thành phố về việc triển khai các dự án đầu tư công khẩn cấp nhằm ứng phó kịp thời với tình trạng úng ngập đô thị trên địa bàn. Báo cáo này nêu rõ, thành phố đã quyết định đầu tư khẩn cấp ba dự án trọng điểm để giải quyết các điểm nghẽn về ngập lụt, với tổng mức đầu tư lên đến 1.390 tỷ đồng.
Hệ thống AIoT hỗ trợ kiểm soát ngập lụt
Dự án đầu tiên là hệ thống hỗ trợ kiểm soát ngập lụt TP.Hà Nội, dự kiến chi phí 70 tỷ đồng và hoàn thành vào quý 1 năm 2027. Hệ thống này tích hợp hai thành phần chính: mạng lưới cảm biến điều khiển bằng công nghệ AIoT để thu thập dữ liệu toàn diện về nước mặt, và trung tâm hợp nhất dữ liệu bao gồm thông tin mưa, mực nước, và công trình. Nó có khả năng dự báo và hỗ trợ ra quyết định vận hành theo thời gian thực, đồng thời đưa ra cảnh báo sớm và đề xuất phương án giảm ngập.
Theo UBND TP.Hà Nội, hệ thống này đóng vai trò như một công cụ quản lý hiện đại, giúp theo dõi, đánh giá, và giám sát các công trình thủy lợi và thoát nước trong môi trường mạng. Các bộ phận chức năng có thể khai thác, xử lý số liệu, tra cứu thông tin, và tương tác hai chiều về chuyên môn, quy trình nghiệp vụ, cũng như kế hoạch nhiệm vụ liên quan đến lĩnh vực quản lý.
Hai hồ điều hòa với tổng diện tích 22 ha
Công trình khẩn cấp thứ hai là Dự án đầu tư xây dựng hồ điều hòa Chèm tại phường Đông Ngạc, với tổng chi phí dự kiến khoảng 540 tỷ đồng và diện tích khoảng 9 ha. Công trình thứ ba là Dự án đầu tư xây dựng hồ Liên Mạc 1 tại phường Thượng Cát, với tổng chi phí dự kiến khoảng 780 tỷ đồng và diện tích khoảng 13 ha.
UBND TP.Hà Nội cho biết, cả hai dự án hồ điều hòa này dự kiến sẽ hoàn thành vào quý 4 năm 2026, trong đó phần hồ chính sẽ được hoàn thiện trước tháng 6. Việc xây dựng hồ Chèm và hồ Liên Mạc 1 nhằm mục đích từng bước hoàn thiện hệ thống các công trình hồ theo quy hoạch thoát nước, hỗ trợ điều tiết nước, tăng cường khả năng trữ nước, đồng thời nâng cao năng lực tiêu thoát nước và giảm ngập úng cho khu vực. Các dự án này cũng góp phần giảm ô nhiễm môi trường và tạo cảnh quan sinh thái xanh cho vùng dự án.
Thực trạng và kế hoạch dài hạn
Theo Quyết định số 725/QĐ-TTg ngày 10 tháng 5 năm 2013 về phê duyệt Quy hoạch thoát nước thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hà Nội được quy hoạch tổng diện tích hồ điều hòa khoảng 5.405 ha để giải quyết vấn đề thoát nước và úng ngập. Tuy nhiên, đến cuối năm 2025 và đầu năm 2026, thành phố mới chỉ thực hiện được khoảng 1.010 ha, chiếm chưa đến 19% tổng diện tích quy hoạch.
Để xử lý các điểm nghẽn về úng ngập, Hà Nội đã quyết định đầu tư khẩn cấp 10 công trình, bao gồm 5 dự án thoát nước và 5 dự án hồ điều hòa, với tổng vốn gần 5.600 tỷ đồng. Các dự án này dự kiến hoàn thành trước mùa mưa năm 2026, nhằm giảm thiểu tình trạng ngập úng đô thị.
Ngoài ra, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP.Hà Nội thuộc Sở Xây dựng Hà Nội đang phối hợp với đơn vị tư vấn để xây dựng và hoàn thiện Đề án xử lý úng ngập khu vực nội thành Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030. Trong đề án này, đơn vị tư vấn đề xuất các giải pháp như xây dựng hạ tầng thoát nước, cải tạo và đào thêm hồ điều hòa, bể ngầm điều tiết, tăng diện tích phủ xanh, cải tạo bề mặt đường để tăng khả năng thẩm thấu, và áp dụng mô hình "thành phố bọt biển". Đề án cũng đề xuất các danh mục dự án ưu tiên đầu tư, với tổng kinh phí ước tính khoảng 20.000 tỷ đồng.
