Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp từ 1/7: Không cấm toàn bộ xe máy xăng
Tại cuộc họp báo do UBND TP Hà Nội tổ chức chiều 6/4, ông Đào Việt Long, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, đã cung cấp thông tin chi tiết về việc thực hiện vùng phát thải thấp theo Nghị quyết 57/2025/NQ-HĐND. Nghị quyết này, được ban hành ngày 26/11/2025, quy định việc triển khai vùng phát thải thấp trên địa bàn thành phố, với mục tiêu giảm thiểu ô nhiễm không khí và thúc đẩy giao thông bền vững.
Lộ trình thí điểm có kiểm soát
Theo ông Long, từ ngày 1/7/2026, Hà Nội sẽ bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp, nhưng không cấm toàn bộ xe máy chạy xăng trên vành đai 1. Thay vào đó, thành phố sẽ áp dụng biện pháp kiểm soát theo khung giờ hoặc trong các khu vực xác định thuộc vành đai 1. Ông nhấn mạnh rằng đây là một quá trình thí điểm có lộ trình, với phạm vi, thời gian và đối tượng phù hợp, nhằm tránh gây xáo trộn đột ngột cho người dân.
Lộ trình cụ thể được nêu trong Nghị quyết 57: từ ngày 1/7/2026 đến hết 31/12/2027, Hà Nội sẽ thực hiện thí điểm tại một số khu vực trong vành đai 1. Giai đoạn tiếp theo, từ 1/1/2028 đến 31/12/2029, sẽ mở rộng ra toàn bộ vành đai 1 và một số khu vực tại vành đai 2 trở vào. Từ ngày 1/1/2030, vùng phát thải thấp sẽ được áp dụng tại vành đai 3 trở vào, và từ 1/1/2031, các khu vực đáp ứng tiêu chí quy định trên toàn thành phố phải thực hiện.
Chuẩn bị hạ tầng giao thông công cộng
Để hỗ trợ cho việc thí điểm, thành phố đã có sự chuẩn bị từ sớm về năng lực vận tải hành khách công cộng. Hiện tại, khu vực vành đai 1 đã có 2 tuyến đường sắt đô thị (tuyến 2A và tuyến 3.1) với tổng công suất khoảng 462.000 lượt hành khách/ngày, cùng với 45 tuyến xe buýt trợ giá có năng lực cung ứng trên 903.000 lượt hành khách/ngày.
Ông Long cho biết thành phố đang phấn đấu tối đa hóa tỉ lệ xe buýt xanh hoạt động trong vành đai 1 trước thời điểm thí điểm, ưu tiên các tuyến hoạt động trực tiếp trong vùng thí điểm. Ngoài ra, trong quý II, thành phố dự kiến bổ sung thêm nhiều trạm xe đạp công cộng để giải quyết khoảng trống kết nối chặng cuối, đồng thời nghiên cứu mở thêm một số tuyến buýt điện cỡ nhỏ phù hợp với ngõ, phố hẹp.
Giải pháp hỗ trợ và an toàn
Về điểm gửi xe trung chuyển, Sở Xây dựng Hà Nội đang lập phương án bố trí các bãi đỗ tại các vị trí cửa ngõ giáp ranh vùng thí điểm, giúp người dân gửi xe cá nhân và chuyển sang phương tiện công cộng. Bước đầu, đã rà soát được hơn 210 vị trí tại các địa bàn thuộc vành đai 1, và quá trình này đang được tiếp tục để có số liệu đầy đủ.
Đối với hạ tầng trạm sạc và tủ đổi pin, ông Long thông tin rằng hành lang pháp lý về phòng cháy chữa cháy cho trạm sạc dưới hầm chung cư cũ đang được cấp có thẩm quyền hoàn thiện. Trong thời gian đó, tổ công tác liên ngành đã xây dựng phương án ưu tiên triển khai mạng lưới tủ đổi pin nhỏ gọn tại các không gian công cộng phù hợp, với thời gian đổi pin chỉ 2-3 phút, vừa đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy, vừa giải quyết vấn đề không gian tại các khu tập thể cũ và phố cổ. Phương án này đã được trình UBND TP Hà Nội và sẽ sớm triển khai.
Chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện
Sở Xây dựng Hà Nội đang phối hợp hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch để trình HĐND thành phố xem xét. Ông Long nêu rõ: "Khung chính sách đang được các cơ quan chuyên môn đề xuất theo hướng phân loại rõ đối tượng, đảm bảo người dân, đặc biệt nhóm thu nhập thấp, không bị thiệt thòi trong quá trình chuyển đổi. Nội dung và định mức cụ thể sẽ được công bố chính thức sau khi HĐND thông qua."
Ông nhấn mạnh rằng vùng phát thải thấp không chỉ là một biện pháp hành chính, mà là bước chuyển dịch có lộ trình trong cơ cấu giao thông đô thị, trong đó lợi ích của người dân phải được bảo đảm trong từng bước triển khai. UBND thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp thực tiễn, đảm bảo người dân có đủ thời gian chuẩn bị và thích nghi trước mỗi bước mở rộng tiếp theo.
Nghị quyết cũng khuyến khích UBND cấp xã lập vùng phát thải thấp trên địa bàn quản lý, thể hiện sự đồng bộ trong nỗ lực cải thiện môi trường và giao thông đô thị tại Hà Nội.
