Từ 1/3/2026: Siết Chặt Kiểm Soát Khí Thải Ô Tô Theo Quyết Định Mới Của Thủ Tướng
Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg ngày 28/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ, quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ, sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 3 năm 2026. Đây là bước đi quan trọng nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí và bảo vệ môi trường tại Việt Nam.
Chuẩn Bị Kỹ Lưỡng Cho Lộ Trình Mới
Theo thông tin từ ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, trong thời gian qua, các đơn vị đăng kiểm trên cả nước đã tích cực đầu tư trang thiết bị hiện đại, hoàn thiện phần mềm quản lý và tổ chức tập huấn chuyên sâu cho nhân sự. Mục tiêu là để sẵn sàng triển khai công tác kiểm soát khí thải ô tô theo đúng lộ trình mà Chính phủ đã quy định. Quy trình và phương pháp kiểm tra từ ngày 1/3 sẽ được siết chặt hơn đáng kể so với trước đây, đảm bảo tính nghiêm ngặt và hiệu quả.
Qua khảo sát thực tế tại một số trung tâm đăng kiểm, tỷ lệ ô tô sử dụng động cơ diesel không đạt tiêu chuẩn khí thải theo quy định mới được đánh giá là khá lớn. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn. Để việc đăng kiểm diễn ra nhanh chóng và thuận lợi, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã đưa ra khuyến cáo quan trọng: chủ xe ô tô cần chủ động bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện của mình trước khi mang đi kiểm định. Hiện nay, cả nước có hơn 6 triệu xe ô tô đang lưu thông, do đó, tác động của quyết định này là rất rộng lớn.
Chi Tiết Về Các Mức Khí Thải Và Lộ Trình Áp Dụng
Quyết định 43 nêu rõ 5 mức khí thải đối với xe ô tô, được quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô tô tham gia giao thông đường bộ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành. Các mức này được thiết kế để phù hợp với điều kiện và công nghệ tại Việt Nam, đồng thời hướng tới các tiêu chuẩn quốc tế.
Theo Quy chuẩn QCVN 85:2025/BTNMT, các mức khí thải từ Mức 1 đến Mức 5 được quy định cụ thể cho xe ô tô tham gia giao thông, tương ứng gần với tiêu chuẩn Euro cũ. Phương pháp đo lường dựa trên chỉ số CO/HC (đối với xe xăng) ở chế độ không tải và độ khói N (%HSU) cho động cơ diesel.
- Mức 1: Tương đương với tiêu chuẩn Euro 1 ban hành năm 1992. Mức này sẽ được áp dụng sớm nhất cho các xe cũ sản xuất trước năm 1999 tại Việt Nam, bắt đầu từ ngày 1/3/2026. Trọng tâm là giảm lượng khí CO bằng cách sử dụng xăng không chì và các bộ xúc tác cơ bản.
- Mức 5: Tương đương với tiêu chuẩn Euro 5 (năm 2009), với yêu cầu siết chặt hơn nhiều. Mức này đòi hỏi công nghệ lọc khí tiên tiến như bộ lọc hạt diesel (DPF) và hệ thống giảm xúc tác chọn lọc (SCR) để giảm thiểu bụi mịn (PM) và oxit nitơ (NOx). Nó phù hợp cho các xe sản xuất từ năm 2022 trở đi.
Lộ trình áp dụng có sự phân biệt theo khu vực. Riêng đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2022 tham gia giao thông trên địa bàn Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, tiêu chuẩn Euro Mức 5 sẽ được áp dụng từ ngày 1 tháng 1 năm 2028. Bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2029, tất cả xe ô tô tham gia giao thông trên địa bàn hai thành phố này phải đáp ứng quy định về khí thải từ Mức 2 trở lên. Điều này phản ánh chiến lược tập trung vào các đô thị lớn, nơi có mật độ giao thông cao và ô nhiễm không khí nghiêm trọng hơn.
Ý Nghĩa Và Tác Động Đến Cộng Đồng
Việc siết chặt tiêu chuẩn khí thải không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn mang ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường sống. Ô nhiễm không khí từ phương tiện giao thông là một trong những nguyên nhân chính gây ra các vấn đề về hô hấp và biến đổi khí hậu. Quyết định này khuyến khích người dân và doanh nghiệp chuyển đổi sang sử dụng các phương tiện thân thiện với môi trường hơn, đồng thời thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô trong nước phát triển công nghệ xanh.
Tuy nhiên, việc thực hiện cũng đặt ra không ít thách thức, đặc biệt là đối với chủ xe cũ và các hộ kinh doanh vận tải nhỏ lẻ. Chi phí bảo dưỡng, nâng cấp hoặc thay thế xe có thể là gánh nặng tài chính. Do đó, sự hỗ trợ từ chính quyền và các chính sách đi kèm sẽ rất cần thiết để đảm bảo lộ trình được triển khai một cách công bằng và hiệu quả, góp phần xây dựng một hệ thống giao thông bền vững cho tương lai.
