Cựu Cục trưởng Cục Môi trường Hoàng Văn Thức bị khởi tố trong vụ gian lận quan trắc môi trường quy mô toàn quốc
Ngày 31/3, Bộ Công an công bố thông tin về việc Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05) đã chủ trì, phối hợp với Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra (C01) và công an nhiều địa phương đồng loạt xác lập và đấu tranh 3 chuyên án lớn. Các chuyên án này tập trung vào hành vi vi phạm trong lắp đặt, vận hành và quản lý hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục do một số doanh nghiệp thực hiện trên phạm vi toàn quốc.
Doanh nghiệp liên quan và quy mô vi phạm đáng báo động
Các doanh nghiệp bị điều tra bao gồm: Công ty Cổ phần thiết bị công nghiệp và công nghệ môi trường Deahan; Công ty Cổ phần tập đoàn Seiki; Công ty Cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An; Công ty trách nhiệm hữu hạn Minh Thành Group. Kết quả điều tra bước đầu cho thấy, trong số 306 trạm quan trắc được kiểm tra trên toàn quốc, có tới 168 trạm bị can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu, chiếm hơn 54,9%. Con số này phản ánh mức độ phổ biến và có hệ thống của hành vi vi phạm, gây rúng động dư luận.
74 bị can bị khởi tố với 10 tội danh nghiêm trọng
Từ kết quả điều tra, cơ quan công an đã khởi tố 74 bị can về 10 tội danh, gồm:
- Xâm nhập trái phép hệ thống máy tính, phương tiện điện tử
- Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức
- Vi phạm quy định về đấu thầu
- Đưa hối lộ
- Nhận hối lộ
- Giả mạo trong công tác
- Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ
- Trốn thuế
- Vi phạm quy định về kế toán
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ
Đáng chú ý, nhiều bị can là lãnh đạo, cán bộ quản lý trong các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp lớn. Trong đó có Hoàng Văn Thức, cựu Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường); Trần Thị Minh Hương, Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc; Lê Việt Cường, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh.
Hai nhóm thủ đoạn chính được sử dụng để "phù phép" dữ liệu
Cơ quan điều tra xác định hai nhóm thủ đoạn chính được sử dụng để làm sai lệch dữ liệu môi trường:
- Can thiệp từ xa thông qua phần mềm: Lợi dụng kết nối internet để truy cập hệ thống và chỉnh sửa thông số quan trắc theo ý muốn.
- Can thiệp trực tiếp bằng phương pháp thủ công: Tác động vật lý vào hệ thống lấy mẫu, thiết bị phân tích tại trạm quan trắc nhằm làm sai lệch kết quả đo đạc.
Những hành vi này đã biến những dữ liệu đáng lẽ phản ánh tình trạng ô nhiễm thành những con số "đạt chuẩn", tạo ra một "bức tranh môi trường giả tạo". Việc này không chỉ che giấu vi phạm xả thải mà còn gây hệ lụy nghiêm trọng đối với công tác quản lý nhà nước về môi trường.
Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường tiếp tục mở rộng điều tra
Hiện nay, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và công an địa phương để:
- Mở rộng điều tra, làm rõ toàn bộ đường dây sai phạm
- Xác định vai trò, trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức liên quan
Vụ việc này cho thấy sự nghiêm trọng của tình trạng gian lận trong lĩnh vực quan trắc môi trường, đòi hỏi các biện pháp mạnh mẽ hơn để bảo vệ tính minh bạch và hiệu quả của công tác bảo vệ môi trường tại Việt Nam.
