Cảnh báo thảm họa môi trường từ vết dầu loang trên Vịnh Ba Tư
Hình ảnh vệ tinh mới đây đã tiết lộ những vết dầu loang đáng báo động trên Vịnh Ba Tư, gần các đảo Qeshm, Lavan của Iran và ngoài khơi Kuwait. Các chuyên gia môi trường cảnh báo rằng hiện tượng này có thể dẫn đến một thảm họa sinh thái nghiêm trọng, đe dọa hệ sinh vật biển phong phú và đời sống của hàng nghìn người dân ven biển.
Mức độ lan rộng và nguyên nhân
Bức ảnh chụp từ vệ tinh Sentinel-2 của Cơ quan Vũ trụ châu Âu vào ngày 7/4 cho thấy một vết dầu loang kéo dài tới 8 km tại eo biển Hormuz, gần đảo Qeshm. Theo bà Nina Noelle, người phát ngôn của tổ chức Hòa bình Xanh Đức, sự cố này có liên quan đến tàu Shahid Bagheri của Iran, bị rò rỉ dầu sau khi trúng đòn tấn công từ lực lượng Mỹ vào ngày 28/2.
Đồng thời, một hình ảnh khác ghi nhận dầu xuất hiện quanh đảo Lavan sau khi cơ quan truyền thông nhà nước Iran thông báo một cơ sở dầu khí tại đây bị tấn công vào ngày 7/4. Video lan truyền trên mạng xã hội, được CNN xác thực, cho thấy một đám cháy lớn bùng phát tại nhà máy lọc dầu trên đảo này.
Tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái
Ông Wim Zwijnenburg, trưởng dự án tại tổ chức hòa bình PAX (Hà Lan), nhận định vụ tấn công tại Lavan đã gây ra "tình trạng khẩn cấp môi trường nghiêm trọng". Ông cho biết ít nhất 5 địa điểm trên đảo bị hư hại, dẫn đến các sự cố tràn dầu lan ra biển. Các vết dầu hiện đang tiến gần đảo Shidvar, một đảo san hô không có cư dân nhưng là môi trường sống quan trọng cho nhiều loài được bảo tồn như rùa và chim biển.
Ngoài ra, hình ảnh vệ tinh còn ghi nhận vết dầu ngoài khơi bờ biển Kuwait vào ngày 6/4, sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố nhắm mục tiêu vào các cơ sở nhiên liệu tại quốc gia này để đáp trả một cuộc tấn công trước đó.
Nguy cơ lâu dài và thách thức khắc phục
Trong kịch bản xấu nhất, ông Zwijnenburg cảnh báo các sự cố tràn dầu có thể ảnh hưởng đến hàng nghìn người, đặc biệt là cộng đồng ven biển Iran, làm ô nhiễm môi trường sống của các loài cá - nguồn sinh kế chính của họ. Nhiều sinh vật biển khác như rùa, cá heo và cá voi cũng bị đe dọa. Đáng lo ngại hơn, dầu loang có nguy cơ ảnh hưởng đến hệ thống lọc của nhà máy khử mặn, nguồn cung cấp nước sạch cho gần 100 triệu người trong khu vực.
Bà Noelle nhấn mạnh việc xử lý các vết dầu hiện nay rất khó khăn do xung đột đang diễn ra, khiến khả năng tiếp cận khu vực để khắc phục sự cố gần như không thể. Theo dữ liệu từ Hòa bình Xanh Đức, có khoảng 75 tàu chở dầu cỡ lớn đang hoạt động tại vùng Vịnh, với tổng lượng dầu thô lên tới gần 19 tỷ lít, làm tăng nguy cơ xảy ra thảm họa nếu thêm nhiều tàu bị tấn công.
Các chuyên gia lo ngại rằng tác động từ các vết dầu loang có thể lan rộng, ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái, từ vi sinh vật đến các loài cá, chim và rùa biển, đe dọa nghiêm trọng đến sự cân bằng môi trường tại Vịnh Ba Tư.
