Đến ngày 27/4, cả nước ghi nhận 1.047 xã, phường đang ở mức cảnh báo cháy rừng cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm) và 685 xã, phường ở mức cảnh báo cấp IV (cấp nguy hiểm). Những ngày qua, nhiều khu rừng trên cả nước hội tụ đủ ba yếu tố của “tam giác lửa” gồm: nắng nóng từ 35 đến 40 độ C, độ ẩm không khí dưới 50% khiến thảm thực vật khô, dễ bắt lửa và gió cấp 3-5 vừa cung cấp thêm oxy cho đám cháy, vừa làm lửa lan nhanh, khó dập tắt.
Nguy cơ cháy rừng tại các khu vực trọng điểm
Đặc biệt, khu vực Bắc Trung Bộ đang chịu nắng nóng gay gắt kết hợp với gió Lào, tạo điều kiện thuận lợi cho cháy rừng, nhất là tại các khu rừng thông và keo. Tây Nguyên cũng đang bước vào cuối mùa khô, lớp thực bì dày và khô, rất dễ bắt lửa. Hoạt động đốt nương rẫy đầu vụ của người dân ở các tỉnh miền núi phía Bắc cũng là nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ cháy rừng, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khô hanh.
Theo dự báo, tình trạng nắng nóng và khô hạn sẽ tiếp tục diễn ra trên diện rộng tại nhiều địa phương trong những tháng tới, nhất là vào thời gian cao điểm tháng 4. Do đó, nhiều địa phương vẫn phải đối mặt với nguy cơ cháy rừng ở cấp nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm. Hơn 2 triệu ha rừng tại Tây Nguyên và Nam Trung Bộ đang có nguy cơ cháy cao.
Hậu quả nghiêm trọng của cháy rừng
Cháy rừng không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng về môi trường tự nhiên, kinh tế - xã hội và đời sống con người, mà còn để lại những hậu quả lâu dài khó khắc phục như: xói mòn đất, giảm khả năng giữ nước, gia tăng nguy cơ lũ quét và sạt lở, tác động tiêu cực đến biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí do thải ra lượng lớn khí CO2. Vì vậy, việc chủ động phòng chống và hạn chế cháy rừng, trước hết là giảm các nguyên nhân và yếu tố gây cháy, có ý nghĩa rất quan trọng.
Biện pháp phòng cháy chữa cháy rừng
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có công văn đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chủ động triển khai các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng. Cụ thể, chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã và các cơ quan chức năng thực hiện trách nhiệm, nhiệm vụ phòng cháy chữa cháy rừng tại địa phương; tăng cường giám sát, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm; chỉ đạo các cơ quan kiểm lâm, công an, quân đội phối hợp chặt chẽ trong bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy.
Các địa phương và ngành chức năng cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức, trách nhiệm về phòng cháy chữa cháy rừng cho người dân; đôn đốc, hướng dẫn việc sử dụng lửa trong rừng và gần rừng, yêu cầu không đốt lửa, hút thuốc trong hoặc gần rừng; không đốt nương rẫy khi chưa được phép. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, kiểm soát các khu vực có nguy cơ cháy cao, rà soát bổ sung và thực hiện hiệu quả phương án phòng cháy chữa cháy của các đơn vị, chủ rừng theo quy định pháp luật.
Các địa phương cũng cần có phương án bảo đảm lực lượng, vật tư, trang thiết bị và hậu cần, thường trực sẵn sàng phối hợp ứng phó, xử lý các tình huống cấp bách, không để xảy ra cháy rừng. Khi xảy ra cháy, cần khẩn trương huy động lực lượng, phương tiện để chữa cháy, hạn chế thấp nhất thiệt hại; khắc phục kịp thời, phục hồi diện tích rừng bị cháy trong thời gian nhanh nhất.
Chủ rừng và đơn vị quản lý, bảo vệ rừng cần tăng cường tuần tra tại các điểm trọng yếu; phát dọn đường băng cản lửa, thực bì khô quanh khu dân cư; chuẩn bị đầy đủ phương tiện chữa cháy; phối hợp chặt chẽ với kiểm lâm, công an, quân đội để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. Nhà nước cần tiếp tục đầu tư, đồng thời khuyến khích xã hội hóa trong đầu tư và ứng dụng các công nghệ, trang thiết bị hiện đại cho quản lý, theo dõi, dự báo và phòng cháy chữa cháy rừng.
