Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến 11 tỉnh, thành phố về Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Các địa phương được tham vấn gồm Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng và Đồng Nai.
Mục tiêu mở rộng lên 6 làn xe hoàn chỉnh
Dự án nhằm nâng cấp các đoạn cao tốc hiện hữu từ quy mô 4 làn xe hạn chế, mặt cắt ngang 17m lên quy mô hoàn chỉnh 6 làn xe theo quy hoạch. Hồ sơ nghiên cứu tiền khả thi đã cơ bản hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương đánh giá sự cần thiết và tính cấp bách của việc mở rộng tuyến cao tốc đi qua địa bàn, cũng như hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án, đặc biệt là khả năng đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.
Các địa phương cũng được yêu cầu góp ý về hình thức đầu tư, bao gồm đầu tư công hoặc đối tác công tư (PPP), đồng thời đề xuất các cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ vướng mắc về vật liệu xây dựng, giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công.
Trước đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã thống nhất chủ trương nghiên cứu mở rộng các đoạn tuyến từ 4 làn xe lên 6 làn xe hoàn chỉnh nhằm bảo đảm đồng bộ toàn tuyến, tránh tình trạng phải tiếp tục mở rộng nhiều lần trong tương lai gây lãng phí nguồn lực.
Hai phương án đầu tư với tổng mức hơn 154.000 tỷ đồng
Theo Ban Quản lý dự án Thăng Long, đơn vị lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, hiện có hai phương án được đưa ra xem xét.
Phương án thứ nhất
Tập trung mở rộng các đoạn tuyến có nhu cầu vận tải lớn và cần triển khai ngay, gồm các đoạn từ Mai Sơn đến Bãi Vọt và từ Nha Trang đến Dầu Giây với tổng chiều dài khoảng 534km. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 63.411 tỷ đồng. Trong đó, phần mở rộng của 5 dự án thành phần đầu tư công cần khoảng 38.158 tỷ đồng, ba dự án thành phần đang triển khai theo hình thức PPP cần khoảng 25.253 tỷ đồng.
Phương án thứ hai
Đề xuất mở rộng toàn bộ các đoạn tuyến từ Mai Sơn đến Cam Lộ và từ Quảng Ngãi đến Dầu Giây, với tổng chiều dài khoảng 1.144km. Tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới khoảng 154.246 tỷ đồng. Trong đó, 15 dự án thành phần đầu tư công cần khoảng 128.994 tỷ đồng, còn 3 dự án PPP cần khoảng 25.253 tỷ đồng.
Nếu được triển khai, các đoạn tuyến sẽ được nâng cấp đồng bộ lên 6 làn xe cao tốc hoàn chỉnh, vận tốc thiết kế 100-120km/h, tạo hành lang giao thông xuyên suốt từ Hà Nội đến TPHCM.
Đề xuất cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ
Về hình thức đầu tư, Ban Quản lý dự án Thăng Long đề xuất tiếp tục sử dụng vốn đầu tư công đối với 15 dự án thành phần đã được đầu tư công trước đây. Đối với 3 dự án PPP gồm Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo, phương án ưu tiên là tiếp tục mở rộng theo hình thức PPP có sự hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước.
Để đẩy nhanh tiến độ, đơn vị nghiên cứu cũng đề xuất một số cơ chế đặc thù như đơn giản hóa thủ tục đầu tư, không phải thực hiện đánh giá nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo quy định thông thường.
Đáng chú ý, cơ quan lập dự án còn đề xuất cho phép không phải thực hiện lại đánh giá tác động môi trường trong giai đoạn lập và phê duyệt dự án mở rộng. Đồng thời, Bộ Xây dựng được đề xuất quyền chuyển đổi hình thức đầu tư đối với các dự án PPP sang đầu tư công nếu không lựa chọn được nhà đầu tư.
Theo kế hoạch, các đoạn tuyến có nhu cầu vận tải lớn sẽ được ưu tiên triển khai trước từ năm 2027. Toàn bộ dự án mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông được đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2030.
