Xung đột Trung Đông đẩy giá xăng tăng, vận tải đường bộ Việt Nam lao đao
Cục Đường bộ Việt Nam vừa có báo cáo gửi Bộ Xây dựng về tác động của xung đột khu vực Trung Đông đối với lĩnh vực đường bộ trong nước. Theo đó, cuộc xung đột này đã tạo ra áp lực đáng kể lên giá xăng, dầu trên toàn cầu, dẫn đến hệ quả trực tiếp là giá xăng dầu trong nước tăng mạnh từ 20-30%.
Áp lực chi phí và biến động giá cước trên cả nước
Do nhiên liệu thường chiếm tỷ trọng lớn, khoảng 40-50% trong cơ cấu giá thành vận tải ôtô, việc giá xăng dầu tăng liên tục đã làm phát sinh chi phí đầu vào trực tiếp cho các đơn vị kinh doanh vận tải. Tính đến ngày 11/3, giá cước và chi phí vận tải đường bộ tại Việt Nam có nhiều biến động, với một số Sở Xây dựng đã ghi nhận trường hợp kê khai tăng giá vé.
Cục Đường bộ nhận được báo cáo nhanh từ 23/34 Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố. Cụ thể, tại Thành phố Hồ Chí Minh, đã có 13 đơn vị vận tải thông báo điều chỉnh tăng giá trên 96 tuyến, với mức tăng từ 5-36%, tùy theo cự ly vận chuyển và loại hình phương tiện. Một số đơn vị khác điều chỉnh giá trên số lượng tuyến ít hơn với mức tăng phổ biến từ 5-20%.
Về hoạt động taxi, trên địa bàn thành phố, các đơn vị taxi khác đang bình ổn giá và tiếp tục theo dõi đánh giá tình hình. Riêng Công ty cổ phần Ánh Dương Việt Nam với khoảng 1.700 xe taxi đã cập nhật điều chỉnh tăng 11-12% giá cước vận chuyển, tùy loại xe.
Tình hình khó khăn tại các địa phương
Tại thành phố Hải Phòng, giá cước vận tải hàng hóa đường bộ đã tăng trung bình 1,2 triệu đồng/100km, tương đương khoảng 24%. Nhiều doanh nghiệp vận tải gặp khó khăn do chưa thể đàm phán điều chỉnh giá cước với khách hàng, dẫn đến số xe ôtô nằm bãi tăng cao. Một số đơn vị vẫn phải tiếp tục thực hiện các hợp đồng đã ký để giữ khách, chấp nhận kinh doanh thua lỗ do giá nhiên liệu tăng.
Tuy nhiên, một số đơn vị vận tải hành khách theo tuyến cố định trên địa bàn Hải Phòng đã buộc phải điều chỉnh tăng giá cước vận tải lên 15-30% để bù lỗ sau đợt tăng giá xăng dầu ngày 7/3. Dự kiến giá cước sẽ còn phải điều chỉnh thêm theo diễn biến của giá xăng dầu.
Tại thành phố Huế, Sở Xây dựng nhận được 3 hồ sơ kê khai điều chỉnh tăng giá vé của 3 đơn vị đối với 29 tuyến, với mức tăng từ 11-31% tùy cự ly. Ở Điện Biên, các đơn vị kinh doanh vận tải đang đề xuất tăng giá vé, với mức tăng trung bình từ 20-30%.
Các tỉnh như Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Ninh Bình, Sơn La, Lạng Sơn, Cà Mau, Lai Châu, Lào Cai, Quảng Ninh, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Đồng Nai cũng ghi nhận các đơn vị kinh doanh vận tải kê khai điều chỉnh giá cước vận tải tăng khoảng 10-50%, tùy theo cự ly và loại hình xe.
Đề xuất giải pháp và cảnh báo tương lai
Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, việc điều chỉnh giá vé của các doanh nghiệp được thực hiện theo quy định về kê khai giá và thông báo với Sở Xây dựng và các bến xe trước khi áp dụng, đồng thời đã niêm yết công khai giá vé để hành khách biết và lựa chọn.
Cơ quan này cảnh báo, trong trường hợp chiến sự tại khu vực Trung Đông kéo dài, sẽ tác động trực tiếp và gián tiếp đến hoạt động vận tải đường bộ trong nước và qua biên giới. Việc tăng giá xăng dầu cũng tác động làm hạn chế nhu cầu đi lại của người dân và ảnh hưởng đáng kể đến thị trường vận tải đường bộ.
Để giảm thiểu tác động, Cục Đường bộ đề xuất:
- Xem xét giảm phí cầu đường, phí sử dụng hạ tầng cảng biển đối với xe vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu trong giai đoạn giá xăng dầu tăng cao.
- Cho phép các doanh nghiệp vận tải điều chỉnh giá cước dựa trên biến động giá xăng dầu theo khung thỏa thuận trước với khách hàng để tránh đứt gãy hợp đồng.
- Đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
- Thúc đẩy tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong hoạt động vận tải thông qua cải tiến công nghệ, tối ưu hóa quá trình vận tải và giảm tiêu hao nhiên liệu.
- Khuyến khích doanh nghiệp tái cấu trúc chuỗi cung ứng và logistics, lựa chọn các phương thức vận tải hiệu quả hơn để giảm phụ thuộc vào chi phí nhiên liệu.
Nhiều doanh nghiệp vận tải tại các tỉnh, thành đã điều chỉnh giá vé trước biến động của giá xăng dầu tăng cao, trong khi một số đơn vị khác vẫn đang cố gắng cầm cự, chờ diễn biến tiếp theo của thị trường. Các đơn vị khai thác tuyến đường dài dự kiến nếu giá xăng dầu còn tiếp tục tăng mạnh thì sẽ phải cắt giảm tần suất, tạm ngừng hoạt động một số phương tiện để duy trì chi phí hoạt động.
