Trong bối cảnh mở rộng sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc nhằm giảm phát thải và thúc đẩy chuyển đổi xanh, nhiều người tiêu dùng băn khoăn liệu phương tiện của mình có phù hợp với loại nhiên liệu này hay không. Những lo ngại về nguy cơ hỏng động cơ, hao xăng hay ảnh hưởng tuổi thọ xe đã lan truyền trên thị trường. Ngày 26/5, Bộ Công Thương đã công bố phản hồi từ các hiệp hội nhà sản xuất để giải đáp thắc mắc.
Phần lớn xe hiện nay tương thích với xăng E10
Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), hầu hết các dòng xe máy của các hãng thành viên như Honda, Yamaha, Piaggio, SYM và Suzuki đều tương thích với xăng E10 mà không cần thay đổi kết cấu kỹ thuật. VAMM cho rằng việc mở rộng sử dụng xăng E10 là xu hướng phù hợp với định hướng giảm phát thải, nhưng nhiên liệu phải đáp ứng đúng tiêu chuẩn chất lượng tương ứng với tiêu chuẩn khí thải của phương tiện.
Ở lĩnh vực ô tô, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cũng đưa ra đánh giá tương tự. Đa số mẫu xe đang sản xuất hiện nay đã được thiết kế để tương thích với nhiên liệu pha ethanol như E10. Các hãng xe như Toyota, Ford, Hyundai và Geely xác nhận các mẫu xe xăng đời mới có thể sử dụng E10 bình thường, vì đây là loại nhiên liệu đã nằm trong tiêu chuẩn thiết kế toàn cầu từ nhiều năm.
Xăng E10 không phải là loại nhiên liệu mới trên thế giới. Nhiều quốc gia đã sử dụng phổ biến loại xăng pha ethanol này trong nhiều năm nhằm giảm khí thải CO, HC và bụi mịn. Việc pha ethanol giúp quá trình cháy sạch hơn, đồng thời giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Các nghiên cứu kỹ thuật cho thấy mức chênh lệch về công suất giữa E10 và xăng khoáng không lớn, mức tiêu hao nhiên liệu có thể tăng khoảng 1-3%, nhưng khó nhận ra trong điều kiện vận hành thông thường.
Đáng chú ý, đại diện VAMM cho biết ngay cả nhiều mẫu xe máy sản xuất cách đây 20-25 năm vẫn có thể sử dụng E10 nếu được bảo dưỡng đúng kỹ thuật. Những khẳng định này giúp giải tỏa tâm lý lo ngại về thông tin thiếu kiểm chứng “xăng E10 gây hỏng động cơ” lan truyền thời gian gần đây. Các chuyên gia kỹ thuật đều cho rằng rủi ro lớn nhất không nằm ở bản thân xăng E10, mà ở việc sử dụng sai tiêu chuẩn nhiên liệu hoặc bảo dưỡng phương tiện không đúng cách.
Xe đời cũ vẫn là 'vùng cần lưu ý'
Dù vậy, câu chuyện tương thích không hoàn toàn giống nhau với mọi loại phương tiện. Các hiệp hội và chuyên gia thừa nhận nhóm xe đời cũ vẫn cần được theo dõi kỹ hơn trong quá trình chuyển đổi sang E10. Theo VAMA, các mẫu xe sản xuất trước khi E10 trở nên phổ biến có thể phát sinh vấn đề vận hành do hệ thống nhiên liệu chưa được thiết kế dành cho ethanol.
Ethanol có đặc tính hút ẩm và khả năng tẩy rửa mạnh. Với phương tiện cũ sử dụng gioăng cao su, ống dẫn hoặc chi tiết nhựa đời cũ, nhiên liệu E10 có thể làm tăng nguy cơ lão hóa vật liệu sau thời gian dài sử dụng. Đặc biệt, các dòng xe sản xuất trước những năm 2000 hoặc xe sử dụng chế hòa khí cần thận trọng hơn. Ethanol có thể làm bong cặn bẩn tồn đọng lâu ngày trong hệ thống nhiên liệu, gây nghẹt lọc xăng hoặc ảnh hưởng kim phun.
Một vấn đề khác là đặc tính “háo nước” của xăng sinh học. Nếu phương tiện để lâu không vận hành, xăng E10 có thể xảy ra hiện tượng tách lớp ethanol và nước, làm tăng nguy cơ han gỉ bình nhiên liệu hoặc khó khởi động xe. Các hãng xe khuyến nghị người dùng cần bảo dưỡng định kỳ hệ thống nhiên liệu và không để xe nằm im quá lâu.
Các chuyên gia lưu ý người tiêu dùng nên kiểm tra khuyến cáo từ nhà sản xuất trước khi sử dụng E10, đặc biệt với xe cũ, xe nhập khẩu hoặc các dòng xe không còn đầy đủ tài liệu kỹ thuật. Thông tin về mức tương thích thường được ghi trong sổ hướng dẫn sử dụng hoặc trên nắp bình xăng. Việc triển khai E10 không đơn thuần là thay đổi loại nhiên liệu tại cây xăng, mà còn là phép thử với năng lực quản lý chất lượng nhiên liệu, hệ thống hậu mãi của hãng xe và khả năng truyền thông chính sách tới người tiêu dùng.
