Đề xuất của Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) về việc thiết lập làn đường sát dải phân cách trên cao tốc thành "làn vượt xe" đang nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng tài xế. Theo phương án, phương tiện chỉ được chuyển sang làn này khi cần vượt xe phía trước và phải trở về làn bên phải ngay sau khi hoàn tất, không được duy trì lưu thông liên tục.
Phần lớn tài xế được hỏi bởi phóng viên Thanh Niên đều bày tỏ đồng tình với chủ trương này. Nhiều ý kiến cho rằng việc xác lập rõ chức năng của làn trái sẽ góp phần hạn chế tình trạng xe chạy chậm nhưng vẫn bám làn sát dải phân cách, buộc các phương tiện phía sau phải giảm tốc, chuyển làn liên tục hoặc vượt bên phải, gây mất an toàn.
Ủng hộ nhưng cần quy định rõ ràng
Anh Lê Hoàng Thiện (ngụ phường Phước Long, TP.HCM) hoàn toàn ủng hộ đề xuất. Theo anh, việc xác định làn trái chỉ phục vụ vượt có thể hình thành văn hóa giao thông mới, nơi người lái chủ động nhường đường. Tuy nhiên, anh nhấn mạnh cơ quan chức năng cần ban hành hướng dẫn cụ thể và tổ chức tuyên truyền giai đoạn đầu để tài xế làm quen. Một vấn đề then chốt là cách xác định hành vi vi phạm: phương tiện di chuyển trong làn trái bao lâu hoặc trên quãng đường bao nhiêu km thì bị xem là chiếm dụng làn vượt? Nếu tiêu chí không rõ, tài xế khó thực hiện và lực lượng chức năng khó xử lý thống nhất.
Anh Thiện cũng đề nghị việc thay đổi ý thức sử dụng làn đường không nên chỉ dựa vào xử phạt mà cần được đưa vào chương trình đào tạo và sát hạch giấy phép lái xe. Người học lái phải hiểu ngay từ đầu rằng làn trái không phải làn dành cho xe muốn chạy nhanh mà chỉ được dùng trong tình huống nhất định.
Kinh nghiệm từ nước ngoài
Anh Trịnh Thanh Tùng (ngụ phường Chánh Hưng, TP.HCM) cũng đồng tình. Anh cho biết nguyên tắc dùng làn sát dải phân cách để vượt đã phổ biến tại nhiều quốc gia. Qua trải nghiệm lái xe ở nước ngoài, anh nhận thấy ngay cả trên đường chỉ có hai làn mỗi chiều, xe con và xe tải vẫn chủ yếu lưu thông bên phải, chỉ chuyển sang trái khi cần vượt. Việc tất cả phương tiện dàn hàng trên cả hai làn, đặc biệt khi xe chạy chậm giữ làn trái, dễ gây dồn ứ và tăng nguy cơ va chạm vì tài xế có thể bám đuôi, lách phải hoặc đổi làn liên tục. Anh Tùng cho rằng vấn đề cốt lõi là cách tài xế sử dụng phần đường, không chỉ số lượng làn.
Không áp dụng cứng nhắc mọi cao tốc
Dù ủng hộ mục tiêu, anh Lâm Minh Tâm (ngụ phường Bình Tây, TP.HCM) nhấn mạnh phương án chỉ phát huy hiệu quả nếu phù hợp với điều kiện từng tuyến. Nhiều cao tốc Việt Nam hiện chỉ có hai làn xe cơ giới mỗi chiều, một số tuyến còn thiếu làn dừng khẩn cấp liên tục. Nếu quy định làn trái chỉ dùng vượt trong thời gian ngắn, toàn bộ phương tiện có thể dồn sang làn phải, giảm năng lực thông hành và tăng nguy cơ va chạm dây chuyền. Làn trái có thể bị bỏ trống trong khi làn phải quá tải.
Anh Tâm đề xuất chỉ bắt buộc áp dụng mô hình làn vượt trên tuyến có từ ba làn cơ giới mỗi chiều trở lên. Với cao tốc hai làn, nên ưu tiên làn trái cho xe vượt hoặc lưu thông tốc độ cao, buộc xe chậm chủ động về bên phải khi điều kiện cho phép.
Linh hoạt theo hạ tầng và mật độ
Anh Trịnh Bá Thông (ngụ phường Tương Mai, Hà Nội) ủng hộ đề xuất nhưng cho rằng chưa nên áp dụng ngay trên các đoạn cao tốc Bắc - Nam mới chỉ có hai làn chính, vì yêu cầu tập trung lưu thông trong một làn sẽ tạo thêm áp lực cho hạ tầng hạn chế.
Các tài xế cũng đề nghị nghiên cứu hệ thống biển báo điện tử để điều tiết linh hoạt theo mật độ giao thông. Giờ cao điểm hoặc khi ùn tắc, có thể cho phép sử dụng làn trái để lưu thông; khi thông thoáng, làn này trở lại chức năng vượt xe.
Tổng thể, đề xuất biến làn trái thành làn vượt nhận được sự đồng thuận lớn, nhưng cần đánh giá riêng từng tuyến, hoàn thiện báo hiệu và tiêu chí xử phạt. Áp dụng theo lộ trình, kèm tuyên truyền và đào tạo, sẽ phù hợp hơn triển khai đồng loạt.
