Sân bay Suvarnabhumi: Hành trình từ 'khoảng trống kết nối' đến bước ngoặt giao thông
Khi sân bay Suvarnabhumi (BKK) chính thức thay thế Don Mueang (DMK) để trở thành cửa ngõ quốc tế chính của Bangkok vào năm 2006, cơ sở hạ tầng đi kèm ban đầu chưa theo kịp kỳ vọng của một trung tâm hàng không khu vực. Một điểm nghẽn then chốt là việc thiếu tuyến đường sắt kết nối trực tiếp vào sân bay trong nhiều năm đầu hoạt động.
Airport Rail Link: Giải pháp đột phá sau 4 năm chờ đợi
Dự án Airport Rail Link (ARL), hệ thống tàu điện kết nối sân bay với trung tâm Bangkok, đã bắt đầu vận hành thương mại vào ngày 23 tháng 8 năm 2010, tức 4 năm sau khi sân bay đi vào hoạt động. Chính 'khoảng trống kết nối' này đã trở thành động lực thúc đẩy Thái Lan đẩy nhanh các dự án then chốt. Theo một nghiên cứu học thuật của MIT về các tuyến rail-link sân bay, dự án ARL ở Bangkok đã được thúc đẩy hoàn thành dù gặp nhiều trở ngại, bao gồm đấu thầu kéo dài, tranh chấp pháp lý về đất đai, ngập lụt công trường, và vấn đề cấp điện.
Việc đưa đường sắt vào vận hành đã bổ sung một 'xương sống' giao thông công cộng, giảm sự phụ thuộc tuyệt đối vào đường bộ và giúp sân bay mở rộng vùng phục vụ hành khách. ARL là tuyến đường sắt đô thị quan trọng, kết nối sân bay quốc tế Suvarnabhumi (BKK) với trung tâm thành phố Bangkok, giải quyết bài toán đi lại nhanh chóng và thoát khỏi nỗi lo kẹt xe trên các tuyến đường bộ.
Chi tiết hoạt động và lợi ích của Airport Rail Link
Tuyến ARL dài khoảng 28 đến 28,6 km, chạy bằng đường ray nâng cao (elevated) và bao gồm nhiều ga dừng từ Suvarnabhumi đến Ga Phaya Thai – điểm trung chuyển với hệ thống BTS Skytrain (tàu điện trên cao) và MRT (tàu điện ngầm) tại Bangkok. Điều này tạo ra một tuyến liên kết xuyên suốt trong hệ thống giao thông đô thị.
Hiện nay, ARL hoạt động từ 6 giờ sáng đến nửa đêm hằng ngày, với tần suất tàu khoảng 10 đến 15 phút mỗi chuyến. Hành khách chỉ mất khoảng 30 phút để di chuyển từ sân bay đến các khu vực trung tâm như Phaya Thai hoặc Makkasan, thay vì mất hơn 1 giờ nếu đi đường bộ trong giờ cao điểm. Giá vé ARL dao động từ khoảng 15 đến 45 baht, với vé đầy đủ từ Suvarnabhumi đến Phaya Thai khoảng 45 baht (tương đương 1,3 USD).
ARL cũng có thể kết nối đến hệ thống MRT và BTS, cho phép hành khách dễ dàng tiếp cận các tuyến tàu điện khác để vào sâu trung tâm Bangkok hoặc đến các khu vực như Siam, Sukhumvit... tạo thành một mạng lưới liên vùng hiệu quả hơn so với taxi hoặc xe buýt truyền thống.
Bước ngoặt tăng sức hấp dẫn và mở rộng quy mô
Việc đưa Airport Rail Link vào vận hành từ năm 2010 được xem như một bước ngoặt trong việc gia tăng sức hấp dẫn của Suvarnabhumi so với hình ảnh ban đầu – một sân bay hiện đại nhưng thiếu kết nối bền vững với trung tâm thành phố. Song song đó, Airports of Thailand (AOT) tiếp tục theo đuổi các gói mở rộng để giải quyết bài toán quá tải.
Reuters từng đưa tin về kế hoạch mở rộng Suvarnabhumi với quy mô khoảng 2 tỷ USD nhằm đáp ứng làn sóng khách quốc tế và tăng công suất khai thác. Trong những năm gần đây, tiến độ nâng cấp được cụ thể hóa bằng các hạng mục lớn như Satellite Terminal 1 (SAT-1) đã vận hành từ tháng 9 năm 2023 và được chuẩn bị cho giai đoạn 'ra mắt' quy mô lớn hơn.
Đặc biệt, đường băng thứ ba được ghi nhận đi vào vận hành từ ngày 1 tháng 11 năm 2024, nâng năng lực khai thác chuyến bay lên mức tối đa 94 chuyến mỗi giờ và hướng tới năng lực tiếp nhận 65 triệu hành khách mỗi năm theo thông tin từ cơ quan truyền thông nhà nước Thái Lan.
Vượt qua Covid-19 và vị thế toàn cầu hiện nay
Cú sốc Covid-19 từng làm 'đóng băng' tham vọng trung tâm hàng không, khi AOT dự báo lượng khách có thể giảm mạnh so với mức nền trước dịch. Reuters cho biết AOT ghi nhận 141,8 triệu hành khách trong năm tài khóa kết thúc tháng 9 năm 2019 và đến tháng 4 năm 2020 đã cảnh báo lượng khách cả năm có thể giảm sâu do đại dịch.
Tuy nhiên, giai đoạn hậu mở cửa đã cho thấy một chu kỳ phục hồi nhanh chóng. Kết quả là đến năm 2024, Suvarnabhumi đã quay lại nhóm 'đầu bảng' toàn cầu theo thước đo lưu lượng. Dữ liệu xếp hạng của Airports Council International (ACI) cho thấy Bangkok (BKK) nằm trong Top 20 sân bay đông khách nhất thế giới năm 2024 với khoảng 62,23 triệu hành khách, đồng thời đứng hạng 11 toàn cầu về khách quốc tế với khoảng 50,33 triệu lượt.
