Những ngày gần đây, từ khóa "nổ lốp trên cao tốc" nhận được sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng. Ngày 25 tháng 5 vừa qua, tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng ghi nhận một vụ xe tải bị nổ lốp khi đang lưu thông. Các sự cố tương tự liên tục xảy ra trên nhiều tuyến đường khác như cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, hay vụ xe container nổ lốp trên đường Hồ Chí Minh trong thời gian gần đây.
Nguyên nhân từ thời tiết nắng nóng
Một phần nguyên nhân dẫn đến những vụ việc này đến từ thời tiết nắng nóng gay gắt tại nhiều địa phương trên cả nước, khiến nhiệt độ mặt đường tăng lên khoảng 40 - 60 độ C, thậm chí cao hơn ở một số thời điểm trong ngày. Khi ô tô di chuyển liên tục với tốc độ 100 - 120 km/giờ, lực ma sát lớn làm nhiệt độ tại bề mặt lốp xe tăng cao, khiến áp suất bên trong lốp giãn nở mạnh. Điều này làm tăng nguy cơ nổ lốp đối với các phương tiện tải trọng lớn như xe khách, xe tải hay xe container.
Thiếu kiểm tra, bảo dưỡng lốp xe
Lãnh đạo Đội 6 (Đội Tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 6, Phòng 6, Cục CSGT) cho biết, một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng nổ lốp là do chủ phương tiện và lái xe chưa quan tâm đến việc kiểm tra, bảo dưỡng lốp xe trước khi lưu thông. Nhiều trường hợp vẫn sử dụng lốp đã mòn quá giới hạn cho phép, lốp bị nứt, phồng hoặc đã hết hạn sử dụng nhưng không thay thế.
Đáng chú ý, việc chở quá tải trọng cũng là một trong những nguy cơ hàng đầu dễ dẫn đến nổ lốp khi xe di chuyển trên cao tốc. Khi phương tiện chở vượt tải trọng cho phép, áp lực dồn lên lốp tăng cao, kết hợp với nhiệt độ lớn từ mặt đường và ma sát khi di chuyển sẽ khiến lốp nhanh quá nhiệt, dễ nổ lốp. "Hiện nay, các lối vào cao tốc đã có hệ thống cân kiểm soát tải trọng, nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các phương tiện chở quá tải, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn giao thông", lãnh đạo Đội 6 nói thêm.
Cần làm gì để tránh nổ lốp trên cao tốc?
Theo anh Chu Thiện Trung, kỹ thuật viên chuyên về lốp ô tô tại TP.HCM, nhiều tài xế hiện nay vẫn có thói quen chỉ kiểm tra lốp khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, lốp là bộ phận chịu tải trực tiếp và làm việc liên tục ở nhiệt độ cao nên cần được kiểm tra định kỳ, nhất là trước khi di chuyển trên cao tốc.
Anh Trung cho biết, áp suất lốp là yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Nếu bơm lốp non hơi, cấu trúc lốp sẽ yếu hơn, làm tăng diện tích tiếp xúc với mặt đường và nhanh mòn ở vai lốp. Ngược lại, bơm quá căng khiến áp suất trong lốp giãn nở mạnh, có thể dẫn đến nổ lốp khi chạy tốc độ cao liên tục dưới trời nắng.
Ngoài áp suất, người dùng cũng cần quan sát bề mặt lốp để phát hiện các dấu hiệu bất thường như nứt hông, phồng lốp, mòn không đều hoặc có dị vật cắm vào gai lốp. Với những bộ lốp đã sử dụng nhiều năm hoặc có dấu hiệu lão hóa cao su, nên thay mới, không nên tiếp tục sử dụng để tiết kiệm chi phí.
"Khi xe thường xuyên chạy cao tốc, người dùng nên đảo lốp và cân bằng động định kỳ để lốp mòn đều, giúp xe vận hành ổn định hơn. Đây là những hạng mục đơn giản nhưng có thể giảm đáng kể nguy cơ nổ lốp khi chạy tốc độ cao", anh Trung khuyến cáo.
Các chuyên gia cũng lưu ý, khi phát hiện lốp có dấu hiệu bất thường trong lúc di chuyển trên cao tốc như rung vô-lăng, xe bị lệch lái hoặc xuất hiện tiếng động lạ từ bánh xe, tài xế cần bật đèn cảnh báo, giảm tốc độ và đưa xe vào làn khẩn cấp để kiểm tra thay vì tiếp tục cố di chuyển.
