Việc sở hữu một chiếc ô tô tại Việt Nam đã trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, nhưng câu chuyện "nuôi" và chăm sóc xe lại là một thách thức không nhỏ. Trong khi nhiều người sẵn sàng chi hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng để mua xe, họ lại tỏ ra dè dặt khi phải đầu tư cho công tác bảo dưỡng định kỳ. Hiện tượng này không hiếm gặp tại các xưởng dịch vụ hay garage, nơi chủ xe thường tính toán chi li từng hạng mục nhằm cắt giảm chi phí.
Tư duy "thôi để đợt sau" trong bảo dưỡng xe
Anh Phan Nguyễn Chí H., một cố vấn dịch vụ tại đại lý ô tô ở TP.HCM, chia sẻ: "Rất nhiều khách hàng tỏ ra chần chừ khi đến các kỳ bảo dưỡng lớn. Ví dụ, ở mốc 40.000 km, dù nhà sản xuất quy định rõ cần thay lọc gió động cơ và lọc nhiên liệu, nhưng không ít người vẫn trì hoãn với lý do xe vẫn chạy ổn định". Thói quen này dẫn đến việc bảo dưỡng và thay thế phụ tùng diễn ra theo kiểu "nhỏ giọt", gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống vận hành.
Hậu quả của việc bảo dưỡng hời hợt
Khi lọc gió bị bẩn, oxy cung cấp cho động cơ bị thiếu hụt, khiến nhiên liệu trong buồng đốt không cháy hết. Điều này không chỉ làm hao xăng và giảm công suất mà còn tạo ra muội than bám vào xúp páp và đầu piston, gây ra hiện tượng rung giật và làm giảm trải nghiệm lái xe. Đối với dòng xe máy dầu, tình trạng này còn phổ biến hơn. Anh Huỳnh Thanh P., kỹ thuật viên tại một garage ở TP.HCM, cho biết: "Phần lớn chủ xe bán tải chỉ chú trọng thay dầu động cơ, trong khi các bộ phận quan trọng như kim phun, đường ống nạp hay lọc nhiên liệu thường bị bỏ qua. Khi những bộ phận này bẩn, kim phun dễ bị tắc, dẫn đến khói đen và ô nhiễm môi trường".
Quy định mới về khí thải buộc thay đổi tư duy
Trong quá khứ, thói quen bảo dưỡng hời hợt có thể được châm chước do các chuẩn khí thải còn lỏng lẻo. Tuy nhiên, từ tháng 3 năm 2026, Quyết định 43/2025/QĐ-TTg và quy chuẩn QCVN 85:2025/BNNMT sẽ chính thức áp dụng, thay đổi hoàn toàn bối cảnh. Các trạm đăng kiểm sẽ kiểm tra nghiêm ngặt nồng độ CO, HC và độ khói. Những chiếc xe được bảo dưỡng theo kiểu "tiết kiệm" có nguy cơ cao không đạt chuẩn, dẫn đến bị từ chối đăng kiểm.
Chi phí ẩn của việc trì hoãn bảo dưỡng
Việc trì hoãn thay thế phụ tùng định kỳ như lọc gió hay vệ sinh kim phun không còn là giải pháp tiết kiệm. Nếu xe bị đánh trượt đăng kiểm, chủ xe sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro:
- Tốn thêm thời gian và chi phí để kiểm định lại.
- Phải sửa chữa dồn dập các hư hỏng dây chuyền do bảo dưỡng không đầy đủ.
- Giảm tuổi thọ và hiệu suất của xe trong dài hạn.
Chuyển từ "chạy được" sang "chạy sạch"
Quy định mới buộc người sử dụng ô tô tại Việt Nam phải thay đổi tư duy, từ việc chỉ quan tâm đến khả năng "chạy được" sang đảm bảo xe "chạy sạch". Một chiếc xe vận hành ổn định và đạt chuẩn khí thải cần được chăm sóc dựa trên thông số kỹ thuật chính xác từ nhà sản xuất, thay vì dựa vào cảm tính hay thói quen tiết kiệm của chủ xe.
Bảo dưỡng định kỳ đúng hạn, kết hợp với việc vệ sinh và thay thế phụ tùng theo đúng chu kỳ khuyến nghị, là cách tốt nhất để duy trì phương tiện trong trạng thái hoạt động tối ưu. Điều này không chỉ giúp xe đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe hiện nay mà còn đảm bảo an toàn và kéo dài tuổi thọ cho phương tiện.
