Những 'Cảnh Sát Bầu Trời' Thầm Lặng Trong Đêm Giao Thừa
Trên đỉnh tháp cao 88 mét của Đài Kiểm soát không lưu Nội Bài dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí làm việc căng thẳng nhưng tràn đầy trách nhiệm. Các kiểm soát viên không lưu tập trung cao độ vào màn hình máy tính, nơi những chấm nhỏ với số hiệu chuyến bay di chuyển chầm chậm vào trung tâm bán kính sân bay. Một kiểm soát viên trao đổi qua micro với phi công, đọc rành rọt huấn lệnh và nhập thông số để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các chuyến bay đi, đến, cất và hạ cánh. Đây là thời điểm vất vả nhất trong năm khi số lượng chuyến bay tăng cao, nhưng với họ, mỗi chuyến bay an toàn đưa hành khách về đoàn tụ với gia đình là niềm hạnh phúc trọn vẹn.
Bộ Máy Vận Hành Tinh Vi Và Những Yêu Cầu Khắt Khe
Anh Bế Ngọc Dương, Phó Trưởng trung tâm Kiểm soát tiếp cận tại Sân bay Nội Bài, với hơn 30 năm kinh nghiệm, chia sẻ chi tiết về hoạt động của đài kiểm soát. Hệ thống được chia thành ba bộ phận chính: cấp phát huấn lệnh cho máy bay đường dài, kiểm soát mặt đất và kiểm soát tại sân. Mỗi công đoạn có tần số radar riêng, được kết nối chặt chẽ để đảm bảo máy bay từ khi nổ máy đến lúc cất cánh an toàn. Bán kính điều hành tiếp cận là 75km, trong khi cơ sở tại sân chịu trách nhiệm trong vòng hơn 10km.
Kiểm soát viên làm việc 24/24 giờ với các ca trực được phân chia hợp lý. Mỗi ca trực không quá 12 tiếng, nhưng thực tế thời gian làm việc tại một vị trí chỉ khoảng 7-8 tiếng mỗi ngày, mỗi phiên không quá 2 tiếng để đảm bảo sự tỉnh táo. Các trung tâm đều có phòng nghỉ ngơi, thể thao để nhân viên thư giãn. Năng lực tiếp thu trung bình của Nội Bài là 35-40 chuyến/giờ, với hơn 600 chuyến bay mỗi ngày thường. Dịp cao điểm lễ Tết, con số này lên đến 42 chuyến/giờ, tương đương 720-740 chuyến/ngày, không thể cao hơn do yêu cầu giãn cách an toàn 3 dặm giữa các tàu bay.
Kỹ Năng Và Sự Tỉnh Táo: Không Cho Phép Sai Sót
Anh Nguyễn Hoàng Sơn, kiểm soát viên với 13 năm kinh nghiệm, nhấn mạnh tính chất nghiêm ngặt của nghề. Kiểm soát viên phải đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe khắt khe, thị giác, thính giác tốt, và trình độ tiếng Anh đạt mức 4 theo tiêu chuẩn ICAO. Sau khi tốt nghiệp Học viện Hàng không, họ phải trải qua các khóa huấn luyện và kỳ thi để được cấp phép hành nghề. Mỗi năm, kiểm soát viên phải thi năng định lý thuyết và giả định huấn luyện; nếu trượt hai lần, họ sẽ bị chấm dứt công việc.
Anh Sơn chia sẻ: "Mỗi chuyến bay chở hàng trăm hành khách và khối tài sản lớn. Nghề này không cho phép lơ là dù một giây, luôn phải bình tĩnh, cẩn thận và quyết đoán, đặc biệt trong tình huống khẩn nguy." Kỷ niệm đáng nhớ của anh là điều hành các chuyến chuyên cơ lãnh đạo nước ngoài và tham gia nhiệm vụ trình diễn bay dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh, nơi anh cùng đồng nghiệp điều phối đội hình bay phức tạp.
Niềm Vui Giản Dị Trong Thời Khắc Giao Thừa
Với những kiểm soát viên không lưu, ngày lễ Tết không phải là thời gian nghỉ ngơi. Anh Bế Ngọc Dương cho biết: "Trực Tết với ngày thường không phân biệt được vì công việc như nhau." Lịch trực được phân công trước cả tháng, và trong giây phút Giao thừa, họ thường ngồi tại bàn làm việc, chúc nhau năm mới. Điều đặc biệt là các phi công cũng gửi lời chúc "Happy New Year" qua sóng radio, tạo cảm giác ấm áp.
Anh Sơn, người đã 7 lần đón Giao thừa tại đài kiểm soát, chia sẻ: "Dù nhớ nhà, nhưng được phục vụ những chuyến bay đưa hành khách về sum họp là sứ mệnh và niềm tự hào. Chúng tôi sẵn sàng lên đường để mang cái Tết trọn vẹn đến mọi nhà." Khi nhìn những chiếc máy bay cất cánh an toàn, họ cảm thấy hạnh phúc vì đã góp phần vào hành trình đoàn viên của hàng nghìn người.
Những kiểm soát viên không lưu tại Nội Bài không chỉ là những chuyên gia kỹ thuật, mà còn là những người hùng thầm lặng, đảm bảo an toàn cho bầu trời Việt Nam trong những ngày Tết thiêng liêng.
