Từ 1/3, kiểm định khí thải ô tô áp dụng quy trình mới chặt chẽ hơn
Cục Đăng kiểm Việt Nam vừa thông báo, bắt đầu từ ngày 1 tháng 3, tất cả các trung tâm đăng kiểm trên toàn quốc sẽ chính thức thực hiện kiểm định khí thải xe ô tô theo một quy trình và phương pháp kiểm tra mới, được đánh giá là chặt chẽ và nghiêm ngặt hơn so với trước đây. Động thái này nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát ô nhiễm môi trường từ phương tiện giao thông.
4 mức khí thải áp dụng theo năm sản xuất xe
Theo quy định mới, từ ngày 1/3, việc kiểm tra khí thải sẽ được phân thành 4 mức cụ thể dựa trên năm sản xuất của xe ô tô:
- Mức 1: Áp dụng cho các xe ô tô sản xuất trước năm 1999.
- Mức 2: Dành cho xe sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016.
- Mức 3: Áp dụng với xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021.
- Mức 4: Cho các xe ô tô sản xuất từ năm 2022 trở đi.
Điều này đồng nghĩa với việc tất cả xe ô tô đi đăng kiểm từ thời điểm trên sẽ phải tuân thủ theo quy định kiểm tra khí thải mới, đảm bảo các tiêu chuẩn về môi trường được thực thi nghiêm túc.
Yêu cầu khẩn trương từ Cục Đăng kiểm
Để triển khai hiệu quả quy định mới, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã yêu cầu các cơ sở đăng kiểm phải khẩn trương niêm yết công khai lộ trình áp dụng, mức khí thải, quy trình và phương pháp kiểm tra tại khu vực phòng chờ làm thủ tục kiểm định. Việc này nhằm giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng theo dõi, nắm bắt thông tin một cách minh bạch và thuận tiện.
Đồng thời, cơ quan này cũng đưa ra khuyến cáo quan trọng đối với chủ xe và lái xe: cần chủ động bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện trước khi đưa đi kiểm định. Các công việc cụ thể bao gồm thay dầu, thay lọc gió, vệ sinh buồng đốt, kiểm tra vòi phun, bơm cao áp, điều chỉnh tốc độ lớn nhất của động cơ theo đúng quy định của nhà sản xuất, cũng như kiểm tra hệ thống xử lý khí thải và cảm biến ô xy.
Chủ phương tiện cũng được khuyến nghị sử dụng nhiên liệu, dầu bôi trơn và nước làm mát động cơ đúng theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Điều này không chỉ bảo đảm hiệu quả vận hành mà còn giúp kiểm soát khí thải tốt hơn, đáp ứng các tiêu chuẩn mới.
Quy định áp dụng cho xe đang lưu hành
Đối với các xe ô tô còn giấy chứng nhận đăng kiểm hợp lệ, phương tiện vẫn được phép lưu hành đến hết chu kỳ kiểm định hiện tại. Quy định mới về kiểm tra khí thải sẽ chỉ được áp dụng từ kỳ kiểm định tiếp theo, giúp chủ xe có thời gian chuẩn bị và điều chỉnh.
Quy trình kiểm tra chi tiết cho xe xăng và diesel
Đối với xe chạy xăng: Quy trình đo khí thải phải thực hiện đầy đủ 3 bước:
- Bước 1: Đo ở tốc độ không tải thấp, với động cơ hoạt động ở chế độ không tải, số vòng quay không vượt quá 1.000 vòng/phút (hoặc theo quy định của nhà sản xuất nếu cao hơn). Phần mềm đo sẽ đếm từ 0 đến 30 giây, trong đó 15 giây đầu để ổn định trạng thái. Kết quả ghi nhận các thông số như nồng độ CO, HC, CO₂, O₂ và số vòng quay.
- Bước 2: Đo ở tốc độ không tải cao, động cơ được giữ ổn định trong khoảng 2.000 đến 3.000 vòng/phút trong 30 giây. Cách tính giá trị đo tương tự bước 1, nhưng bổ sung hệ số Lambda (λ). Giá trị cuối cùng là trung bình cộng giữa mức cao nhất và thấp nhất của các thông số trong khoảng 15 đến 30 giây.
- Bước 3: Xác định kết quả cuối cùng. Giá trị CO và HC cao hơn giữa 2 lần đo ở bước 1 và bước 2 sẽ được chọn làm kết quả đánh giá chính thức.
Đối với xe chạy diesel: Quy trình đo khí thải phải thực hiện đầy đủ 4 bước:
- Bước 1: Ổn định tốc độ không tải nhỏ nhất (tốc độ động cơ cầm chừng), với tay số ở vị trí trung gian. Động cơ hoạt động ổn định ở tốc độ không tải nhỏ nhất, số vòng quay không được lớn hơn 1.000 vòng/phút (trừ trường hợp theo quy định của nhà sản xuất).
- Bước 2: Lắp đặt đầu lấy mẫu khí thải và các cảm biến vào ống xả theo đúng hướng dẫn, đảm bảo kín khít, không rò rỉ.
- Bước 3: Đạp ga hết hành trình bàn đạp ga nhanh chóng và liên tục (trong thời gian không quá 1 giây) để đạt mức cấp nhiên liệu tối đa, sau đó nhả bàn đạp ga. Động cơ phải tự giảm tốc độ, trở về tốc độ không tải nhỏ nhất trước khi thực hiện chu trình tiếp theo.
- Bước 4: Thực hiện bước 3 đến khi có 3 lần đo hợp lệ liên tiếp có hiệu số giữa giá trị đo lớn nhất và nhỏ nhất ≤ 10% HSU (đơn vị đo độ khói mờ). Kết quả khí thải được ghi nhận và sử dụng để kết luận về mức khí thải là kết quả trung bình của 3 lần đo hợp lệ này.
Cam kết và từ chối kiểm định trong trường hợp đặc biệt
Trường hợp không xác định được giới hạn tốc độ không tải lớn nhất của động cơ theo quy định của nhà sản xuất xe, cơ sở đăng kiểm chỉ tiếp tục thực hiện kiểm tra khi chủ xe có văn bản cam kết chịu trách nhiệm toàn bộ đối với mọi hư hỏng có thể phát sinh liên quan đến quá trình kiểm tra khí thải. Nếu chủ xe không cam kết, sẽ không thực hiện kiểm tra khí thải.
Ngoài ra, nếu phát hiện dấu hiệu bất thường rõ rệt của động cơ theo hướng dẫn, đăng kiểm viên phải từ chối kiểm định ngay cả khi chủ xe muốn ký cam kết, nhằm đảm bảo an toàn và tuân thủ quy định.
Với những thay đổi này, Cục Đăng kiểm Việt Nam kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả kiểm soát khí thải, góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong quá trình đăng kiểm phương tiện.
