Chỉ trong hai ngày liên tiếp 6 và 7 tháng 6, khu vực Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội) đã ghi nhận các sự cố liên quan đến vật thể bay, buộc nhà chức trách phải tạm dừng hoạt động khai thác để bảo đảm an toàn hàng không. Cụ thể, ngày 6 tháng 6, tổ lái chuyến bay VJ1773 hành trình Hà Nội - Cam Ranh phát hiện một thiết bị bay không người lái (UAV) xuất hiện ở độ cao khoảng 1.400 mét, cách sân bay Nội Bài khoảng 8 km. Đài kiểm soát không lưu Nội Bài sau đó đã tạm dừng hoạt động cất cánh, đồng thời phối hợp với lực lượng công an, quân đội và các đơn vị liên quan xác minh khu vực phát hiện vật thể bay. Sự cố này đã khiến 16 chuyến bay bị ảnh hưởng.
Sáng ngày 7 tháng 6, tổ lái hai chuyến bay của Vietnam Airlines và Vietjet cũng liên tiếp báo cáo phát hiện một chiếc diều gần hướng cất cánh tại sân bay Nội Bài. Sự việc khiến sân bay Nội Bài phải tạm dừng khai thác khoảng 40 phút để kiểm tra, xử lý, làm ảnh hưởng đến 7 chuyến bay. Trước thực trạng này, Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài nhấn mạnh khuyến cáo người dân không tự ý điều khiển UAV, drone, flycam quanh khu vực cảng hàng không, sân bay khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Người dân cũng không được thả diều, thả bóng bay, đèn trời tại các khu vực tiếp giáp sân bay; không sử dụng đèn laser hoặc đèn pha công suất lớn chiếu lên bầu trời tại các khu vực lân cận cảng hàng không.
Quy trình xử lý khi phát hiện vật thể bay
Theo lãnh đạo Cảng vụ Hàng không miền Bắc, các vụ việc tương tự như trên đã xảy ra nhiều lần thời gian qua, tiềm ẩn nguy cơ rất lớn đối với an toàn hàng không. Thời gian qua, Cảng vụ Hàng không miền Bắc thường xuyên phối hợp với các đơn vị liên quan, đặc biệt là chính quyền địa phương, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng thiết bị bay không người lái tới người dân sinh sống quanh khu vực sân bay.
Trước thực tế UAV, diều liên tục xuất hiện gần sân bay thời gian qua, Cục Hàng không Việt Nam đã ban hành quyết định hướng dẫn phối hợp tiếp nhận, xác minh thông tin và xử lý hoạt động của vật thể bay tại khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay của các cảng hàng không, sân bay. Theo quy định mới, mọi thông tin liên quan đến vật thể bay phải được thông báo ngay cho Tổ công tác an toàn đường cất hạ cánh và cơ sở điều hành bay (tổ công tác).
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, tổ trưởng tổ công tác sẽ là đầu mối điều phối hiện trường mặt đất, tổng hợp, xác minh thông tin và đề xuất biện pháp xử lý. Trong khi đó, cơ sở điều hành bay quyết định và triển khai các biện pháp điều hành bay theo thẩm quyền nhằm bảo đảm an toàn. Đáng chú ý, hướng dẫn nêu rõ nguyên tắc "luôn coi thông tin liên quan đến vật thể bay là có thật" cho đến khi có căn cứ xác minh không tồn tại hoặc không còn vật thể bay uy hiếp an toàn hàng không. Trên cơ sở đó, các đơn vị phải áp dụng ngay các biện pháp điều hành bay phù hợp để bảo đảm an toàn.
Trách nhiệm của các cơ quan
Cục Hàng không Việt Nam cũng phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong quá trình tiếp nhận và xử lý thông tin về vật thể bay. Theo đó, cảng hàng không, sân bay chịu trách nhiệm chủ trì điều phối hiện trường mặt đất; cơ sở điều hành bay chủ trì thực hiện các biện pháp điều hành bay; lực lượng quân đội và công an chủ trì xác minh, ngăn chặn, chế áp theo thẩm quyền; còn Cảng vụ hàng không là đơn vị quyết định việc đóng hoặc mở tạm thời cảng hàng không, sân bay theo quy định hiện hành.
Hướng dẫn yêu cầu các đơn vị phải triển khai đồng thời nhiều bước gồm tiếp nhận, xác minh thông tin; triển khai phương án điều hành bay; khoanh vùng khu vực; thực hiện các biện pháp ngăn chặn, chế áp. Việc xử lý không được thực hiện theo trình tự tuần tự, chờ hoàn tất bước trước mới triển khai bước tiếp theo. Cục Hàng không Việt Nam nhấn mạnh, việc xử lý thông tin phải bảo đảm kịp thời, chặt chẽ, đúng đầu mối, đồng thời phát huy tối đa lực lượng và phương tiện tại chỗ, đặc biệt là lực lượng an ninh, quân đội trên địa bàn, chính quyền địa phương và cơ sở điều hành bay. Quá trình xử lý phải ưu tiên bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hoạt động hàng không.
Các quy định pháp luật liên quan
Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 quy định hoạt động bay phải bảo đảm an toàn cho quá trình cất cánh, hạ cánh và điều hành bay. Trong đó, khu vực cảng hàng không, sân bay và vùng phụ cận là những địa bàn được kiểm soát chặt chẽ đối với mọi hoạt động bay. Bên cạnh đó, Nghị định 288/2025/NĐ-CP về quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác quy định tổ chức, cá nhân sử dụng UAV, flycam phải thực hiện đăng ký phương tiện trước khi đưa vào khai thác.
Về mức xử phạt, người sử dụng tàu bay không người lái hoặc phương tiện bay siêu nhẹ chưa được đăng ký, chưa được cấp phép bay; tổ chức hoạt động bay khi chưa có giấy phép hoặc điều khiển bay không đúng thời gian, địa điểm, khu vực, tọa độ và giới hạn được cấp phép có thể bị phạt từ 2 đến 3 triệu đồng. Trường hợp thực hiện hoạt động bay khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, cá nhân vi phạm có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Đối với tổ chức, mức phạt bằng hai lần mức phạt áp dụng cho cá nhân. Ngoài ra, người có hành vi làm cản trở hoặc gây mất an toàn cho hoạt động của tàu bay khác có thể bị phạt từ 30 đến 40 triệu đồng, đồng thời bị tước quyền sử dụng giấy phép bay từ 3 đến 6 tháng. Trong trường hợp hành vi vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng như thiệt hại về tài sản, sức khỏe, tính mạng hoặc xâm phạm khu vực trọng yếu về quốc phòng, an ninh, người vi phạm còn có thể bị xem xét xử lý hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015.
Trong trường hợp phát hiện các hành vi có nguy cơ gây mất an toàn bay, người dân được khuyến nghị thông báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc Sở Chỉ huy khẩn nguy sân bay qua số điện thoại 0989.803.654 hoặc 0243.587.6606.
