Ngày 5/6, đại diện UBND xã Tân Nhựt (TPHCM) cho biết địa phương đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn xây dựng phương án khắc phục sự cố tại cầu Tân Nhựt nhằm sớm khôi phục lưu thông. Dự kiến trong tuần này, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng của xã sẽ trình khái toán kinh phí và phương án sửa chữa. Sau khi được UBND xã thông qua, địa phương sẽ hoàn thành thủ tục và tiến hành khắc phục.
Khảo sát toàn bộ dây cáp là cần thiết
Trao đổi với phóng viên, PGS.TS Nguyễn Hữu Thuấn, chuyên gia cầu đường thuộc Trường Đại học Giao thông Vận tải, cho biết cầu Tân Nhựt là dạng cầu dây văng quy mô nhỏ (cầu dân sinh). Ở loại cầu này, hệ thống cáp văng cùng tham gia chịu lực với dầm và tháp cầu. Khi một dây cáp bị hư hỏng, khả năng chịu lực của kết cấu nhịp cầu sẽ bị ảnh hưởng ở những mức độ khác nhau, tùy thuộc vào vị trí và mức độ hư hỏng.
Chuyên gia chỉ ra rằng điểm yếu nhất của cáp văng thường nằm ở các vị trí liên kết cáp với dầm cầu hoặc tháp cầu. Qua hình ảnh hiện trường, vị trí hư hỏng tại cầu Tân Nhựt nằm ở đầu neo cáp liên kết với dầm chủ. Đây là loại cáp trần, không có lớp vỏ bảo vệ. Hệ thống neo sử dụng các kẹp cáp hình chữ U, là giải pháp đơn giản, dễ thi công và tiết kiệm chi phí nhưng tuổi thọ không cao. Ông Thuấn nhấn mạnh: "Đơn vị khai thác cần kiểm tra định kỳ lực siết của bu lông kẹp cáp để duy trì khả năng làm việc của liên kết, tránh để cáp bị tuột."
Theo đánh giá ban đầu, đầu cáp neo chưa bị tuột hoàn toàn khỏi các kẹp cáp mà mới chỉ tuột 1/3 số kẹp, do đó dây cáp vẫn còn khả năng chịu lực nhất định. Tuy nhiên, ông Thuấn cảnh báo: "Ngay cả trường hợp một dây cáp bị tuột thì cũng chưa thể gây sập cầu ngay, nhưng hư hỏng này cần được sửa chữa khẩn cấp để tránh đầu cáp tiếp tục tuột khỏi các kẹp còn lại."
Chuyên gia cũng đề nghị đơn vị quản lý khảo sát toàn bộ hệ thống dây cáp trên cầu, bao gồm các vị trí neo dưới dầm và trên tháp cầu, nhằm đánh giá tổng thể hiện trạng công trình. Trên cơ sở đó, đơn vị thi công có thể bổ sung hoặc lắp lại các kẹp cáp bị tuột, đồng thời kiểm tra và siết chặt toàn bộ các liên kết còn lại. Việc tạm dừng lưu thông qua cầu để phục vụ khảo sát là cần thiết nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công trình cũng như người và phương tiện tham gia giao thông.
Cân nhắc giữa sửa chữa và xây mới
Một chuyên gia cầu đường khác tại TPHCM cũng cho rằng cầu Tân Nhựt thuộc loại cầu dây văng, có các dây nối trực tiếp từ tháp xuống dầm. Các dây cáp là cấu kiện chỉ làm việc trong trạng thái chịu kéo và không có khả năng chịu nén. Vì vậy, sự nguyên vẹn của các liên kết neo cáp đặc biệt quan trọng đối với khả năng chịu lực và ổn định của công trình.
Sau khi xảy ra sự cố, đơn vị tư vấn sẽ phải khảo sát, kiểm định và đánh giá chi tiết toàn bộ công trình để xác định nguyên nhân, phạm vi và mức độ hư hỏng của kết cấu, đồng thời đánh giá khả năng khai thác còn lại của cầu. Việc không xác định được chính xác tải trọng tác động khiến quá trình đánh giá phải xem xét nhiều kịch bản tải trọng bất lợi khác nhau, đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và chi phí hơn.
Cơ quan quản lý cần xem xét đồng thời hai phương án: sửa chữa công trình hiện hữu hoặc xây dựng mới. Việc lựa chọn phương án nên dựa trên so sánh tổng thể về mức độ hư hỏng, chi phí đầu tư, thời gian thi công, tuổi thọ khai thác sau sửa chữa và hiệu quả kinh tế - kỹ thuật.
Chuyên gia đánh giá việc chính quyền địa phương phong tỏa cầu ngay khi phát hiện hiện tượng bất thường là biện pháp an toàn cần thiết. Trong các hệ kết cấu sử dụng cáp chịu kéo, một hư hỏng nhỏ tại vị trí neo hoặc liên kết có thể làm thay đổi đáng kể sự phân bố lực của toàn hệ. Vì vậy, phát hiện sớm và ngừng khai thác trước khi hư hỏng phát triển là yếu tố rất quan trọng.
Như đã thông tin, cách đây nửa tháng, một chiếc xe ben có dấu hiệu quá tải chạy qua cầu Tân Nhựt (có biển giới hạn tải trọng 5 tấn) khiến cầu rung lắc mạnh. Sau kiểm tra sơ bộ, chính quyền đã đóng cầu, buộc người dân phải đi vòng qua cầu Rạch Tam hoặc cầu Láng Le - Bàu Cò, cách đó khoảng 2 km. Theo ghi nhận, mỗi sợi cáp được neo giữ bằng 3 ốc siết, cách nhau khoảng 20 cm. Tuy nhiên, 2 sợi cáp đã bị xê dịch so với thiết kế ban đầu khi một ốc siết bị tuột khỏi dây cáp, hai ốc siết còn lại có nguy cơ tiếp tục bung ra.
