Từ ngày 15.8, quy định mới về việc chở trẻ em trên ô tô chính thức có hiệu lực, trong đó nêu rõ các trường hợp tài xế có thể bị phạt tiền lên tới 1 triệu đồng nếu để trẻ ngồi không đúng vị trí. Cụ thể, theo Nghị định 238/2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024, người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét ngồi cùng hàng ghế với người lái (trừ xe chỉ có một hàng ghế) sẽ bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng, bất kể có sử dụng ghế an toàn hay không.
Không chỉ phạt cảnh cáo, nhiều tài xế vẫn có thể bị phạt tiền
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ bị phạt cảnh cáo khi không trang bị ghế an toàn cho trẻ, nhưng thực tế quy định còn nghiêm khắc hơn. Nghị định 238/2026 quy định rõ: ngoài lỗi không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp (bị phạt cảnh cáo), tài xế còn có thể bị phạt tiền nếu để trẻ ngồi sai vị trí, đặc biệt là hàng ghế trước.
Theo khoản 2, điều 2 của Nghị định 238/2026, hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét ngồi cùng hàng ghế với tài xế sẽ bị xử phạt theo Nghị định 168/2024. Mức phạt cụ thể từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng, áp dụng cho cả trường hợp đã sử dụng ghế trẻ em nhưng vẫn để trẻ ngồi phía trước.
Vì sao hàng ghế trước nguy hiểm với trẻ nhỏ?
Các nhà sản xuất ô tô đã nhiều lần cảnh báo rằng hàng ghế trước là vị trí tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với trẻ nhỏ khi xảy ra va chạm. Túi khí phía trước được thiết kế cho người trưởng thành, khi bung với tốc độ rất lớn có thể gây chấn thương nghiêm trọng cho trẻ nếu ngồi quá gần bảng táp-lô. Ngoài ra, trẻ nhỏ có cơ thể chưa phát triển hoàn thiện, khả năng chịu lực kém hơn người lớn, nên dễ bị tác động mạnh hơn trong các va chạm trực diện.
Thực tế, nhiều gia đình có thói quen để con nhỏ ngồi hàng ghế trước vì tiện chăm sóc hoặc cho trẻ quan sát bên ngoài. Đặc biệt, khi trẻ quấy khóc, phụ huynh thường bế hoặc ôm trẻ để dỗ dành, thậm chí đặt trẻ ngồi hẳn trên ghế phụ. Tuy nhiên, từ ngày 15.8, những tình huống này đều có thể bị xử phạt nếu trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét.
Ôm trẻ trên tay cũng không an toàn
Nhiều người vẫn nghĩ ôm trẻ trên tay là an toàn, nhưng thực tế khi xe phanh gấp hoặc va chạm, quán tính rất lớn khiến người lớn khó giữ được trẻ. Thậm chí, chính cơ thể người lớn có thể đè lên trẻ, gây chấn thương nặng hơn. Vì vậy, việc để trẻ ngồi ở hàng ghế trước, dù có ôm hay không, đều không đảm bảo an toàn và vi phạm quy định.
Cách tránh bị phạt và bảo vệ trẻ an toàn
Để không vi phạm quy định và đảm bảo an toàn cho trẻ, các gia đình nên thay đổi thói quen sử dụng xe. Trước hết, trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét nên được bố trí ngồi ở hàng ghế sau – vị trí được đánh giá an toàn hơn khi xảy ra va chạm và phù hợp với quy định pháp luật.
Phụ huynh nên trang bị nôi, ghế hoặc đệm nâng phù hợp với độ tuổi, cân nặng và chiều cao của trẻ. Ghế cần được lắp đặt đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, ưu tiên cố định bằng hệ thống ISOFIX nếu xe có trang bị, hoặc bằng dây đai an toàn đúng cách. Trong quá trình di chuyển, tuyệt đối không để trẻ tự do đi lại trong khoang xe, không bế trẻ trên tay hoặc cho trẻ ngồi ghế trước chỉ để tiện quan sát hay dỗ dành.
Ngoài ra, các bậc phụ huynh nên tập cho trẻ thói quen ngồi đúng vị trí và sử dụng ghế an toàn ngay từ nhỏ. Điều này không chỉ giúp tránh bị xử phạt mà còn tạo nền tảng về ý thức an toàn giao thông cho trẻ trong tương lai. Việc quy định mức cảnh cáo cho hành vi không sử dụng thiết bị an toàn không có nghĩa là người dân có thể xem nhẹ yêu cầu này, bởi mục tiêu lớn nhất là giảm thiểu nguy cơ thương tích và tử vong cho trẻ em khi xảy ra tai nạn giao thông.
