Từ ngày 1.7.2026, theo quy định mới, trẻ em dưới 10 tuổi hoặc có chiều cao dưới 1,35 m khi đi ô tô phải được bố trí thiết bị an toàn phù hợp. Quy định này không chỉ góp phần nâng cao ý thức bảo vệ trẻ nhỏ khi tham gia giao thông mà còn khiến nhiều chủ xe bắt đầu quan tâm hơn đến các thiết bị như ghế trẻ em trên ô tô, nôi an toàn hay đệm nâng.
Tuy nhiên, sở hữu một chiếc ghế trẻ em không đồng nghĩa với việc trẻ được bảo vệ tối đa. Trên thực tế, nhiều phụ huynh vẫn mắc phải những sai lầm trong quá trình lựa chọn và lắp đặt, khiến hiệu quả bảo vệ của ghế an toàn bị giảm đáng kể, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ chấn thương khi xảy ra va chạm.
Đặt ghế trẻ em ở hàng ghế trước
Đây là một trong những sai lầm phổ biến nhất, đặc biệt với những gia đình chỉ có một người lớn chở trẻ. Nhiều phụ huynh đặt ghế trẻ em ở ghế phụ phía trước để tiện quan sát hoặc chăm sóc con trong lúc lái xe. Tuy nhiên, vị trí này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Khi xảy ra va chạm, túi khí phía trước bung ra với tốc độ rất lớn, có thể gây chấn thương nghiêm trọng cho trẻ, đặc biệt nếu ghế được lắp theo hướng quay ngược.
Các nhà sản xuất ô tô cũng như các chuyên gia an toàn giao thông khuyến cáo hàng ghế sau, đặc biệt là vị trí giữa nếu xe có đầy đủ dây đai hoặc điểm neo phù hợp, là nơi an toàn nhất để lắp ghế trẻ em. Trong trường hợp buộc phải lắp ở ghế trước, người dùng cần vô hiệu hóa túi khí hành khách và tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất xe cũng như ghế trẻ em.
Cho trẻ ngồi quay mặt về phía trước quá sớm
Nhiều phụ huynh cho rằng khi trẻ đã biết ngồi hoặc được khoảng một tuổi là có thể chuyển sang tư thế quay mặt về phía trước để trẻ dễ quan sát và đỡ quấy khóc. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những sai lầm khi lắp ghế trẻ em. Trong các vụ va chạm trực diện, đầu và cổ của trẻ nhỏ rất dễ bị tổn thương do cơ cổ chưa phát triển hoàn thiện.
Ghế quay mặt về phía sau giúp phân tán lực tác động lên toàn bộ phần lưng, hạn chế áp lực lên cổ và cột sống. Các nhà sản xuất khuyến nghị nên duy trì tư thế quay mặt về phía sau càng lâu càng tốt, ít nhất đến khi trẻ đạt giới hạn chiều cao hoặc cân nặng mà ghế cho phép. Chỉ nên chuyển sang ghế quay mặt về phía trước khi trẻ đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Cài dây an toàn sai đường dẫn
Ngay cả khi sử dụng đúng loại ghế, nhiều người vẫn mắc lỗi cài dây an toàn sai vị trí hoặc luồn dây không đúng đường dẫn được ký hiệu trên ghế. Việc này khiến ghế không được cố định chắc chắn, làm thay đổi cách phân bổ lực khi xảy ra va chạm. Trong trường hợp nghiêm trọng, ghế có thể bị xoay, trượt hoặc lật, làm giảm đáng kể khả năng bảo vệ trẻ.
Mỗi mẫu ghế đều có hệ thống ký hiệu màu hoặc hướng dẫn riêng dành cho từng phương pháp lắp đặt. Vì vậy, người dùng cần đọc kỹ tài liệu hướng dẫn trước khi lắp thay vì chỉ làm theo kinh nghiệm hoặc quan sát bằng mắt.
Lắp ghế quá lỏng, chốt ISOFIX chưa khớp hoàn toàn
Hệ thống ISOFIX giúp việc lắp ghế trẻ em nhanh và an toàn hơn so với dùng dây an toàn của xe. Tuy nhiên, không ít chủ xe cho rằng chỉ cần cắm hai ngàm vào là đã hoàn tất. Thực tế, nhiều trường hợp chốt chưa khóa hoàn toàn nhưng người dùng vẫn tưởng đã lắp đúng. Khi kiểm tra bằng tay, ghế vẫn có thể dịch chuyển nhiều theo các hướng.
Theo khuyến cáo của các nhà sản xuất, sau khi lắp xong, ghế không nên dịch chuyển quá khoảng 2,5 cm khi dùng lực lắc tại phần đế. Đồng thời cần kiểm tra các cửa sổ báo màu trên chốt ISOFIX. Nếu vẫn hiển thị màu đỏ hoặc chưa chuyển sang màu xanh, điều đó cho thấy chốt chưa khóa đúng vị trí.
Không sử dụng dây neo trên (Top Tether)
Nhiều mẫu ghế trẻ em sử dụng hệ thống ISOFIX còn được trang bị thêm dây neo trên (Top Tether). Tuy nhiên, không ít người bỏ qua chi tiết này vì nghĩ rằng hai điểm neo ISOFIX đã đủ chắc chắn. Thực tế, Top Tether đóng vai trò hạn chế hiện tượng phần trên của ghế chúi về phía trước khi xe va chạm. Nếu không sử dụng dây neo theo đúng thiết kế, ghế có thể xoay nhiều hơn, làm tăng nguy cơ đầu trẻ va vào lưng ghế trước hoặc các chi tiết trong khoang xe.
Với những mẫu ghế yêu cầu sử dụng Top Tether, người dùng cần móc dây đúng điểm neo được bố trí phía sau lưng ghế hoặc trong khoang hành lý, sau đó siết căng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Dùng ghế không phù hợp chiều cao hoặc cân nặng
Một sai lầm khác khá phổ biến là lựa chọn ghế chỉ dựa trên độ tuổi của trẻ hoặc tận dụng lại ghế cũ mà không quan tâm đến giới hạn chiều cao, cân nặng. Nếu ghế quá nhỏ, đầu và vai của trẻ sẽ vượt khỏi vùng bảo vệ thiết kế, trong khi dây đai có thể siết sai vị trí. Ngược lại, nếu ghế quá lớn, trẻ sẽ không được giữ cố định, làm giảm hiệu quả bảo vệ khi xảy ra tai nạn.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh nên lựa chọn ghế dựa trên cả chiều cao, cân nặng và độ tuổi của trẻ theo thông số mà nhà sản xuất công bố. Đồng thời, cần điều chỉnh độ cao tựa đầu, vị trí dây đai và góc ngả của ghế mỗi khi trẻ lớn lên để luôn bảo đảm khả năng bảo vệ tối ưu.
Ghế trẻ em trên ô tô chỉ phát huy hiệu quả khi được lựa chọn đúng loại và lắp đặt chính xác. Một chiếc ghế đạt tiêu chuẩn nhưng lắp sai cách vẫn có thể khiến trẻ đối mặt với nguy cơ chấn thương nghiêm trọng trong các tình huống va chạm.
