3 Sai Lầm Phổ Biến Khi Thay Dầu Máy Ô Tô Có Thể Gây Hư Hỏng Động Cơ
Dầu máy, hay còn được biết đến với tên gọi dầu động cơ, đóng một vai trò vô cùng quan trọng và then chốt trong quá trình vận hành của mọi chiếc ô tô. Việc thay dầu định kỳ không chỉ đơn thuần là thay thế dung dịch bôi trơn cũ mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực như giảm thiểu mài mòn các chi tiết máy, làm sạch cặn bẩn tích tụ và tối ưu hóa nhiệt độ vận hành cho động cơ. Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn rất nhiều sai lầm trong quá trình thay dầu động cơ mà chủ xe thường xuyên mắc phải, và những sai sót này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến độ bền cơ khí cũng như tuổi thọ của xe.
Nhiều người sử dụng ô tô hiện nay không am hiểu sâu về các thông số kỹ thuật, dẫn đến tình trạng thay sai loại dầu máy không phù hợp cho phương tiện của mình. Dưới đây là ba sai lầm phổ biến nhất mà người dùng cần đặc biệt lưu ý để tránh gây tổn hại cho động cơ.
Sử Dụng Sai Chủng Loại Dầu Máy
Nhiều chủ xe thường có thói quen phó mặc việc lựa chọn dầu nhớt cho các garage sửa chữa hoặc ưu tiên sử dụng loại dầu rẻ tiền nhằm mục đích tiết kiệm chi phí. Sai lầm này thường bắt nguồn từ tâm lý chủ quan, cho rằng dầu máy chỉ đơn giản là một chất lỏng bôi trơn và mọi thương hiệu đều mang lại hiệu quả tương đương nhau. Việc thiếu hụt kiến thức về các tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên môn khiến người dùng dễ dàng tin theo những lời tư vấn cảm tính thay vì căn cứ vào các thông số kỹ thuật chính xác.
Sử dụng dầu có cấp độ nhớt SAE hoặc tiêu chuẩn API không tương thích với động cơ sẽ phá vỡ cấu trúc màng dầu bảo vệ trên bề mặt các chi tiết cơ khí bên trong. Khi màng dầu quá mỏng hoặc quá đặc, ma sát giữa các chi tiết kim loại sẽ tăng cao đáng kể, dẫn đến hiện tượng quá nhiệt và mài mòn nhanh chóng các bộ phận như hệ thống bạc đạn, piston... Hậu quả là động cơ sẽ bị giảm công suất đáng kể, đối mặt với nguy cơ hư hỏng nặng và thậm chí có thể phải tiến hành đại tu tốn kém.
Do đó, việc đối chiếu chính xác các thông số kỹ thuật được nhà sản xuất in trong sách hướng dẫn sử dụng hoặc ghi trên nắp máy là vô cùng cần thiết. Chỉ nên lựa chọn các dòng dầu nhớt từ những thương hiệu uy tín có chỉ số trùng khớp với thiết kế riêng biệt của động cơ. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các khuyến cáo kỹ thuật sẽ giúp duy trì áp suất dầu ổn định và tối ưu hóa khả năng bảo vệ động cơ trong mọi điều kiện vận hành khác nhau.
Bỏ Qua Việc Thay Lọc Dầu Định Kỳ
Quan niệm sai lầm về việc chỉ cần thay dầu từ 2 đến 3 lần mới thay một lần lọc dầu để tiết kiệm chi phí bảo trì vẫn còn tồn tại khá phổ biến. Việc chưa hiểu rõ vai trò quan trọng của bộ lọc dầu dẫn đến nhận định sai lầm rằng chi tiết này vẫn còn tốt nếu xe ít di chuyển. Cách đánh giá phụ tùng qua mắt thường thay vì dựa vào số km vận hành thực tế là một sai lầm cơ bản mà nhiều chủ xe thường mắc phải.
Lọc dầu sau một chu kỳ hoạt động sẽ tích tụ một lượng lớn mạt kim loại và cặn carbon sinh ra từ quá trình đốt cháy nhiên liệu. Khi lõi lọc bị tắc nghẽn, van an toàn sẽ mở ra, khiến dầu bẩn chứa đầy tạp chất chảy trực tiếp vào động cơ mà không được lọc sạch. Tình trạng dầu nhiễm bẩn tuần hoàn liên tục này sẽ gây ra hiện tượng trầy xước thành xi-lanh và làm hỏng các bạc đạn lót bên trong lòng máy.
Quy chuẩn bảo trì đúng đắn yêu cầu phải thay mới bộ lọc đồng bộ trong mỗi lần thay dầu máy để đảm bảo độ sạch tối ưu cho toàn bộ hệ thống. Sử dụng lọc dầu chính hãng sẽ giúp duy trì khả năng làm sạch tạp chất hiệu quả và ngăn ngừa các sự cố rò rỉ có thể xảy ra tại vị trí tiếp giáp đáy các-te.
Xả Dầu Khi Động Cơ Đang Ở Trạng Thái "Lạnh"
Một số chủ xe có sẵn đồ nghề và thường tự thay dầu tại nhà, nhưng lại có thói quen xả dầu vào buổi sáng khi động cơ đã nguội hoặc sau khi xe dừng hoạt động từ lâu. Tuy nhiên, điều này vô tình bỏ qua đặc tính vật lý quan trọng của dầu bôi trơn, vốn có độ nhớt thay đổi rõ rệt theo nhiệt độ môi trường.
Dầu máy khi ở trạng thái "lạnh" sẽ có độ nhớt cao, đặc và bám dính chặt vào các bề mặt chi tiết cũng như vách ngăn bên trong động cơ. Các cặn bã và mạt sắt lắng đọng ở đáy các-te sẽ không thể thoát ra ngoài hoàn toàn nếu không có dòng chảy đủ mạnh để cuốn trôi. Việc xả dầu trong trạng thái này sẽ khiến một lượng dầu cũ sót lại bên trong động cơ, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng của dầu mới được thay thế.
Quy trình thay dầu đúng chuẩn yêu cầu phải khởi động động cơ và cho chạy không tải từ 3 đến 5 phút trước khi tiến hành xả bỏ dầu cũ. Nhiệt độ tăng lên sẽ giúp dầu trở nên loãng hơn, tạo ra dòng chảy nhanh và mạnh để cuốn trôi mọi tạp chất ra khỏi hệ thống bôi trơn. Đảm bảo dầu cũ được loại bỏ hoàn toàn sẽ giúp dầu mới phát huy tối đa công năng làm mát, bôi trơn và duy trì độ bền bỉ cho động cơ ô tô của bạn.
