Hội thảo thanh niên: Lắng nghe tiếng nói thực chất về y tế, giáo dục và việc làm
Ngày 11 tháng 2, T.Ư Đoàn đã phối hợp chặt chẽ với Quỹ dân số Liên Hiệp Quốc (UNFPA) để tổ chức Hội thảo quan trọng với chủ đề "Tiếng nói thanh niên về y tế, giáo dục và việc làm cho thanh niên hiện nay". Sự kiện có sự tham dự của anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn kiêm Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, cùng ông Matthew Jackson, Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam.
Phát biểu khai mạc hội thảo, anh Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh rằng đây là một kênh tham vấn chuyên sâu và thiết thực, nhằm lắng nghe những nguyện vọng chân thực nhất từ cộng đồng thanh niên. Hội thảo được xem là bước chuẩn bị thiết yếu để tổng hợp dữ liệu và ý kiến, phục vụ cho chương trình Đối thoại với Thủ tướng Chính phủ dự kiến diễn ra vào tháng 10 tới.
Báo động đỏ về tình trạng quan hệ tình dục không an toàn trong giới trẻ
Tại hội thảo, tiến sĩ, bác sĩ Trần An Chung, đại diện Bộ Y tế, đã trình bày bài tham luận sâu sắc và thẳng thắn về thực trạng chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục cho vị thành niên và thanh niên. Ông chỉ ra rằng nhóm đối tượng này chiếm tới 27% dân số và là nguồn nhân lực trọng yếu của quốc gia, nhưng đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng.
Dù ghi nhận các đề án và Chương trình hành động quốc gia giai đoạn 2021-2025, bác sĩ Chung thẳng thắn chỉ ra rằng việc triển khai tại nhiều địa phương vẫn còn mang tính hình thức và chưa thực sự hiệu quả. Ông đặc biệt cảnh báo tình trạng quan hệ tình dục không an toàn trong giới trẻ đang ở mức báo động đỏ do sự thiếu hụt trầm trọng về kiến thức và kỹ năng tự bảo vệ.
Bác sĩ Chung dẫn chứng những trường hợp đau lòng, như vụ việc tại một khu công nghiệp khi 46 công nhân bị lây nhiễm HIV từ một nguồn lây duy nhất, hay các trường hợp làm mẹ ở tuổi 14 không thể làm giấy khai sinh cho con. Ông cũng cảnh báo về tâm lý e ngại bác sĩ của nhiều thanh niên, dẫn đến việc tự ý tìm kiếm thông tin, chữa bệnh qua mạng hoặc tin vào các bài thuốc dân gian chưa kiểm chứng, gây ra hậu quả khôn lường như mang thai ngoài ý muốn và nạo phá thai không an toàn.
Đại diện Bộ Y tế đề xuất các giải pháp cấp bách:
- Đổi mới công tác truyền thông, tập trung vào thực chất và tránh bệnh thành tích.
- Tăng cường giáo dục giới tính trong nhà trường và các khu công nghiệp.
- Thúc đẩy sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế, Đoàn Thanh niên và gia đình để cung cấp kênh thông tin chính thống, dịch vụ y tế thân thiện và bảo mật.
Thực trạng đáng lo ngại về kỹ năng nghề nghiệp của thanh niên
Chia sẻ tại hội thảo, tiến sĩ Nguyễn Chí Trường từ Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GD-ĐT) đã nêu bật thực trạng và định hướng phát triển kỹ năng nghề cho thanh niên, với thông điệp mạnh mẽ: "Thanh niên có kỹ năng, đất nước có tương lai".
Ông Trường đưa ra con số đáng báo động: trong tổng số 52,5 triệu lao động hiện nay, có tới hơn 70% chưa có bằng cấp hoặc chứng chỉ được chuẩn hóa (từ 3 tháng trở lên). Dù thanh niên là lực lượng rường cột đóng góp lớn vào GDP và ngân sách nhà nước, một bộ phận đáng kể vẫn thiếu hụt nghiêm trọng cả về kỹ năng nền tảng (như kỹ năng xanh, kỹ năng số, an toàn lao động) lẫn kỹ năng chuyên môn cần thiết để hội nhập quốc tế.
Về mặt chính sách, tiến sĩ Trường nhấn mạnh những điểm mới trong luật Việc làm (sửa đổi), chuyển dịch từ tư duy quản lý đơn thuần sang kiến tạo "hệ sinh thái kỹ năng nghề". Tuy nhiên, ông chỉ ra rằng thực tế tuyển dụng và trả lương tại Việt Nam hiện vẫn quá nặng nề về bằng cấp, trong khi bỏ quên trình độ kỹ năng thực tế của người lao động. Điều này tạo ra một khoảng trống lớn giữa đào tạo trong nhà trường và nhu cầu thực tế của thị trường lao động, dẫn đến tình trạng lãng phí nguồn lực khi những người có tay nghề nhưng không có bằng cấp không được đãi ngộ xứng đáng.
Từ phân tích này, tiến sĩ Trường đề xuất các giải pháp thiết thực:
- Chuẩn hóa khung kỹ năng quốc gia để tiệm cận với tiêu chuẩn quốc tế.
- Tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp và nhà trường trong đào tạo nghề.
- Xây dựng cơ chế công nhận kỹ năng dựa trên năng lực thực tế thay vì chỉ dựa vào văn bằng.
Thông qua hội thảo, T.Ư Đoàn cùng với sự hỗ trợ của UNFPA sẽ tiếp tục nắm bắt các nhu cầu cấp thiết của thanh niên về việc làm, kỹ năng và chăm sóc sức khỏe. Các ý kiến và đề xuất từ hội thảo sẽ được chuyển tải tới lãnh đạo Đảng và Nhà nước, nhằm xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp và hiệu quả trong kỷ nguyên mới, đảm bảo sự phát triển bền vững cho thế hệ trẻ Việt Nam.
