Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội và TP.HCM luôn là tâm điểm chú ý của phụ huynh và học sinh. Năm nay, đề thi môn ngữ văn của Hà Nội đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ giới chuyên môn, đặc biệt là sự gần gũi với tâm lý lứa tuổi và khả năng khơi gợi trải nghiệm sống của thí sinh.
Đề văn Hà Nội: Khơi gợi cảm xúc chân thực
Thầy Lý Tuấn Thiện, giáo viên ngữ văn tại Trường THPT Trưng Vương, TP.HCM, nhận xét đề thi của Sở GD-ĐT Hà Nội đã chọn lọc ngữ liệu phù hợp với nhận thức và tâm lý học sinh. Đề bài tạo điều kiện để các em trình bày những trải nghiệm từ cuộc sống cũng như từ văn học, từ những tác phẩm đã đọc. Thầy nhấn mạnh: "Mỗi bài thi cần được dẫn dắt từ chính trái tim biết rung động trước cuộc sống, thấm nhuần giá trị thiêng liêng của văn học là nhân học".
Điểm chung giữa đề thi Hà Nội và TP.HCM
Anh Vinh San Phạm, giảng viên báo chí truyền thông tại TP.HCM, sau khi quan sát đề văn tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của Hà Nội và đề năm 2025 của TP.HCM, nhận thấy điểm chung là đề thi ngày càng cập nhật hơi thở cuộc sống. Cách chấm điểm cũng tôn trọng góc nhìn và thế giới quan của thí sinh, không còn kiểu chấm "đếm ý cho điểm" như trước đây. Anh khuyên các sĩ tử TP.HCM chuẩn bị cho kỳ thi sắp tới bằng cách giữ vốn sống phong phú, theo dõi thông tin thời sự và suy ngẫm về các chủ đề nóng gần gũi với giới trẻ. Việc liên hệ với bản thân, suy nghĩ giải pháp sẽ giúp các em có tâm lý ổn định trước ngày thi.
Tránh học tủ, tập trung kỹ năng
Nhiều học sinh có xu hướng dự đoán đề thi và học tủ. Tuy nhiên, thầy Lý Tuấn Thiện cảnh báo đây là phương pháp rủi ro, có thể dẫn đến "mất cả chì lẫn chài". Ông cho rằng đề thi những năm gần đây hướng đến đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy và vận dụng kiến thức, thay vì kiểm tra khả năng học thuộc lòng. Học sinh nên tập trung ôn luyện kỹ năng làm bài theo đặc trưng thể loại đã được thầy cô hướng dẫn.
Lưu ý cho phần đọc hiểu
Thầy Thiện khuyên thí sinh TP.HCM, khi làm bài đọc hiểu, cần đọc kỹ ngữ liệu, không bỏ sót nhan đề, chú thích hay nguồn dẫn. Trước mỗi câu hỏi, các em cần xác định số lượng yêu cầu và từ khóa trọng tâm. Câu trả lời phải dựa trên ngữ liệu, tuyệt đối không suy diễn hay viết dài để mong "trúng" điểm. Kỹ năng đọc hiểu cần bám sát tri thức ngữ văn theo thể loại đã học.
Phần viết: Cấu trúc và dẫn chứng cập nhật
Đối với phần viết, học sinh cần chú ý hình thức (đoạn văn hay bài văn) để có bố cục và luận điểm phù hợp. Khi viết về tác phẩm văn học, cần tuân thủ dàn ý đã học. Với phần nghị luận xã hội, các em nên bày tỏ chính kiến, sử dụng dẫn chứng cập nhật và phân tích làm sáng tỏ vấn đề. Thầy Thiện gợi ý có thể đề xuất giải pháp gắn với chuyển đổi số, ứng dụng AI hay các hoạt động phù hợp với định hướng phát triển đất nước.
Giữ tinh thần thoải mái, ngủ ngon trước ngày thi
Anh Vinh San Phạm nhấn mạnh tầm quan trọng của giấc ngủ trước kỳ thi. Nhiều học sinh giỏi nhưng vì áp lực, mất ngủ dẫn đến thiếu tập trung khi làm bài. Sự kỳ vọng quá lớn cũng gây căng thẳng. Anh khuyên: "Hãy thật sự thoải mái. Đoán tủ, đoán đề không có ý nghĩa. Một khi việc đó vô nghĩa, nó không thể giúp bạn vui, ngay cả khi đạt điểm cao".
Thầy Lý Tuấn Thiện cũng khuyên học sinh hạn chế dùng điện thoại, truy cập mạng xã hội để tránh thông tin trái chiều gây hoang mang. Thay vào đó, cần nghỉ ngơi hợp lý, giữ tâm trạng ổn định và tinh thần tích cực để làm bài đúng kỹ năng, đạt kết quả tốt nhất.
