Sáng 1/6, hàng nghìn thí sinh tại TPHCM bước vào môn thi đầu tiên của kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027. Kết thúc thời gian làm bài, nhiều em rời phòng thi với tâm trạng phấn khởi, tự tin đạt kết quả cao.
Thí sinh vui vẻ rời phòng thi
Tại điểm thi Trường THPT Phước Long (phường Phước Long), nhiều thí sinh rời phòng thi môn ngữ văn với nụ cười rạng rỡ. Ngay khi bước ra cổng trường, không ít em vui mừng báo tin cho người thân đang chờ đợi. Một số thí sinh còn hét lớn: “Đề dễ, làm kín giấy thi” để chia sẻ niềm vui.
Em Võ Duy Phú, học sinh Trường THCS Phước Bình, cho biết: “Em thấy đề thi không quá khó, các dạng câu hỏi đều quen thuộc và nằm trong phần đã ôn tập. Em làm kín hai tờ giấy thi nên khá thoải mái sau khi kết thúc môn thi đầu tiên”.
Tại điểm thi Trường THCS Bàn Cờ (phường Bàn Cờ), em Nguyễn Trần Thanh Giang, học sinh lớp 9/9 Trường THCS Lê Quý Đôn, hài lòng với phần thể hiện của mình. Nữ sinh tự tin: “Em nghĩ mình có thể đạt khoảng 8 điểm”.
Đề thi gần gũi, khơi gợi cảm xúc
Đồng quan điểm, Ngọc Hân, học sinh lớp 9A3 Trường THCS Kiến Thiết, nhận định điểm hay của đề thi nằm ở phần nghị luận xã hội, khi học sinh được tự do bày tỏ quan điểm cá nhân. Phần đọc hiểu đòi hỏi thí sinh phải đọc kỹ văn bản và nắm bắt đúng nội dung mới có thể trả lời tốt.
Em Nguyễn Phúc Huy, học sinh Trường THCS Tam Bình, bày tỏ sự bất ngờ khi cầm đề thi. Huy cho hay lúc ôn tập ở trường, các thầy cô đưa ra những dạng đề rất khó khiến em lo lắng. Tuy nhiên, đề thi chính thức lại nhẹ nhàng hơn nhiều. Dù phần văn bản chưa từng được học qua, chủ đề liên quan trực tiếp đến giới trẻ đã giúp Huy nhập cuộc nhanh chóng.
Sự tự tin cũng là cảm xúc chủ đạo của Nguyễn Hoàng Minh Khang, học sinh Trường THCS Trường Thọ. Khang đánh giá đề năm nay không vượt quá phạm vi ôn tập và phần văn bản may mắn rơi trúng chủ đề “sắc màu của cảm xúc” mà em đã chuẩn bị kỹ. Việc nắm chắc cấu trúc và hiểu sâu nội dung giúp Khang hoàn thành tốt bài thi, viết trọn vẹn hai tờ giấy và tự tin đạt khoảng 7 điểm.
Những chủ đề nhân văn
Nói về nội dung gây ấn tượng nhất, Ngọc Hân nhắc đến phần đọc hiểu có câu hỏi: “Khi máy móc ngày càng giống con người, thì con người có đang dần sống như máy móc không?”. “Đây là một chủ đề khá mới, ban đầu em có hơi bất ngờ nhưng vẫn giữ bình tĩnh để làm bài. Em hy vọng đạt khoảng từ 6,5 đến 8 điểm”, Ngọc Hân chia sẻ.
Em Nguyễn Thanh Thảo, học sinh lớp 9/9 Trường THCS Colett, cho biết ở phần nghị luận xã hội, em đã lựa chọn câu hỏi yêu cầu đề xuất giải pháp để thế giới cảm xúc của người trẻ thêm phong phú những sắc màu tươi đẹp. Trong bài làm, nữ sinh đề cập đến những biểu hiện của sự vô cảm trong xã hội hiện nay, đồng thời nêu các tấm gương thanh thiếu niên tích cực tham gia hoạt động cộng đồng, hỗ trợ đồng bào gặp khó khăn, giúp đỡ trẻ em mồ côi hoặc những người có hoàn cảnh kém may mắn.
Thanh Thảo cũng đưa vào bài viết những trải nghiệm từ hoạt động tình nguyện mà em từng tham gia cùng bạn bè như dọn dẹp môi trường, góp phần giữ gìn đường phố xanh, sạch, đẹp. Điều khiến nữ sinh ấn tượng nhất ở đề thi là thông điệp về mối quan hệ giữa công nghệ và cảm xúc con người. Thanh Thảo cho biết chủ đề này rất gần gũi với cuộc sống của bản thân bởi em từng có giai đoạn dành quá nhiều thời gian cho các thiết bị công nghệ và mạng xã hội, từ đó hạn chế việc giao tiếp với gia đình và bạn bè.
“Có lúc em chỉ tập trung vào điện thoại và công nghệ mà ít trò chuyện với người thân hơn. Sau những lần tâm sự với ba mẹ, em nhận ra mình cần mở lòng hơn, dành nhiều thời gian cho gia đình và những mối quan hệ xung quanh thay vì chỉ sống trong thế giới công nghệ”, Thanh Thảo chia sẻ.
Minh Khang cũng chủ động đưa bản thân vào bài làm như một minh chứng sống động của một học sinh đang trưởng thành dưới mái trường. Khang viết trong bài làm về việc thế hệ trẻ cần quan sát cuộc sống xung quanh, mạnh mẽ chia sẻ cảm xúc ra bên ngoài thay vì chọn cách im lặng và để tâm hồn và cảm xúc trở nên khô cằn.
Trong khi đó, Phúc Huy chọn cách đối diện trực diện với một góc tối khác của người trẻ là sự vô cảm. Huy thẳng thắn thừa nhận trong bài làm rằng bản thân từng có lúc quá thờ ơ với các vấn đề xã hội. Từ trải nghiệm đó, Huy lập luận các vấn đề chung cần được cộng đồng quan tâm nhiều hơn để tạo sự kết nối. Xã hội chỉ có thể phát triển và đầy tình người khi mỗi cá nhân quyết định đối diện chứ không quay lưng.
Giáo viên đánh giá cao đề thi
Nhận xét về đề thi văn tuyển sinh lớp 10 TPHCM năm 2026, cô Trần Thị Hậu, giáo viên Ngữ văn nghỉ hưu tại Nghệ An, cho rằng đây là một đề thi hay, bám sát định hướng đổi mới của chương trình giáo dục phổ thông mới khi tập trung đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy và khả năng bày tỏ quan điểm của học sinh thay vì kiểm tra kiến thức ghi nhớ.
Đề thi được thiết kế rất hiện đại, bám sát tinh thần đổi mới của chương trình giáo dục phổ thông mới. Đề không quá đặt nặng việc ghi nhớ máy móc mà tập trung vào năng lực cảm thụ, tư duy phản biện và khả năng kết nối văn học với đời sống thực tế của học sinh.
Việc lựa chọn tác phẩm “Chú robot tưởng mình là người” của Lê Anh Vinh là một điểm cộng lớn. Đây là ngữ liệu mới, giàu tính nhân văn, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi học sinh lớp 9, khơi gợi được sự đồng cảm và suy ngẫm sâu sắc về giá trị của con người trong kỷ nguyên số.
Theo cô, việc lựa chọn ngữ liệu ngoài sách giáo khoa này vừa tạo sự mới mẻ, vừa gần gũi với học sinh trong bối cảnh công nghệ ngày càng tác động đến đời sống. Chủ đề về cảm xúc, ký ức, sự đồng cảm và những giá trị làm nên con người cũng mang tính nhân văn, giúp học sinh có nhiều cơ hội liên hệ với thực tế và trải nghiệm của bản thân.
Các câu hỏi đọc hiểu được thiết kế theo mức độ từ nhận biết đến vận dụng, không đánh đố nhưng vẫn đòi hỏi học sinh phải suy nghĩ và có chính kiến. Phần nghị luận xã hội tiếp tục xoay quanh vấn đề cảm xúc và cách sống yêu thương, là nội dung thiết thực đối với lứa tuổi học sinh hiện nay.
“Đề thi vừa sức với mặt bằng chung thí sinh, không gây áp lực quá lớn nhưng vẫn có sự phân hóa hợp lý. Những học sinh có khả năng cảm thụ, tư duy và lập luận tốt vẫn có điều kiện để thể hiện năng lực và đạt điểm cao”, cô Hậu nhận xét.
