Một nghiên cứu mới tại "Vùng Xanh" Sardinia (Italy) cho thấy ngoài chế độ ăn uống, tập luyện và các mối quan hệ xã hội, tính cách có thể là yếu tố quan trọng giúp con người sống khỏe và trường thọ đến 100 tuổi.
Tính cách và sức khỏe tuổi già
Nghiên cứu do nhà tâm lý học Maria Chiara Fastame (Đại học Cagliari, Italy) và cộng sự thực hiện trên những người cao tuổi tại Sardinia, một trong những vùng có tỷ lệ người sống trên 100 tuổi cao bất thường. Kết quả được công bố trên International Journal of Applied Positive Psychology vào ngày 3/7/2026.
Theo nhóm nghiên cứu, tính cách ảnh hưởng đến cách con người đối diện với thử thách, tương tác với môi trường và hình thành thói quen sống. Những hành vi này có thể giúp duy trì sự năng động và sức khỏe khi tuổi tác tăng cao.
Nghiên cứu trên 125 người cao tuổi
Để tìm lời giải, các nhà nghiên cứu khảo sát 125 người từ 71 đến 101 tuổi, gồm 55 người sống tại Sardinia và 70 người ở cộng đồng lân cận ngoài khu vực Vùng Xanh. Hai nhóm có điều kiện kinh tế, văn hóa tương đồng và đều tiếp cận hệ thống chăm sóc sức khỏe miễn phí của Chính phủ Italy.
Mỗi người tham gia trải qua nhiều bài kiểm tra, bảng câu hỏi và phỏng vấn để đánh giá sức khỏe thể chất, tinh thần, lối sống, mức độ tham gia hoạt động giải trí và năm nhóm tính cách lớn (Big Five): Cởi mở với trải nghiệm, tận tâm, hướng ngoại, dễ chịu và bất ổn cảm xúc.
Kết quả bất ngờ
Kết quả cho thấy người sống tại Vùng Xanh không có chất lượng cuộc sống liên quan sức khỏe cao hơn đáng kể so với nhóm còn lại. Tuy nhiên, mức độ cởi mở với trải nghiệm của họ cao hơn rõ rệt, thể hiện sự tò mò, ham học hỏi và sẵn sàng thử nghiệm những điều mới.
Cư dân Vùng Xanh cũng có kỹ năng ứng phó khó khăn tốt hơn, khả năng điều tiết cảm xúc cao hơn và dành nhiều thời gian hơn cho các hoạt động giải trí kích thích trí tuệ hoặc vận động thể chất.
Khi phân tích toàn bộ dữ liệu, các nhà nghiên cứu nhận thấy người có mức độ cởi mở cao thường sở hữu sức khỏe tâm lý tốt hơn và dành nhiều thời gian cho sở thích cá nhân. Người có mức độ tận tâm cao thường hài lòng hơn với cuộc sống và ứng phó áp lực hiệu quả hơn. Ngược lại, người có mức độ bất ổn cảm xúc cao đánh giá chất lượng cuộc sống liên quan sức khỏe thấp hơn.
Tính cách định hình lối sống lành mạnh
Theo nhóm tác giả, tính cách không trực tiếp quyết định tuổi thọ mà ảnh hưởng đến cách con người lựa chọn và duy trì lối sống hàng ngày. Ví dụ, người tò mò, yêu thích khám phá có thể chủ động tìm kiếm trải nghiệm mới, duy trì mối quan hệ xã hội, theo đuổi sở thích và học hỏi không ngừng, từ đó tạo nền tảng cho quá trình lão hóa khỏe mạnh.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh nghiên cứu này mang tính quan sát với quy mô nhỏ, chưa thể kết luận tính cách là nguyên nhân trực tiếp. Cần thêm các nghiên cứu quy mô lớn và theo dõi dài hạn để làm rõ mối quan hệ này.
