Năm 2008, hình ảnh một tân sinh viên Trung Quốc tay xách hành lý, tay dắt theo người mẹ mắc bệnh tâm thần đến nhập học từng khiến hàng triệu người xúc động. Đó là Lưu Tú Tường, chàng trai sinh ra tại vùng núi nghèo huyện Vọng Mô, tỉnh Quý Châu. Cha anh mất khi anh mới 4 tuổi, mẹ phát bệnh tâm thần, các anh chị lần lượt rời quê mưu sinh rồi mất liên lạc. Từ năm 7 tuổi, Lưu Tú Tường đã phải làm những công việc nặng nhọc như chặt củi, bắt cá, nhặt phế liệu để nuôi sống hai mẹ con.
Hành trình cõng mẹ đến giảng đường đại học
Lên cấp hai, anh thi đỗ vào trường ở thị trấn nhưng không đủ tiền thuê nhà, hai mẹ con phải dựng lều tạm trên sườn đồi. Có thời điểm khó khăn nhất, họ sống trong một chuồng lợn bỏ hoang, dùng bao tải che chắn những bức tường thủng lỗ chỗ. Ban ngày anh đến lớp, tối về chăm sóc mẹ, cuối tuần đi làm thêm.
Kỳ thi đại học đầu tiên, Lưu Tú Tường trượt chỉ vì thiếu 6 điểm. Áp lực khiến anh từng nghĩ đến chuyện kết thúc cuộc đời, nhưng hình ảnh người mẹ cô độc đã khiến anh từ bỏ ý định đó. Hiệu trưởng một trường luyện thi biết hoàn cảnh đã miễn toàn bộ học phí để anh ôn tập thêm một năm. Trong lần thi thứ hai, anh đỗ vào Đại học Lâm Nghi (Sơn Đông). Ngày nhập học, anh đưa mẹ đi theo sau hành trình tàu hỏa kéo dài hàng chục giờ. Nhà trường bố trí ký túc xá miễn phí cho hai mẹ con.
Từ chối mức lương 2 tỷ đồng/năm để về núi dạy học
Suốt 4 năm đại học, Lưu Tú Tường vừa học, vừa chăm mẹ, vừa làm thêm. Anh còn âm thầm hỗ trợ học sinh nghèo ở quê nhà. Năm 2012, khi tốt nghiệp, nhiều doanh nghiệp lớn mời anh làm việc, trong đó có vị trí với mức lương 550.000 NDT mỗi năm (khoảng 2,1 tỷ đồng). Dù vậy, anh quyết định trở về quê nhà Quý Châu làm giáo viên. Anh giải thích: "Chính việc học đã giúp mình bước ra khỏi núi rừng nghèo khó, nhưng ngoài kia vẫn còn rất nhiều đứa trẻ giống như anh năm xưa cần được giúp đỡ."
Anh rong ruổi trên chiếc xe máy cũ khắp các bản làng vùng cao để vận động học sinh trở lại trường. Trong nhiều năm, anh đã làm hỏng tới 8 chiếc xe máy vì thường xuyên di chuyển. Một lần, biết nữ sinh Vương Phương bỏ học làm công nhân ở Đông Quản, anh lập tức bắt tàu đến tận nơi, đưa cho cô số tiền 800 NDT (khoảng 3,1 triệu đồng) cuối cùng mình có và thuyết phục cô quay lại trường. Sau đó, cô gái này đã thi đỗ đại học.
Một lần khác, anh gặp một nam sinh mang theo túi khoai tây chuẩn bị xuống thị trấn kiếm việc. Giữa ngày tuyết rơi lạnh giá, Lưu Tú Tường cởi áo khoác cho cậu bé mặc, dẫn em đi ăn bát mì nóng rồi kiên trì thuyết phục em tiếp tục học tập. Nhiều năm sau, cậu học sinh ấy cũng trở thành giáo viên.
15 năm gắn bó với giáo dục vùng cao
Sau 15 năm, Lưu Tú Tường từ một giáo viên bình thường trở thành Phó hiệu trưởng. Chương trình hỗ trợ học sinh do anh khởi xướng đã giúp đỡ hơn 2.000 em có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến trường. Nhiều học sinh từng được anh động viên nay đã thi đỗ các trường đại học danh tiếng, có người trở thành bác sĩ, có người quay về quê làm giáo viên.
Cuộc sống của Lưu Tú Tường vẫn rất giản dị. Anh ở trong căn nhà nhỏ gần trường học. Mẹ anh sức khỏe đã ổn định hơn, dù không nhận biết được nhiều người nhưng mỗi lần nhìn thấy con trai vẫn nở nụ cười hiền hậu.
Khi được hỏi có từng hối hận vì từ bỏ cơ hội đổi đời ở thành phố hay không, Lưu Tú Tường im lặng một lúc rồi trả lời: "Có chứ. Nhưng mỗi lần nhìn thấy những đứa trẻ đỗ đại học, tôi lại cảm thấy mọi thứ đều xứng đáng."
Cậu bé từng cõng người mẹ bệnh tật bước vào giảng đường năm nào không thay đổi được độ cao của những ngọn núi quê hương, nhưng bằng sự bền bỉ đã mở ra con đường tương lai cho hàng nghìn đứa trẻ vùng cao nghèo khó.
