Phan Minh Đức: Hành trình từ Quán quân Olympia đến sứ mệnh giáo dục tại Future Me
Phan Minh Đức, cựu Quán quân Đường lên đỉnh Olympia, hiện là Giám đốc học thuật tại Future Me, đã có những chia sẻ sâu sắc về bước ngoặt trong tư duy nghề nghiệp và triết lý giáo dục của mình. Trong một cuộc trò chuyện gần đây, anh nhấn mạnh sự chuyển dịch từ việc "đi tìm đáp án đúng" sang "tạo ra giá trị từ kiến thức đã học" là điểm mấu chốt định hình sự nghiệp của anh.
Bước ngoặt: Từ thành tích cá nhân đến giá trị thực tế
Anh Phan Minh Đức cho biết, thời gian học phổ thông và đại học, anh tập trung vào việc thu nạp kiến thức, với thành tích đo bằng điểm số và giải thưởng. Tuy nhiên, khi bắt đầu đi làm, anh nhận ra kiến thức nếu không áp dụng được trong thực tế chỉ là nguyên liệu thô. "Giỏi không phải là biết tất cả, mà là biết tạo giá trị cho mình và nhiều người khác từ những gì mình biết", anh chia sẻ. Quan điểm này đã dẫn dắt anh trong hơn 10 năm giảng dạy Toán và kỹ năng tại Úc, nơi anh chứng kiến sự thay đổi trong cách đánh giá năng lực học sinh.
Học sinh Việt Nam: Kim cương thô cần mài giũa
Theo anh Đức, học sinh Việt Nam sở hữu nền tảng Toán học vững chắc và khả năng tư duy logic nổi bật so với mặt bằng quốc tế. Sự kiên trì và chịu áp lực học tập là "tài sản" quý giá. Tuy nhiên, các em thường thiếu động lực rõ ràng để chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng giải quyết vấn đề thực tế. Anh ví học sinh Việt như "những viên kim cương thô", chỉ cần được mài giũa đúng cách để tỏa sáng.
Khác biệt trong tư duy học tập: Việt Nam vs. Úc
Anh Đức chỉ ra sự khác biệt lớn giữa học sinh Úc và Việt Nam. Tại Úc, tư duy học tập gắn liền với định hướng nghề nghiệp ngay từ bậc phổ thông, với phụ huynh đóng vai trò cố vấn. Trong khi đó, học sinh Việt thường học vì "sự học" hoặc thành tích, đôi khi thiếu câu trả lời cho mục đích tương lai. "Học sinh Việt mạnh về tích lũy kiến thức, còn học sinh Úc mạnh về tối ưu hóa kiến thức", anh nhận định.
Ưu tiên giáo dục: Làm chủ cách học và khơi gợi động lực
Khi được hỏi về việc ưu tiên phát triển năng lực nào cho học sinh, anh Đức nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giúp học sinh "làm chủ cách học" và khơi gợi động lực học tập. Theo anh, khi có phương pháp và động lực, thành tựu học thuật và tư duy công dân toàn cầu sẽ tự nhiên hình thành. Triết lý của anh là không ép học sinh xây tháp cao khi móng chưa vững, mà tập trung vào nền tảng học tập bền vững.
Ứng dụng AI trong giáo dục: Từ công cụ đến chiến lược cá nhân hóa
Trong bối cảnh AI và công nghệ đang thay đổi cách học, anh Đức và Future Me tập trung vào việc sử dụng AI để phân tích dữ liệu học tập, từ đó cá nhân hóa hỗ trợ cho từng học sinh. Anh khuyến khích học sinh dùng AI thông minh, coi đó là năng lực cần thiết trong tương lai. "AI có thể cung cấp câu trả lời, nhưng con người mới là bên đặt ra những câu hỏi đúng", anh nói.
Toán học và phẩm chất sống: Rèn luyện tư duy phản biện và bền bỉ
Anh Đức chia sẻ, học Toán giúp rèn luyện phẩm chất trung thực, khách quan với sự thật, và sự bền bỉ thông qua việc sai và sửa. Đây là kỹ năng sống còn trong mọi nghề nghiệp, giúp phân tích vấn đề phức tạp thành phần nhỏ có thể xử lý. Anh đề xuất ba phẩm chất giúp học sinh Việt hội nhập quốc tế:
- Tư duy phản biện: Dám đặt câu hỏi và đưa ra quan điểm cá nhân.
- Khả năng thích nghi: Học hỏi cái mới mà không đánh mất bản thân.
- Giao tiếp hiệu quả: Truyền tải thông tin tự tin và mạch lạc.
Quyết định gắn bó với giáo dục Việt Nam: Mong cầu được trở về
Sau nhiều năm ở Úc, anh Đức quyết định gắn bó lâu dài với giáo dục tại Việt Nam vì mong muốn đóng góp cho thế hệ trẻ trong nước. Anh không kỳ vọng làm điều lớn lao, mà chỉ muốn hỗ trợ học sinh thay đổi tư duy và tự tin hơn. "Sự thay đổi tích cực của xã hội bắt đầu từ những nỗ lực thầm lặng nhất", anh tâm sự.
Tết ý nghĩa và hình ảnh người thầy
Tết năm nay đặc biệt với anh vì là cái Tết đầu tiên có gia đình nhỏ, mang lại động lực mới. Khi được hỏi muốn được nhớ đến như thế nào, anh chọn hình ảnh một người thầy tốt, vì theo anh, một giáo viên tận tâm tự khắc trở thành người truyền cảm hứng. Anh kết luận: "Chỉ cần học sinh thấy được sự thay đổi tích cực của chính các em sau mỗi giờ học cùng tôi".
