Năm 2025: Bệ phóng cho giáo dục Việt Nam bứt phá với loạt chính sách đột phá
Năm 2025 đã ghi dấu ấn quan trọng trong lịch sử giáo dục Việt Nam với hàng loạt thay đổi mang tính đột phá, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bứt phá trong những năm tiếp theo. Những cải cách này không chỉ hoàn thiện khung pháp lý mà còn mang lại những tác động thiết thực đến hàng triệu học sinh, sinh viên và giáo viên trên cả nước.
Nghị quyết 71: Tầm nhìn chiến lược đến năm 2045
Ngày 22/8/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Đây là nghị quyết đầu tiên của Đảng khẳng định giáo dục và đào tạo là nhân tố quyết định tương lai của dân tộc, đồng thời tiếp tục khẳng định quan điểm giáo dục là quốc sách hàng đầu.
Nghị quyết đặt ra các mục tiêu cụ thể với các mốc thời gian đến năm 2030, 2035 và 2045. Đặc biệt, tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam sẽ có hệ thống giáo dục quốc dân hiện đại, công bằng, chất lượng, đứng trong nhóm 20 quốc gia hàng đầu toàn cầu. Nghị quyết cũng đề ra hàng loạt nhiệm vụ, giải pháp nhằm đổi mới quản trị giáo dục, phát triển đội ngũ nhà giáo, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thu hẹp khoảng cách giáo dục vùng miền và tăng cường đầu tư cho nghiên cứu khoa học trong giáo dục.
Miễn học phí toàn cấp học phổ thông
Ngày 26/6/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về miễn, hỗ trợ học phí đối với trẻ em mầm non, học sinh phổ thông, người học chương trình giáo dục phổ thông trong cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Chính sách này không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính cho hàng triệu gia đình mà còn góp phần bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục công bằng cho mọi trẻ em.
Việc miễn học phí toàn cấp học phổ thông thể hiện rõ định hướng của Nhà nước trong đầu tư cho giáo dục như một trụ cột phát triển con người và nguồn nhân lực quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi để mọi trẻ em đều có cơ hội học tập bình đẳng.
Thống nhất một bộ sách giáo khoa trên toàn quốc
Tháng 12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Giáo dục sửa đổi, trong đó quy định Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên toàn quốc, thực hiện từ năm học 2026-2027. Trên cơ sở nghiên cứu các bộ sách giáo khoa hiện hành, Bộ GD&ĐT đã lựa chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” của NXB Giáo dục Việt Nam làm bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học tới.
Đến năm 2030, Nhà nước sẽ hoàn thành việc cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh, với ưu tiên cho các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo.
Luật Nhà giáo: Xác lập vị thế và chế độ đãi ngộ xứng đáng
Luật Nhà giáo được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, đã quy định đầy đủ về vị trí pháp lý, quyền, nghĩa vụ và các chính sách đối với nhà giáo. Một trong những điểm nổi bật của luật này là quy định mức lương nhà giáo được xếp cao nhất trong thang bảng lương của hệ thống hành chính sự nghiệp.
Đây được xem là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời đi kèm với trách nhiệm và yêu cầu cống hiến cao hơn. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026, mang lại sự an tâm và động lực cho hàng triệu giáo viên trên cả nước.
Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
Ngày 27/10/2025, đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045” được ban hành. Đề án nhằm nâng cao chất lượng học tiếng Anh, hình thành hệ sinh thái dùng ngoại ngữ ở các trường học, góp phần xây dựng thế hệ công dân toàn cầu đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
Các giải pháp được nêu bao gồm nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của tiếng Anh, hoàn thiện thể chế chính sách, phát triển đội ngũ giáo viên, đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ tiên tiến và trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy, cũng như tăng cường hợp tác quốc tế.
Siết chặt quản lý dạy thêm - học thêm
Giữa tháng 2/2025, Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm có hiệu lực, với những quy định chặt chẽ nhằm hạn chế tình trạng dạy thêm tràn lan. Giáo viên bị cấm thu tiền dạy thêm với học sinh lớp mình, và việc dạy thêm trong trường không được thu tiền, chỉ dành cho ba nhóm đối tượng cụ thể.
Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu không dạy thêm với học sinh tiểu học, trừ các hoạt động bồi dưỡng về nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn kỹ năng sống. Giáo viên ở các trường công lập không được quản lý, điều hành dạy thêm ngoài trường, mà chỉ được tham gia dạy thêm với điều kiện phải báo cáo đầy đủ với hiệu trưởng.
Tổ chức dạy học 2 buổi/ngày trên toàn quốc
Từ năm học 2025-2026, các trường tiểu học, THCS trên cả nước bắt đầu triển khai dạy học 2 buổi mỗi ngày, tùy theo điều kiện từng địa phương về cơ sở vật chất, tài chính và giáo viên. Nhà trường không được thu phí dạy 2 buổi mỗi ngày, đồng thời tăng cường dạy văn hóa, nghệ thuật, giảm áp lực, đảm bảo học sinh phát triển toàn diện.
Theo Bộ GD&ĐT, việc dạy học buổi 2 giúp nâng cao chất lượng giáo dục chính khóa, khắc phục tình trạng dạy thêm, học thêm không đúng quy định, đồng thời sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất hiện có.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT lịch sử với nhiều đổi mới
Tháng 6/2025, hơn 1,13 triệu thí sinh đầu tiên tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT theo chương trình mới, với 2 môn bắt buộc và 2 môn lựa chọn. Nhóm này chỉ thi trong 1,5 ngày, ngắn nhất trong 10 năm qua. Bên cạnh đó, khoảng 25.000 thí sinh được thi theo chương trình cũ, với bộ đề riêng biệt, tổ chức trong 2 ngày.
Kỳ thi được tổ chức trong bối cảnh sắp xếp lại hệ thống thanh tra các cấp, với việc tổ chức thi được thực hiện với chính quyền địa phương 3 cấp nhưng công tác chấm thi, công bố kết quả thi thực hiện với chính quyền địa phương 2 cấp.
Sắp xếp mạng lưới trường lớp: Thành công và thách thức
Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, năm 2025, ngành giáo dục triển khai rà soát, sắp xếp lại hệ thống cơ sở giáo dục trên toàn quốc. Nhiều địa phương bước đầu giảm được đầu mối quản lý, tinh giản biên chế gián tiếp, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Tuy nhiên, quá trình này cũng bộc lộ một số bất cập khi một số địa phương sáp nhập mang tính cơ học, dẫn đến quy mô trường học, trung tâm sau sắp xếp quá lớn, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa.
Những thay đổi lớn trong năm 2025 đã tạo ra xung lực mạnh mẽ cho ngành giáo dục Việt Nam, với khung pháp lý ngày càng minh bạch và thực tiễn. Sự kết hợp giữa các chính sách vĩ mô như Nghị quyết 71 và những cải cách cụ thể như miễn học phí, thống nhất sách giáo khoa, cải thiện chế độ cho giáo viên đã tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bứt phá trong những năm tới, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống giáo dục hiện đại, công bằng và chất lượng cao.
