Đề thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn năm 2026 đang gây ra nhiều tranh cãi khi yêu cầu học sinh viết đoạn văn nghị luận trả lời câu hỏi: "Làm thế nào để có những 'Steve Jobs Việt Nam'?" Nhiều ý kiến cho rằng đề thi có thể vi phạm nguyên tắc công bằng và tin cậy.
Nội dung đề thi và phản ứng trái chiều
Đề thi năm nay dài gần 2 trang với 2 phần: Đọc hiểu (4 điểm) và Viết (6 điểm). Câu 1 phần Viết (2 điểm) gây tranh cãi khi đưa ra các nhân vật như Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk. Nhiều thí sinh và chuyên gia cho rằng câu hỏi này có thể gây khó khăn cho học sinh vùng sâu vùng xa, nơi khả năng tiếp cận thông tin bị hạn chế.
Ý kiến chuyên gia
TS Đặng Tự Ân, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT), nhận xét đề thi có nhiều điểm mới, phù hợp xu thế đánh giá năng lực. Tuy nhiên, ông cho rằng câu hỏi về "Steve Jobs Việt Nam" chưa thật tròn trịa, có thể khiến thí sinh bối rối và không đảm bảo tính công bằng.
TS Trịnh Thu Tuyết, nguyên giáo viên trường THPT chuyên Chu Văn An (Hà Nội), cho rằng có sự mơ hồ trong phần dẫn khi xóa nhòa ranh giới người phát minh và người tiếp nhận. Bà cũng băn khoăn về cách đặt vấn đề dễ gây phản cảm.
Thầy Lê Trung Kiên, Hiệu trưởng trường phổ thông Phùng Hưng (Hà Nội), đặt ra ba vấn đề: liệu thí sinh có biết các nhân vật này không, cụm từ "Steve Jobs Việt Nam" có khuyến khích bắt chước nước ngoài, và cách dùng từ "phát minh" gây tranh cãi.
Quan điểm ủng hộ
Một số giáo viên cho rằng việc đưa nhân vật nổi tiếng vào đề văn không phải điều cấm kỵ, giúp đề thi gắn với hơi thở thời đại. Họ nhấn mạnh trọng tâm đánh giá là năng lực tư duy và lập luận, không phải vốn hiểu biết về nhân vật. Học sinh có thể dùng dẫn chứng gần gũi từ người Việt trong khoa học, nông nghiệp, giáo dục.
Phản hồi từ Bộ GD&ĐT
Chiều 12/6, GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), lý giải câu 1 phần Viết là câu hỏi phân loại thí sinh, chỉ chiếm 2 điểm. Ông khẳng định ban ra đề đã cân nhắc yếu tố vùng miền và môn Ngữ văn luôn có tính "mở" để học sinh tự do thể hiện quan điểm.
