Vượt qua những lời lo lắng của giáo viên rằng "chưa từng thấy học sinh nào không đi học thêm mà đỗ", chị Bích Ngọc (TP.HCM) đã cùng con trai kiên trì theo đuổi lộ trình tự học suốt nhiều năm và giành suất vào trường THCS & THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa năm học này.
Quyết định không cho con đi học thêm
Ngay từ đầu, gia đình chị Ngọc đã xác định phương án tự ôn luyện thay vì cho con đi học thêm. Lý do là con trai chị đã có nền tảng tiếng Anh vững chắc, đạt chứng chỉ B2 PET từ lớp 3, nên việc học thêm tiếng Anh sẽ lãng phí thời gian. Môn Toán, chị tự tin có thể đồng hành cùng con. Môn Tiếng Việt là điểm yếu, nhưng hai mẹ con quyết định tập trung vào Toán và tiếng Anh để "gánh" điểm.
Lộ trình tự học chi tiết từ lớp 1
Quá trình chuẩn bị bắt đầu từ rất sớm. Mỗi kỳ nghỉ hè từ lớp 1 đến lớp 4, con đều tự đọc và làm trước toàn bộ sách giáo khoa Toán của năm học mới. Buổi tối, mẹ kiểm tra lại bài làm. Nhờ vậy, khi vào năm học mới, con đã học xong sách giáo khoa ít nhất hai lần. Song song, con làm Toán trên ứng dụng IXL, học bộ sách "Đánh thức tài năng toán học" của Terry Chew, chơi trò chơi Toán trên Prodigy, và làm các đề Toán tư duy Kangaroo, SASMO.
Sau khi hoàn thành sách giáo khoa lớp 5 trong hè, gia đình bắt đầu giai đoạn ôn thi. Chị đầu tư tài khoản Math X gói ôn thi trường chất lượng cao để con xem video bài giảng và làm bài tập trong sách Archimedes. Phương pháp "cuốn chiếu" được áp dụng: sau 3-4 chuyên đề, hai mẹ con quay lại làm các dạng bài đã học để kiểm tra kiến thức. Chị cũng thường xuyên theo dõi các giáo viên luyện thi trên mạng xã hội để lưu lại bài tập, đề thi miễn phí, tạo thành kho tài liệu.
Kiểm tra thử để đánh giá tiến bộ
Khoảng 2 tháng trước kỳ thi, con bắt đầu giải đề các năm trước và đề của các trường chất lượng cao. Gia đình không ôn theo cảm tính mà thường xuyên cho con tham gia các bài kiểm tra thử. Giữa học kỳ I, con đạt 85 điểm tại một trung tâm luyện thi. Đầu năm 2026, con đạt 87,5 điểm trong kỳ thi mô phỏng. Tháng 4/2026, con tham gia thêm một bài đánh giá khác. Những lần kiểm tra này giúp đánh giá phương pháp tự học có đúng hướng hay không.
Lịch học của nam sinh không quá dày đặc. Sau giờ học trên trường, em dành khoảng 2 tiếng chơi hoặc tập thể thao, về nhà lúc 19h30. Buổi tối, thời gian học chỉ kéo dài từ 20h45 đến 21h30. Cuối tuần học khoảng 2 giờ/ngày. Việc duy trì vận động giúp con có tinh thần thoải mái và học tập hiệu quả hơn.
Môn Văn: Chấp nhận là điểm yếu
Khác với Toán, chị Ngọc thừa nhận không đủ khả năng kèm môn Văn. Ban đầu, con không muốn học thêm, nhưng sau đó chủ động xin học online theo giới thiệu của một người bạn từng đỗ Trần Đại Nghĩa. Gia đình xác định dùng Toán và tiếng Anh để gánh điểm, còn Văn chỉ cố gắng cải thiện. Sau kỳ thi, chị ước tính điểm Văn của con chỉ khoảng 10-10,5 điểm.
Học Khoa học và Lịch sử bằng tiếng Anh
Con trai chị tiếp cận kiến thức khoa học qua tiếng Anh từ nhỏ: xem National Geographic, CBBC, đọc bộ Horrible Science, Horrible Histories. Để bổ sung kiến thức theo yêu cầu thi, con học thêm chương trình Science Cambridge và các bài học trực tuyến trên website thenational.academy. Với Lịch sử Việt Nam, gia đình học qua kênh EZ sử và bộ "Sử ta chuyện xưa kể lại" của Nhà xuất bản Kim Đồng, kết hợp tài liệu tóm tắt các mốc thời gian, nhân vật lịch sử. Địa lý và phần lịch sử còn lại, con học theo sách giáo khoa kết hợp ứng dụng học tập.
Bí quyết tiếng Anh: "Tắm ngôn ngữ"
Chị Ngọc cho con học mầm non tại một child care club nói tiếng Anh, kết hợp xem và nghe nhiều qua CBeebies, Storynory, Little Fox. Từ 5 tuổi, con bắt đầu đọc với app Razkid, sau đó chuyển sang A3K. Lớp 1, con đã đọc được Harry Potter. Nhờ tích lũy tự nhiên, con đạt điểm tối đa phần Nghe và Đọc trong kỳ thi PET (164/170 điểm) từ lớp 3. "Mình tin rằng, với 5-6h nghe tiếng Anh mỗi ngày, dù không học mẫu giáo ở trường nói tiếng Anh thì khả năng của con cũng sẽ đạt như hiện tại", chị chia sẻ.
Điều khiến chị tiếc nuối là con biết đọc tiếng Anh trước tiếng Việt nên không hứng thú với sách tiếng Việt.
Bài học từ hành trình
Chị Ngọc thừa nhận, cuộc chiến tự học không phải lúc nào cũng dễ dàng. Những cuộc tranh luận căng thẳng giữa hai mẹ con vẫn diễn ra đều đặn mỗi tháng đôi ba lần. Nhưng sự đồng hành, thấu hiểu và phương pháp "vừa cứng vừa mềm" đã giúp con giữ được quyết tâm. Chị nhấn mạnh, không phải gia đình nào cũng nên chọn con đường tự học, bởi mỗi đứa trẻ có tố chất và điều kiện khác nhau. Tuy nhiên, nếu cha mẹ có định hướng đúng, chuẩn bị kỹ càng và chấp nhận đánh đổi thời gian, công sức, thì tự học hoàn toàn có thể giúp con chinh phục mục tiêu cao nhất.
