Bên cạnh những điểm tích cực, công tác ra đề thi Ngữ văn lớp 9 vẫn còn một số hạn chế cần được khắc phục kịp thời. Trước hết, tình trạng đề thi vượt quá yêu cầu cần đạt của chương trình lớp 9 vẫn còn tồn tại. Cụ thể, tại một thành phố, đề thi xuất hiện câu hỏi liên quan đến “nhân vật trữ tình”, trong khi đề của một tỉnh khác lại yêu cầu nhận diện biện pháp tu từ liệt kê. Đây đều là những kiến thức thuộc chương trình lớp 10, không nằm trong yêu cầu cần đạt của lớp 9 theo Chương trình Ngữ văn 2018. Đây là hạn chế cần khắc phục, nhất là khi Chương trình Ngữ văn 2018 đã được triển khai nhiều năm.
Hạn chế về nguồn ngữ liệu và phân bổ điểm
Một hạn chế khác là việc dẫn nguồn ngữ liệu chưa đầy đủ. Có đề thi chưa cung cấp trọn vẹn thông tin xuất xứ của văn bản trích dẫn, cụ thể là thiếu số trang. Điều này gây khó khăn cho học sinh trong việc tra cứu và hiểu rõ ngữ cảnh của văn bản.
Ngoài ra, việc phân bổ điểm cho từng kỹ năng ở một số đề thi cũng chưa thực sự hợp lý. Có đề thi dành tới 6 điểm cho phần đọc hiểu và chỉ 4 điểm cho phần viết, điều này cho thấy người ra đề có thể chưa đánh giá đúng trọng tâm năng lực của môn Ngữ văn. Dù chương trình quy định thời lượng dạy đọc nhiều hơn viết ở cấp THCS, theo nhiều chuyên gia, phần viết vẫn cần được ưu tiên trong đánh giá. Bởi đây là nơi thể hiện rõ nhất tư duy, khả năng lập luận, tổ chức ý và năng lực sử dụng ngôn ngữ của học sinh.
Giải pháp khắc phục
Để khắc phục những hạn chế trên, cần tăng cường tập huấn cho giáo viên về yêu cầu cần đạt của Chương trình Ngữ văn 2018, đảm bảo đề thi bám sát chương trình. Đồng thời, cần quy định rõ về việc dẫn nguồn ngữ liệu đầy đủ, bao gồm số trang và thông tin xuất xứ. Việc phân bổ điểm cũng cần được điều chỉnh hợp lý, dành tỉ lệ điểm thích đáng cho phần viết để đánh giá đúng năng lực của học sinh.
