Dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi: Hà Nội có thể tự quyết thành lập trường đại học
Một đề xuất quan trọng trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được lấy ý kiến là trao thẩm quyền cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội quyết định việc thành lập một số cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn. Thay vì phải trình lên Thủ tướng Chính phủ như quy định hiện hành, đề xuất này nhằm tăng cường tính chủ động và kịp thời trong quản lý hệ thống giáo dục của Thủ đô.
Chi tiết đề xuất phân cấp thẩm quyền
Nội dung này nằm trong hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) do Bộ Tư pháp xây dựng, dự kiến sẽ được Quốc hội xem xét và thông qua tại kỳ họp thứ nhất vào tháng 4 năm 2026. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cho phép Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội có thẩm quyền quyết định thành lập các trường đại học và cao đẳng trên địa bàn. Điều này bao gồm cả các cơ sở công lập, tư thục, trường có vốn đầu tư nước ngoài hoặc các hình thức liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài.
Quy định này nhằm cụ thể hóa chủ trương phân cấp và phân quyền cho thành phố Hà Nội, giúp tăng tính chủ động và kịp thời trong công tác quản lý và phát triển hệ thống cơ sở giáo dục đại học và cao đẳng. Hà Nội, với vai trò là trung tâm lớn về giáo dục, đào tạo và khoa học công nghệ của cả nước, cần có cơ chế linh hoạt để đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh chóng và đa dạng.
Lý do và mục tiêu của đề xuất
Việc giao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND thành phố quyết định thành lập các trường đại học và cao đẳng công lập do thành phố quản lý, cũng như cho phép thành lập các cơ sở đào tạo tư thục, có vốn đầu tư nước ngoài và các hình thức liên kết đào tạo, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn. Nhu cầu mở rộng mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và cao đẳng trên địa bàn diễn ra nhanh chóng và đa dạng, gắn chặt với chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hội nhập quốc tế của Thủ đô.
Cũng theo dự thảo, quy định này sẽ giao cho Ủy ban nhân dân thành phố ban hành các điều kiện, thủ tục thành lập và hoạt động đối với các cơ sở đào tạo. Mục tiêu là bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để quản lý chặt chẽ chất lượng đào tạo, cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên và các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục trên địa bàn.
Đảm bảo chất lượng và tuân thủ pháp luật
Tuy nhiên, dự thảo cũng nhấn mạnh rằng việc thành lập trường đại học phải tuân thủ các tiêu chí chung của pháp luật về giáo dục đại học. Các tiêu chí này bao gồm điều kiện về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, chương trình đào tạo và bảo đảm chất lượng. Việc phân quyền không đồng nghĩa với nới lỏng quản lý, mà nhằm rút ngắn thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả điều hành.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được tiếp tục hoàn thiện để trình Quốc hội xem xét và thông qua tại kỳ họp tới. Bối cảnh hiện nay là Hà Nội được định hướng trở thành trung tâm lớn về đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của khu vực, do đó cần có những điều chỉnh pháp lý phù hợp để hỗ trợ mục tiêu này.
So sánh với quy định hiện hành
Trong Luật Giáo dục cũ, thẩm quyền thành lập trường đại học thuộc về Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, Luật Giáo dục sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm nay đã giao thẩm quyền này cho Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đề xuất trong dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi tiếp tục xu hướng phân cấp này, trao quyền cụ thể hơn cho chính quyền địa phương tại Hà Nội, phù hợp với nhu cầu phát triển giáo dục đại học tại Thủ đô.
