Dự án đào tạo tài xế xe buýt người nước ngoài do chính quyền thành phố Sapporo khởi xướng đánh dấu lần đầu tiên tại Nhật Bản có một chính quyền địa phương chủ động hỗ trợ lĩnh vực này. Theo phóng viên TTXVN tại Nhật Bản, số liệu từ thành phố cho thấy năm 2024, Sapporo có 7.153 chuyến xe buýt hoạt động mỗi ngày, giảm 24% so với năm 2019. Nguyên nhân chính là tình trạng thiếu hụt tài xế nghiêm trọng.
Thực trạng thiếu hụt tài xế tại Sapporo
Ba công ty vận hành xe buýt nội đô gồm Hokkaido Chuo Bus, JR Hokkaido Bus và Jotetsu chỉ có khoảng 1.500 tài xế vào năm 2024, giảm khoảng 300 người so với năm 2020. Đặc biệt, 70% tài xế trong độ tuổi 50 hoặc 60, dự báo sẽ có làn sóng nghỉ hưu lớn trong những năm tới. Để bảo đảm đủ nhân viên vận hành các tuyến xe buýt, chính quyền thành phố đã chuyển hướng sang tuyển dụng tài xế nước ngoài.
Kế hoạch đào tạo tài xế người Việt
Kế hoạch đầu tiên là đào tạo 10 tài xế tại quê nhà của họ và mời họ đến Sapporo làm việc. Chính quyền Sapporo đã chọn Việt Nam để bắt đầu tuyển dụng từ tháng 5/2026. Từ tháng 7/2026 đến tháng 10/2027, học viên sẽ học tập tại Việt Nam để lấy bằng lái xe, học tiếng Nhật và tìm hiểu về văn hóa, phong tục Nhật Bản. Sau đó, chương trình chuyển sang Nhật Bản, nơi họ sẽ học các kỹ năng lái xe cơ bản tại trường dạy lái xe trong vòng một năm, bắt đầu từ mùa Thu năm 2027, để bảo đảm duy trì chứng chỉ.
Hỗ trợ từ chính quyền và doanh nghiệp
Ba công ty xe buýt địa phương sẽ là bên tuyển dụng, và các tài xế dự kiến bắt đầu làm việc từ năm 2028. Chính quyền thành phố sẽ chi trả chi phí học tiếng Nhật tại Việt Nam và chi phí đi lại đến Sapporo. Dự án được giao cho Tetra Shift, một công ty có trụ sở tại Tokyo chuyên hỗ trợ tuyển dụng lao động nước ngoài thực hiện.
Năm 2024, Chính phủ Nhật Bản đã bổ sung ngành vận tải ô tô vào danh sách các ngành đủ điều kiện nhận visa lao động có tay nghề đặc thù, cho phép tuyển dụng lao động nước ngoài trong trung và dài hạn. Mặc dù các công ty xe buýt đã bắt đầu tuyển tài xế nước ngoài, nhưng việc chính quyền địa phương tự mình thực hiện và hỗ trợ các sáng kiến như vậy hầu như chưa có tiền lệ.
