Tại diễn đàn giáo dục chủ đề 'Khám phá thế giới từ những Vì sao?' do Hệ thống giáo dục mầm non Wisdomland World School tổ chức ngày 18.7 tại Trường mầm non Khu Vườn Trí Tuệ (đảo Kim Cương, phường Bình Trưng, TP.HCM), các chuyên gia đã chia sẻ những cách cha mẹ vô tình làm giảm sự tò mò của trẻ và giải pháp thay thế.
40.000 câu hỏi trong độ tuổi từ 2 đến 5
Ông Christopher Vũ, Giám đốc sáng tạo Việt Nam Tinh Hoa, Giám đốc học thuật FutureSparQ Academy, dẫn một nghiên cứu cho thấy trẻ em đặt khoảng 40.000 câu hỏi trong độ tuổi từ 2 đến 5, đây là giai đoạn vàng cho sự phát triển óc sáng tạo. Những câu hỏi 'vì sao', 'tại sao lại thế này mà không phải thế kia' khơi dậy sự tò mò và thôi thúc khám phá – bản chất của sáng tạo.
Những cách người lớn vô tình làm giảm sự tò mò của trẻ
Ông Christopher Vũ chỉ ra những phản ứng phổ biến như: trả lời qua loa 'Vì đó là cách mọi thứ vận hành'; nói 'đó không phải là câu trả lời đúng'; hoặc thốt lên 'hỏi gì nhiều thế', 'đừng hỏi nhiều nữa', 'chúng ta không có nhiều thời gian đâu'. Những lời nói này vô tình dập tắt hứng thú học hỏi của trẻ.
Giải pháp: Khen quá trình, đặt câu hỏi ngược, cho thời gian chơi tự do
Ông Vũ khuyên cha mẹ nên khen ngợi quá trình trẻ cố gắng và những câu hỏi hay, thay vì chỉ khen trẻ thông minh hay câu trả lời đúng. Thay vì trả lời ngay, hãy đáp lại bằng một câu hỏi khác. Cho trẻ thêm thời gian vui chơi tự do, để trẻ tự làm và học từ thất bại. Cha mẹ cũng nên làm gương: 'Ba mẹ chưa biết, chúng ta cùng nhau tìm hiểu nhé'. Ông nhấn mạnh: 'Giáo dục bắt đầu từ chính gia đình. Điều chúng ta cần làm là chuyển từ người luôn đưa ra câu trả lời thành người khơi gợi câu hỏi'.
Nếu cha mẹ dừng sáng tạo, không thể truyền cho con
Tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, nhấn mạnh: 'Nếu cha mẹ dừng giữ tâm rèn trí, dừng sáng tạo, dừng tò mò, dừng ngạc nhiên thì chúng ta sẽ không thể trao đổi và truyền cho con tất cả những điều đó'. Bà chỉ ra ba kết nối quan trọng mang lại hạnh phúc: kết nối với chính mình, với người khác và với thiên nhiên. Trong thời đại AI, trẻ dễ lệ thuộc vào công nghệ, do đó cần xây dựng nội lực gồm thể lực, trí lực và tâm lực. 'Một đứa trẻ có nội lực vững vàng sẽ đứng vững trước phong ba', bà nói.
Tổ ấm hạnh phúc tạo nội lực cho trẻ
Tiến sĩ Phạm Thị Thúy gửi thông điệp: 'Hãy tạo cho con một tổ ấm. Nơi con sống hãy là một ngôi nhà hạnh phúc. Khi đó sẽ tạo cho con sự an toàn trong tâm hồn, một tâm vững và nội lực mạnh mẽ, từ đó con sẽ trưởng thành'.
