Sau 25 năm đồng hành cùng Tiếp sức mùa thi, nếu nhìn lại ở quy mô quốc gia, bà nghĩ chương trình này đã góp phần thay đổi điều gì lớn nhất trong văn hóa giáo dục và tinh thần xã hội Việt Nam?
Bà Trần Phương Nga: Nhìn lại hành trình một phần tư thế kỷ, sự thay đổi lớn nhất mà Tiếp sức mùa thi mang lại không nằm ở những con số, mà là sự chuyển dịch trong nhận thức của xã hội: biến một kỳ thi áp lực, lo âu thành một trải nghiệm ấm áp, nơi các em luôn có cộng đồng đồng hành. Trước đây, thi cử là câu chuyện riêng của mỗi gia đình, một cuộc chiến cân não mà sĩ tử phải tự vượt qua. Tiếp sức mùa thi xuất hiện đã chứng minh giáo dục là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Từ đó, chương trình đã khơi dậy và định hình một văn hóa hỗ trợ rất đẹp trong giáo dục Việt Nam - nơi người đi trước dìu dắt, nâng đỡ người đi sau, xóa nhòa khoảng cách giàu nghèo, vùng miền để không một học sinh nào bị bỏ lại phía sau.
Về mặt tinh thần, 25 năm qua chương trình đã góp phần tạo nên một biểu tượng đẹp cho thanh niên Việt Nam: sống tử tế, trách nhiệm và chủ động dấn thân. Đây cũng là mục tiêu xuyên suốt của các tổ chức thanh niên, sinh viên qua các phong trào lan tỏa lớn. Giờ đây, Tiếp sức mùa thi đã trở thành một ký ức tập thể gắn kết các thế hệ người Việt, truyền đi nguồn cảm hứng mạnh mẽ để cộng đồng cùng chung tay đóng góp và sẻ chia nhiều hơn.
Tiếp sức mùa thi không chỉ hỗ trợ thi cử
Có ý kiến cho rằng những chương trình như Tiếp sức mùa thi không chỉ hỗ trợ thi cử, mà thực chất đang góp phần hình thành một thế hệ công dân biết sẻ chia, trách nhiệm và phụng sự cộng đồng. Bà nhìn nhận vai trò giáo dục ngoài lớp học này như thế nào?
Bà Trần Phương Nga: Tôi hoàn toàn đồng ý. Những bài học lớn nhất về tình người và nhân cách thường không nằm trong sách giáo khoa, mà đến từ chính những trải nghiệm thực tế. Khi các bạn trẻ thức khuya dậy sớm, dành thời gian và công sức để giúp đỡ những người khác, đó là lúc tinh thần công dân được hình thành một cách tự nhiên nhất. Qua mỗi mùa tiếp sức, người trẻ không chỉ học được sự đồng cảm, trách nhiệm, mà còn rèn luyện được kỹ năng làm việc nhóm và tính chủ động với các vấn đề của xã hội. Đây là một hình thức giáo dục trải nghiệm rất quan trọng để nuôi dưỡng nên những con người toàn diện. Bởi một xã hội phát triển bền vững và văn minh cần những người không chỉ giỏi chuyên môn mà còn biết quan tâm đến cộng đồng, chung tay chia sẻ các trách nhiệm xã hội.
Trách nhiệm của doanh nghiệp tư nhân trong thời đại mới
Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của đất nước. Theo bà, trách nhiệm lớn nhất của doanh nghiệp tư nhân trong thời đại mới có còn dừng ở tăng trưởng kinh tế, hay phải mở rộng sang việc kiến tạo giá trị xã hội và phát triển con người?
Bà Trần Phương Nga: Tăng trưởng kinh tế giúp doanh nghiệp tự nuôi sống mình, nhưng biết lo cho con người và xã hội mới giúp doanh nghiệp sống mãi trong lòng người tiêu dùng. Tại Thiên Long, các hoạt động trách nhiệm xã hội không phải là chi phí ngắn hạn, mà là khoản đầu tư dài hạn vào tài sản lớn nhất của đất nước: con người. Khi đồng hành cùng giáo dục, chúng tôi đang góp phần xây dựng một nền móng vững chắc. Xã hội có văn minh, tri thức có phát triển thì doanh nghiệp mới có môi trường để tăng trưởng bền vững. Đó là mối quan hệ cộng sinh. Doanh nghiệp ngày nay không thể chỉ đo thành công bằng doanh thu. Vai trò lớn hơn là tạo ra giá trị dài hạn cho cộng đồng, cân bằng giữa kinh tế và trách nhiệm xã hội. Đây cũng là bài toán giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.
Giáo dục và năng lực cạnh tranh quốc gia
Từ góc nhìn của một doanh nghiệp Việt Nam đã đi cùng giáo dục suốt nhiều thập niên, bà đánh giá thế nào về mối quan hệ giữa giáo dục, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh quốc gia?
Bà Trần Phương Nga: Mối quan hệ này là một chuỗi giá trị nhân quả tất yếu. Giáo dục chính là cái gốc, con người là cái thân, còn sự giàu mạnh của đất nước chính là hoa trái. Gốc có vững, có sâu thì thân mới khỏe, hoa trái mới ngọt được. Là một doanh nghiệp trực tiếp sử dụng lao động và vận hành chuỗi cung ứng, chúng tôi hiểu rất rõ rằng sức mạnh của Việt Nam khi bước ra thế giới nằm ở trí tuệ và bàn tay của thế hệ trẻ. Vì vậy, đầu tư cho giáo dục, chăm chút cho từng học sinh từ cây bút, quyển vở cho đến niềm vui học hỏi mỗi ngày chính là cách Thiên Long mong muốn được góp phần xây dựng nền móng cho một Việt Nam tự cường và sáng tạo trong tương lai.
Niềm tin vào thế hệ trẻ Việt Nam
Sau 25 năm chứng kiến hàng triệu sinh viên tình nguyện khoác áo xanh tình nguyện, điều gì khiến bà tin tưởng nhất vào thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay?
Bà Trần Phương Nga: Đôi lúc xã hội hay lo lắng thế hệ trẻ bây giờ được sống đầy đủ quá, lại mê công nghệ nên dễ khép kín hay thờ ơ. Nhưng suốt 25 năm qua, từ những ngày đầu Thiên Long đồng hành cùng chiến dịch, cứ nhìn màu áo xanh tình nguyện ra quân là tôi thấy vững tâm hơn nhiều. Có đi cùng, có trò chuyện mới thấy các bạn trẻ hôm nay đáng tin và đáng tự hào lắm. Sự tin tưởng đó trước hết đến từ tinh thần sẵn sàng hành động vì cộng đồng. Người trẻ hôm nay quan tâm nhiều hơn tới các giá trị xã hội, môi trường và phát triển bền vững. Các bạn trẻ không chỉ muốn thành công cho riêng mình mà còn muốn tạo ra tác động tích cực cho xã hội. Các bạn bây giờ giỏi lắm, năng động và rất nhạy bén; đi làm tình nguyện không chỉ bằng cái công, cái sức thuần túy, mà dùng công nghệ để giúp thí sinh nhanh hơn, chu đáo hơn. Dù thế giới đổi thay hay công nghệ hiện đại thế nào, cái cốt lõi là lòng trắc ẩn và sự sẻ chia của người trẻ vẫn vẹn nguyên ở đó. Các bạn không bớt đi lòng tốt, mà đang làm cho nó trở nên năng động, thực tế và lan tỏa mạnh mẽ hơn. Nhìn vào nguồn năng lượng tích cực này, Thiên Long như được tiếp sức để kiên trì đi tiếp hành trình của mình với một niềm tin lớn vào tương lai.
