Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông (THPT) năm 2026 đang đến gần, môn Ngữ văn luôn là một trong những môn thi quan trọng, đòi hỏi thí sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn có kỹ năng làm bài tốt. Trong loạt bài về bí quyết ôn thi, chuyên đề 4 tập trung vào phần đọc hiểu văn bản nghị luận, một dạng bài thường xuất hiện trong đề thi.
Tầm quan trọng của đọc hiểu văn bản nghị luận
Văn bản nghị luận là loại văn bản mà tác giả sử dụng lý lẽ, dẫn chứng để bày tỏ quan điểm, thuyết phục người đọc về một vấn đề nào đó. Trong đề thi THPT, phần đọc hiểu văn bản nghị luận thường chiếm từ 3 đến 4 điểm, yêu cầu thí sinh phải hiểu rõ nội dung, nghệ thuật và thông điệp của văn bản. Nắm vững kỹ năng này không chỉ giúp thí sinh đạt điểm cao mà còn hỗ trợ cho phần làm văn nghị luận xã hội.
Các bước đọc hiểu văn bản nghị luận hiệu quả
Để đọc hiểu văn bản nghị luận một cách hiệu quả, thí sinh cần tuân thủ các bước sau:
- Đọc lướt toàn bộ văn bản: Xác định nhanh chủ đề, vấn đề chính được bàn luận. Chú ý đến nhan đề, phần mở đầu và kết thúc để nắm được ý tổng quát.
- Phân tích cấu trúc: Xác định bố cục của văn bản: mở bài, thân bài, kết bài. Trong thân bài, tìm ra các luận điểm chính và luận cứ hỗ trợ.
- Xác định luận đề và luận điểm: Luận đề là ý kiến chung của toàn bài, luận điểm là các ý nhỏ làm rõ luận đề. Ghi chú lại các luận điểm để dễ dàng trả lời câu hỏi.
- Phân tích nghệ thuật lập luận: Chú ý cách tác giả sử dụng lý lẽ, dẫn chứng, biện pháp tu từ (so sánh, ẩn dụ, câu hỏi tu từ...) để tăng sức thuyết phục.
- Hiểu thông điệp và quan điểm của tác giả: Đặt câu hỏi: Tác giả muốn truyền tải điều gì? Thái độ của tác giả là đồng tình hay phản đối? Từ đó rút ra bài học hoặc suy nghĩ cá nhân.
Lưu ý khi làm bài đọc hiểu văn bản nghị luận
Khi làm bài, thí sinh cần chú ý:
- Đọc kỹ câu hỏi để xác định yêu cầu: nhận biết, thông hiểu hay vận dụng.
- Trả lời đúng trọng tâm, không lan man, dài dòng.
- Sử dụng ngôn ngữ chính xác, trích dẫn đúng văn bản khi cần.
- Phân bổ thời gian hợp lý: không dành quá nhiều thời gian cho một câu hỏi.
Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và luyện tập thường xuyên, thí sinh hoàn toàn có thể chinh phục phần đọc hiểu văn bản nghị luận trong kỳ thi THPT 2026. Hãy bắt đầu ôn tập ngay hôm nay để đạt kết quả tốt nhất.
