Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Bộ GD&ĐT đã huy động hơn 6.000 cán bộ, giảng viên từ các cơ sở giáo dục đại học trên cả nước tham gia công tác kiểm tra tại 34 tỉnh, thành. Riêng tại Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang, Bộ phân công 160 giảng viên đến từ 4 trường đại học tại Hà Nội làm nhiệm vụ kiểm tra công tác coi thi, gồm Trường Đại học Hòa Bình, Trường Đại học Thành Đô, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội và Trường Đại học Thủ đô Hà Nội.
Đội ngũ kiểm tra và trách nhiệm giám sát
Đội ngũ cán bộ kiểm tra do một Phó hiệu trưởng Trường Đại học Hòa Bình làm trưởng đoàn, cùng ba phó trưởng đoàn là Trưởng phòng Thanh tra Giáo dục và Pháp chế của Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, một Phó hiệu trưởng Trường Đại học Thành Đô và một Phó hiệu trưởng Trường Đại học Thủ đô Hà Nội. Bên cạnh lực lượng thanh tra của Bộ, các điểm thi tại Tuyên Quang còn có thanh tra Sở GD&ĐT và các đoàn kiểm tra do UBND tỉnh thành lập.
Theo chức năng, đoàn thanh tra của Bộ GD&ĐT có trách nhiệm kiểm tra việc ban hành văn bản, chỉ đạo tổ chức thi của Ban chỉ đạo thi cấp tỉnh, Sở GD&ĐT, hội đồng thi, các điểm thi và công tác thanh tra địa phương. Cán bộ làm nhiệm vụ giám sát trực tiếp quá trình coi thi, niêm phong đề thi, thu bài và bàn giao bài thi. Khi phát hiện vi phạm, lực lượng kiểm tra nhắc nhở hoặc kiến nghị điểm trưởng đình chỉ thí sinh hoặc cán bộ vi phạm, lập biên bản và báo cáo kết quả từng buổi thi.
Bất thường điểm thi và phản ứng của Bộ
Kết quả kỳ thi tại Tuyên Quang gây chú ý khi toàn tỉnh có 154 bài thi đạt điểm 10 môn Toán, trong đó 147 bài thuộc học sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Nhiều bài điểm tuyệt đối tập trung trong một dải số báo danh liên tiếp, làm dấy lên nghi vấn bất thường. Sau thông tin từ Công an tỉnh Tuyên Quang, Bộ GD&ĐT lập tức kiểm tra kết quả điểm thi tại Hội đồng thi tỉnh. Tổ công tác của Bộ đã rà soát hồ sơ coi thi, chấm thi, quy trình bảo quản bài thi và chấm thi trắc nghiệm. Các thành viên đối chiếu dữ liệu quét bài thi với phiếu trả lời trắc nghiệm, phân tích, đối sánh điểm thi với kết quả học tập, yêu cầu các cá nhân liên quan báo cáo.
Bước đầu kiểm tra, tổ công tác chưa phát hiện dấu hiệu bất thường trong in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi, bài thi và chấm thi. Tuy nhiên, qua phân tích sâu, tổ công tác nhận định kết quả thi môn Toán tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang là bất thường, có dấu hiệu cần tiếp tục xác minh, làm rõ, nhất là công tác coi thi. Tổ công tác đã phối hợp với Bộ Công an và Công an tỉnh Tuyên Quang để xác minh trách nhiệm của thí sinh, cán bộ coi thi và các cá nhân liên quan.
Bài học từ các vụ gian lận trước đây
Vụ việc tại Tuyên Quang gợi nhớ các vụ gian lận thi cử tại Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình năm 2018. Khi đó, đội ngũ thanh tra ủy quyền của Bộ GD&ĐT đã không làm hết trách nhiệm, tạo sơ hở cho sai phạm. Tại Hà Giang, hai cán bộ thanh tra của Trường Đại học Tân Trào (Tuyên Quang) tự ý bỏ nhiệm vụ để về trường họp, nhưng Ban Chấm thi vẫn tiến hành quét bài thi trắc nghiệm. Tại Sơn La và Hòa Bình, dù có cán bộ thanh tra, nhưng do lỏng lẻo trong giám sát hoặc bị che giấu, nhóm sai phạm đã can thiệp, nâng điểm khống cho nhiều bài thi.
Vụ việc hiện tại một lần nữa đặt ra yêu cầu rà soát trách nhiệm của lực lượng kiểm tra, giám sát để bảo vệ sự công bằng cho kỳ thi quốc gia. Chiều 5/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy. Ngày 6/7, Viện KSND tỉnh Tuyên Quang phê chuẩn lệnh bắt người.
