Với kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 đang đến gần, các giáo viên giàu kinh nghiệm đã đưa ra những lời khuyên hữu ích cho học sinh lớp 12 trong giai đoạn nước rút. Dưới đây là tổng hợp các nội dung trọng tâm và phương pháp ôn tập hiệu quả cho bốn môn thi: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh và Vật lý.
Môn Toán: 6 mảng kiến thức cốt lõi
Giáo viên Trần Văn Toàn, nguyên tổ trưởng tổ Toán Trường THPT Marie Curie (TP.HCM), nhấn mạnh học sinh cần hệ thống lại sáu mảng kiến thức trọng tâm sau:
- Hàm số và ứng dụng đạo hàm: Đây là phần trọng tâm của đề thi, cần ôn chắc các nội dung như tính đơn điệu, cực trị, giá trị lớn nhất – nhỏ nhất, tiệm cận và vận dụng đạo hàm vào bài toán thực tế.
- Mũ, logarit: Đề thi chính thức vẫn giữ các dạng quen thuộc của phương trình, bất phương trình mũ – logarit, nhưng cách hỏi không hoàn toàn máy móc.
- Nguyên hàm, tích phân và ứng dụng: Các câu hỏi thuộc mảng này thường gắn với diện tích, thể tích, ý nghĩa hình học hoặc bối cảnh thực tế. Khi ôn tập, cần nhận diện công thức cơ bản và vận dụng tích phân vào mô hình cụ thể.
- Xác suất, thống kê và tư duy đọc tình huống: Cách ôn hiệu quả nhất là luyện phân tích đề và nhận biết cấu trúc từng dạng, thay vì làm thật nhiều bài khó.
- Hình học không gian: Ôn kỹ các quan hệ song song, vuông góc, góc giữa đường thẳng và mặt phẳng, khoảng cách trong không gian.
- Hình học giải tích Oxyz: Nhiều câu hỏi được đặt dưới dạng mô tả thực tế hoặc quan hệ hình học. Cần luyện cách biến dữ kiện thực tế thành tọa độ, vectơ hoặc phương trình.
Thầy Toàn lưu ý học sinh phải chắc chắn để không mất điểm đáng tiếc ở các phần cơ bản như hàm số, mũ – logarit, nguyên hàm – tích phân, xác suất và các câu nhận biết. Phần luyện để đạt điểm khá gồm các câu đúng – sai, vận dụng về hàm số, xác suất có điều kiện, hình học không gian và Oxyz. Nhóm phân hóa gồm các câu trả lời ngắn yêu cầu lập luận độc lập, xử lý dữ kiện phức hợp hoặc mô hình hóa toán học. Một sai lầm phổ biến là học sinh thường mải chạy theo câu khó quá sớm trong khi phần nền tảng chưa thật chắc, khiến mất thời gian mà hiệu quả không cao.
Môn Ngữ văn: Trả lời đúng, trúng, đủ
Theo thầy Đỗ Đức Anh, Trường THPT Bùi Thị Xuân (TP.HCM), việc ôn văn không khó nếu đi đúng hướng: nắm chắc cấu trúc đề, luyện đúng dạng và hình thành tư duy trình bày mạch lạc.
Trước hết, học sinh cần hiểu rõ cấu trúc đề thi không đánh đố mà kiểm tra năng lực nhận diện, phân tích ngắn gọn. Không nên học thuộc lòng máy móc; hãy luyện thói quen trả lời đúng, trúng, đủ: xác định yêu cầu, gọi tên kiến thức, rồi lý giải ngắn gọn. Với những câu 0,5 – 1 điểm, chỉ cần 3 – 5 dòng súc tích, tránh lan man.
Thầy Đức Anh chỉ ra sai lầm phổ biến là học dàn trải. Thay vào đó, hãy ôn theo chuyên đề: đọc hiểu văn bản thông tin, văn bản nghị luận, văn bản thơ hiện đại, truyện ngắn, nhật ký, phóng sự, tiểu thuyết... Mỗi chuyên đề cần có công thức xử lý riêng cho từng câu hỏi. Song song đó, luyện đề đều đặn là cách tốt nhất để rèn tốc độ và kỹ năng phân bổ thời gian.
Phần viết đoạn văn là trận địa khó. Với nghị luận xã hội, dẫn chứng không cần quá lớn lao; một hiện tượng đời sống gần gũi, một câu nói hay cũng đủ sức thuyết phục nếu được phân tích khéo léo. Học sinh nên chuẩn bị sẵn kho dẫn chứng theo chủ đề quen thuộc: ý chí, trách nhiệm, lòng nhân ái, khát vọng tuổi trẻ… Với đoạn nghị luận văn học, đòi hỏi chiều sâu, không thể chỉ học thuộc bài mẫu. Hãy đọc kỹ văn bản, nắm chủ đề, hình tượng trung tâm và những nét đặc sắc nghệ thuật.
Thầy Đức Anh gợi mở: Ôn thi môn Ngữ văn không phải là hành trình nhồi nhét, mà là quá trình hiểu – cảm – viết. Đi đúng đường, mỗi trang giấy sẽ trở thành nơi bạn ghi dấu nỗ lực của mình.
Môn Tiếng Anh: Học từ vựng qua ngữ cảnh
Cô Trương Thị Cẩm Hân, Trường Quốc tế Á Châu, hướng dẫn học sinh cần nắm vững toàn bộ các chủ điểm ngữ pháp cốt lõi và vốn từ vựng theo chủ đề từ lớp 10 đến 12. Biện pháp tối ưu lúc này là áp dụng phương pháp học từ vựng qua ngữ cảnh (contextual learning) và sử dụng sơ đồ tư duy (mindmap) để kết nối các nhóm từ cùng chủ đề. Đồng thời, học sinh cũng phải làm chủ các cấu trúc ngữ pháp nâng cao thường xuất hiện trong đề thi mới như mệnh đề danh ngữ, các dạng đảo ngữ, câu điều kiện hỗn hợp...
Trọng tâm ôn tập lúc này chuyển sang rèn luyện kỹ năng theo từng dạng bài cụ thể nhằm xóa mù các định dạng mới như sắp xếp câu hay điền từ vào đoạn văn. Luyện tập theo chuyên đề, xây dựng sổ tay bẫy đề thi: ghi lại những lỗi sai của bản thân về cụm từ cố định (collocations) hoặc các cụm từ dễ nhầm lẫn giúp ghi nhớ sâu và tránh lặp lại sai lầm.
Cô Hân lưu ý học sinh dành thời gian tổng lực luyện đề và tối ưu thời gian. Đây là thời gian để thí sinh rèn luyện áp lực phòng thi và quản lý thời gian (50 phút/40 câu). Học sinh thực hành trên đề thi chính thức của năm trước cùng các đề thi thử để làm quen với áp lực phòng thi thực tế. Áp dụng nghiêm ngặt quy tắc 35/15: dành 35 phút làm bài và 15 phút cuối cùng để kiểm tra lại các câu khó hoặc câu dễ nhầm lẫn, không bao giờ để trống đáp án.
Môn Vật lý: Đừng học vẹt công thức
Giáo viên Huỳnh Kim Tài, Trường Quốc tế Á Châu, cho biết từ cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025, nội dung thi môn Vật lý chủ yếu tập trung trong chương trình lớp 12, trải đều ở cả 4 chương. Học sinh cần ôn tập thật kỹ, nắm vững các kiến thức trọng tâm của lớp 12, tuyệt đối không được học tủ, học lệch về một nội dung hay một chương nào đó.
Xu hướng đề thi mới rất chú trọng vào thực nghiệm, các em cần ghi nhớ cấu tạo, cách sử dụng các thiết bị, các bước tiến hành thí nghiệm, mục đích làm thí nghiệm trong các bài thực hành. Đừng chỉ học vẹt công thức. Đề thi năm 2025 cho thấy các câu hỏi mang đúng bản chất vật lý, có tính ứng dụng, liên hệ với thực tiễn hơn, không còn quá nặng về kỹ năng biến đổi toán học; từ đó yêu cầu các em cần có kiến thức thực tế, giải thích nguyên lý của các thiết bị xung quanh.
Thầy Tài cũng lưu ý thay vì giải 50 đề một cách hời hợt, hãy giải 10 đề nhưng chất lượng. Các em có thể tìm đề thi thử từ các nguồn đề uy tín, bám sát cấu trúc đề thi của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
